<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X63n1241"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1241 证道歌註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1241 证道歌註</title> <author>宋 彦琪註</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1241</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">证道歌註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，CBETA 提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00701"> <charName>CBETA CHARACTER CB00701</charName> <mapping cb:dec="983741" type="PUA">U+F02BD</mapping> <mapping type="unicode">U+3B4A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>析</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*片]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00881"> <charName>CBETA CHARACTER CB00881</charName> <mapping cb:dec="983921" type="PUA">U+F0371</mapping> <mapping type="unicode">U+2D2B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>衔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*御]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01109"> <charName>CBETA CHARACTER CB01109</charName> <mapping cb:dec="984149" type="PUA">U+F0455</mapping> <mapping type="unicode">U+45C8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虻</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虫*盲]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02549"> <charName>CBETA CHARACTER CB02549</charName> <mapping cb:dec="985589" type="PUA">U+F09F5</mapping> <mapping type="unicode">U+445B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>舐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舌*氐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02725"> <charName>CBETA CHARACTER CB02725</charName> <mapping cb:dec="985765" type="PUA">U+F0AA5</mapping> <mapping type="unicode">U+2D482</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(口*皮)/女]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04631"> <charName>CBETA CHARACTER CB04631</charName> <mapping cb:dec="987671" type="PUA">U+F1217</mapping> <mapping type="unicode">U+23BDB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牦-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05033"> <charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName> <mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping> <mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>铁</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05084"> <charName>CBETA CHARACTER CB05084</charName> <mapping cb:dec="988124" type="PUA">U+F13DC</mapping> <mapping type="unicode">U+2D155</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>匡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[匚@于]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06171"> <charName>CBETA CHARACTER CB06171</charName> <mapping cb:dec="989211" type="PUA">U+F181B</mapping> <mapping type="unicode">U+2E78F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>递</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10437"> <charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName> <mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15032"> <charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName> <mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping> <mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15097"> <charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName> <mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>面</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+丐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15111"> <charName>CBETA CHARACTER CB15111</charName> <mapping cb:dec="998151" type="PUA">U+F3B07</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+89B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>觑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[覤-儿+丘]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15145"> <charName>CBETA CHARACTER CB15145</charName> <mapping cb:dec="998185" type="PUA">U+F3B29</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262B1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/圭]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15801"> <charName>CBETA CHARACTER CB15801</charName> <mapping cb:dec="998841" type="PUA">U+F3DB9</mapping> <mapping type="unicode">U+287AC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>廛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(厂@(田/坴))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16358"> <charName>CBETA CHARACTER CB16358</charName> <mapping cb:dec="999398" type="PUA">U+F3FE6</mapping> <mapping type="unicode">U+3DC4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[火*果]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16391"> <charName>CBETA CHARACTER CB16391</charName> <mapping cb:dec="999431" type="PUA">U+F4007</mapping> <mapping type="unicode">U+21C05</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[虺-虫+骨]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16394"> <charName>CBETA CHARACTER CB16394</charName> <mapping cb:dec="999434" type="PUA">U+F400A</mapping> <mapping type="unicode">U+24DB3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+告]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-05T10:36:34"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0260a" n="0260a"/> <lb ed="X" n="0260a01"/> <lb ed="X" n="0260a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-A 苏州灵巖妙空<persName>佛</persName>海和尙註证道歌序</cb:mulu><head>No. 1241-A <lb ed="X" n="0260a03"/><lb ed="R111" n="0357a01"/> 苏州灵巖妙空<persName>佛</persName>海和尙註证道歌序</head> <lb ed="X" n="0260a04"/> <lb ed="X" n="0260a05"/><lb ed="R111" n="0357a02"/><p xml:id="pX63p0260a0501">余尝览吾家渔猎文字语言极多。而腾耀古今脍炙 <lb ed="X" n="0260a06"/><lb ed="R111" n="0357a03"/>人口者亦少。至于永嘉著歌以证道。悭于二千言。往 <lb ed="X" n="0260a07"/><lb ed="R111" n="0357a04"/>往乳儿灶妇亦能钻仰此道。争诵遗章断藁。况在士 <lb ed="X" n="0260a08"/><lb ed="R111" n="0357a05"/>夫衲子。蚁慕雲騈不待云後谕。由是观之。莫非夙殖 <lb ed="X" n="0260a09"/><lb ed="R111" n="0357a06"/>德本。行解相应。虽借舌端三昧遊戏人间世。而脱身 <lb ed="X" n="0260a10"/><lb ed="R111" n="0357a07"/>向<persName>佛</persName>祖外行履。学者穷讨其源。大似持螺酌海。执管 <lb ed="X" n="0260a11"/><lb ed="R111" n="0357a08"/>窥天。信夫西土谓之证道经。名不诬矣。余每念此一 <lb ed="X" n="0260a12"/><lb ed="R111" n="0357a09"/>段<persName>佛</persName>事。挂之牙颊间。虽至造次未能忘。群才辈枯禅 <lb ed="X" n="0260a13"/><lb ed="R111" n="0357a10"/>外单闻浅识。抠衣问难遂延及此。岂意小师德最从 <lb ed="X" n="0260a14"/><lb ed="R111" n="0357a11"/>余之久。日就月将编以成集。一日出示求序于余。将 <lb ed="X" n="0260a15"/><lb ed="R111" n="0357a12"/>授诸来者。余为之骇然。良久诰曰。一藏半藏皆为切 <lb ed="X" n="0260a16"/><lb ed="R111" n="0357a13"/>脚。以字八字翻成名邈。达摩面壁不言。<persName>如来</persName>无法可 <lb ed="X" n="0260a17"/><lb ed="R111" n="0357a14"/>说。昔永嘉<anchor xml:id="nkr_note_add_0260a1701" n="0260a1701"/><anchor xml:id="beg0260a1701" n="0260a1701"/>已<anchor xml:id="end0260a1701"/>是剜肉作疮。讵可于疮瘢上更加针芥 <lb ed="X" n="0260a18"/><lb ed="R111" n="0357a15"/>耶。子无乃贩卖葛藤累我乎。答曰。痛念<persName>佛</persName>法危如累 <lb ed="X" n="0260a19"/><lb ed="R111" n="0357a16"/>卵。前辈凋谢。後生无闻。有愧叮咛提耳之勤。如师所 <lb ed="X" n="0260a20"/><lb ed="R111" n="0357a17"/>言皆大根上智一闻千悟。不待鞭影而行者所能领 <lb ed="X" n="0260a21"/><lb ed="R111" n="0357a18"/>解。然钝根末学必假筌罤。师既无言。小子何述焉。如 <lb ed="X" n="0260a22"/><lb ed="R111" n="0357b01"/>是累番推卸无何。拟蛇<g ref="#CB15148">画</g>足。为虎插翅。谩以第二機 <lb ed="X" n="0260a23"/><lb ed="R111" n="0357b02"/>示之。坐间适有梅知县者。栖神内典念兹在兹。一见 <lb ed="X" n="0260a24"/><lb ed="R111" n="0357b03"/>斯文感悟流涕。出金<anchor xml:id="nkr_note_orig_0260001" n="0260001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0260001" n="0260001"/><anchor xml:id="beg0260001" n="0260001"/>镂<anchor xml:id="end0260001"/>板。庶幾他日携手同遊花严 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0260b" n="0260b"/> <lb ed="X" n="0260b01"/><lb ed="R111" n="0357b04"/>勝会。亦岂小補哉。因点笔为之引。</p> <lb ed="X" n="0260b02"/><lb ed="R111" n="0357b05"/><p xml:id="pX63p0260b0201">时绍兴丙寅住灵巖去一叟知讷序</p></cb:div> <lb ed="X" n="0260b03"/> <lb ed="X" n="0260b04"/> <lb ed="X" n="0260b05"/> <lb ed="X" n="0260b06"/> <lb ed="X" n="0260b07"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-B 灵巖妙空和尙註证道歌</cb:mulu><head>No. 1241-B <lb ed="X" n="0260b08"/><lb ed="R111" n="0357b07"/> 灵巖妙空和尙註证道歌</head> <lb ed="X" n="0260b09"/> <lb ed="X" n="0260b10"/><lb ed="R111" n="0357b08"/><byline cb:type="collector">侍者 德最 集</byline> <lb ed="X" n="0260b11"/><lb ed="R111" n="0357b09"/><p xml:id="pX63p0260b1101">昔<persName>世尊</persName>于灵山拈一枝华。迦葉微笑。乃至吾有正法 <lb ed="X" n="0260b12"/><lb ed="R111" n="0357b10"/>眼藏吩咐于汝。谓之证也。又<name role="" type="person">永嘉大师</name>本习天台止 <lb ed="X" n="0260b13"/><lb ed="R111" n="0357b11"/>观。四威仪中常冥禅观。因诣曹溪六祖。往复问答乃 <lb ed="X" n="0260b14"/><lb ed="R111" n="0357b12"/>蒙印澄。祖留一宿。时谓一宿觉。遂作此歌。以其所证 <lb ed="X" n="0260b15"/><lb ed="R111" n="0357b13"/>之道述而书之。故谓证道歌也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0260b16"/> <lb ed="X" n="0260b17"/> <lb ed="X" n="0260b18"/> <lb ed="X" n="0260b19"/> <lb ed="X" n="0260b20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-C 舒州梵天琪和尙註证道歌(幷)序</cb:mulu><head>No. 1241-C <lb ed="X" n="0260b21"/><lb ed="R111" n="0357b15"/> 舒州梵天琪和尙註证道歌<note place="inline">幷</note>序</head> <lb ed="X" n="0260b22"/> <lb ed="X" n="0260b23"/><lb ed="R111" n="0357b16"/><byline cb:type="other">浮梁参学 慧光 录</byline> <lb ed="X" n="0260b24"/><lb ed="R111" n="0357b17"/><p xml:id="pX63p0260b2401">永嘉真觉大师者。乃祖席之英人也。法讳玄觉。少而 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0260c" n="0260c"/> <lb ed="X" n="0260c01"/><lb ed="R111" n="0357b18"/>落彩。聪敏颇异。始者习天台智者教观。即左溪同时 <lb ed="X" n="0260c02"/><lb ed="R111" n="0358a01"/>也。于是遍历讲肆参寻知识。忽一日因览涅槃大经 <lb ed="X" n="0260c03"/><lb ed="R111" n="0358a02"/>洞明法旨。即往曹溪。六祖印可。祖歎其深证。即时遽 <lb ed="X" n="0260c04"/><lb ed="R111" n="0358a03"/>然告归。祖少留一宿。故号为一宿觉焉。则以所证法 <lb ed="X" n="0260c05"/><lb ed="R111" n="0358a04"/>门发言为歌。以警未悟。师复预期冥感。即时定中观 <lb ed="X" n="0260c06"/><lb ed="R111" n="0358a05"/>见字字化作金色满虚空界。自後天下丛林无不知 <lb ed="X" n="0260c07"/><lb ed="R111" n="0358a06"/>也。诸方老人或註或颂。以至梵僧传皈印土翻译受 <lb ed="X" n="0260c08"/><lb ed="R111" n="0358a07"/>持。若非深契<persName>佛</persName>心。其孰能与于此哉。彦琪山居暇日 <lb ed="X" n="0260c09"/><lb ed="R111" n="0358a08"/>因学者所问。故乐为其说。许彼所录。录成直叙大略。 <lb ed="X" n="0260c10"/><lb ed="R111" n="0358a09"/>题于卷首。</p> <lb ed="X" n="0260c11"/><lb ed="R111" n="0358a10"/><p xml:id="pX63p0260c1101">时绍圣丁丑仲夏十八日列岫轩书</p></cb:div> <lb ed="X" n="0260c12"/> <lb ed="X" n="0260c13"/> <lb ed="X" n="0260c14"/> <lb ed="X" n="0260c15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">证道歌註</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1241</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0260c16"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0260002" n="0260002"/>证道歌註</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0260c17"/> <lb ed="X" n="0260c18"/><lb ed="R111" n="0358b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0260c1801">证道歌。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0260c19"/> <lb ed="X" n="0260c20"/><lb ed="R111" n="0358b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0260c2001">从缘悟入之谓证。千圣履践之谓道。吟咏其道之 <lb ed="X" n="0260c21"/><lb ed="R111" n="0358b04"/>谓歌。故曰证道歌也。或人云。无修无证者。乃诸散 <lb ed="X" n="0260c22"/><lb ed="R111" n="0358b05"/>圣助<persName>佛</persName>扬化。<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c2201" n="0260c2201"/><anchor xml:id="beg0260c2201" n="0260c2201"/>已<anchor xml:id="end0260c2201"/>于往昔证道不复更证。譬如出矿 <lb ed="X" n="0260c23"/><lb ed="R111" n="0358b06"/>黄金无复为矿。即宝公･万回･寒山･拾得･嵩头陀･傅 <lb ed="X" n="0260c24"/><lb ed="R111" n="0358b07"/>大士等是也。即有所证。须求师印可。方自得名为 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0261a" n="0261a"/> <lb ed="X" n="0261a01"/><lb ed="R111" n="0358b08"/>证。自威音王<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0101" n="0261a0101"/><anchor xml:id="beg0261a0101" n="0261a0101"/>已<anchor xml:id="end0261a0101"/>前即可。自威音王<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0102" n="0261a0102"/><anchor xml:id="beg0261a0102" n="0261a0102"/>已<anchor xml:id="end0261a0102"/>後。无师 <lb ed="X" n="0261a02"/><lb ed="R111" n="0358b09"/>自悟尽属天然外道。是故二十五大士所证圆通 <lb ed="X" n="0261a03"/><lb ed="R111" n="0358b10"/>从<persName>佛</persName>印证。善财参五十三位知识从知识印证。乃 <lb ed="X" n="0261a04"/><lb ed="R111" n="0358b11"/>至西天此土诸位祖师递相印证。所谓<persName>佛</persName><persName>佛</persName>授手 <lb ed="X" n="0261a05"/><lb ed="R111" n="0358b12"/>祖祖相传也。大师因看涅槃大经悟入。往曹溪。六 <lb ed="X" n="0261a06"/><lb ed="R111" n="0358b13"/>祖印可。师到日。値祖坐次。绕禅床三迊。振锡一下。 <lb ed="X" n="0261a07"/><lb ed="R111" n="0358b14"/>卓然而立。祖曰。夫沙门者。具三千威仪。八万细行。 <lb ed="X" n="0261a08"/><lb ed="R111" n="0358b15"/>行行无亏。大德从何方来。生大我慢。师曰。生死事 <lb ed="X" n="0261a09"/><lb ed="R111" n="0358b16"/>大。无常迅速。祖曰。何不体取无生。了无速乎。师曰。 <lb ed="X" n="0261a10"/><lb ed="R111" n="0358b17"/>体即无生。了本无速。祖曰。如是如是。须臾礼辞。祖 <lb ed="X" n="0261a11"/><lb ed="R111" n="0358b18"/>曰返太速乎。师曰。本非动静。岂有速耶。祖曰谁知 <lb ed="X" n="0261a12"/><lb ed="R111" n="0359a01"/>非动。师曰仁者自生分别。祖曰汝甚得无生意也。 <lb ed="X" n="0261a13"/><lb ed="R111" n="0359a02"/>师曰无生岂有意。祖曰。若无意。谁生分别。师曰分 <lb ed="X" n="0261a14"/><lb ed="R111" n="0359a03"/>别亦非意。祖歎曰善哉善哉。既蒙印可。方得名为 <lb ed="X" n="0261a15"/><lb ed="R111" n="0359a04"/>证也。实非诸位小乘天魔外道。未得谓得未证谓 <lb ed="X" n="0261a16"/><lb ed="R111" n="0359a05"/>证。古德云。世间文字法师暗证禅人。为<persName>佛</persName>法大患。 <lb ed="X" n="0261a17"/><lb ed="R111" n="0359a06"/>诚可哀哉。今所证者则异于是。既即无生法忍也。 <lb ed="X" n="0261a18"/><lb ed="R111" n="0359a07"/>此之大定。具足众法。一正宗非异证。二圆契非空 <lb ed="X" n="0261a19"/><lb ed="R111" n="0359a08"/>证。三究竟不异证。四设利下济证。五道由法尔证。 <lb ed="X" n="0261a20"/><lb ed="R111" n="0359a09"/>六了義非偏证。故得名为证也。然虽如是。犹涉義 <lb ed="X" n="0261a21"/><lb ed="R111" n="0359a10"/>路分别。譬如有人捻空为线。欲其成就。徒废精神。 <lb ed="X" n="0261a22"/><lb ed="R111" n="0359a11"/>若是本分衲僧脑後眼开。当自知矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261a23"/><lb ed="R111" n="0359a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261a2301">君不见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261a24"/><lb ed="R111" n="0359a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261a2401">君之一字。指决之辞。于斯荐得。总持门开。亲见祖 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0261b" n="0261b"/> <lb ed="X" n="0261b01"/><lb ed="R111" n="0359a14"/>师本来面目。百千三昧无量妙義皆从此入。所以 <lb ed="X" n="0261b02"/><lb ed="R111" n="0359a15"/>善财参见众艺童子言。我常唱此字母。入般若波 <lb ed="X" n="0261b03"/><lb ed="R111" n="0359a16"/>罗蜜门。则知一字法门海墨书而不尽也。于此不 <lb ed="X" n="0261b04"/><lb ed="R111" n="0359a17"/>明。设使辞同炙<g ref="#CB16358">㷄</g>辩泻悬河。翻被文字语言流浪 <lb ed="X" n="0261b05"/><lb ed="R111" n="0359a18"/>无有了时。日来月往翰墨雲兴。岁久时长编卷山 <lb ed="X" n="0261b06"/><lb ed="R111" n="0359b01"/>积。究怀永歎惘怫长嗟。心地法门远之远矣。古德 <lb ed="X" n="0261b07"/><lb ed="R111" n="0359b02"/>云。学道先须有悟由。还如曾鬥快龙舟。虽然旧阁 <lb ed="X" n="0261b08"/><lb ed="R111" n="0359b03"/>闲田地。一度赢来方始休。以此而推。须有发明悟 <lb ed="X" n="0261b09"/><lb ed="R111" n="0359b04"/>入始得。故云。最初一句。同道方知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b10"/><lb ed="R111" n="0359b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261b1001">绝学无为闲道人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b11"/><lb ed="R111" n="0359b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261b1101">绝学者。绝世间之学。学无为之学也。世间之学非 <lb ed="X" n="0261b12"/><lb ed="R111" n="0359b07"/>出離故也。无为学者。非小乘有为。入大乘无为也。 <lb ed="X" n="0261b13"/><lb ed="R111" n="0359b08"/>小乘有为非究竟也。学般若菩萨与法冥合。于一 <lb ed="X" n="0261b14"/><lb ed="R111" n="0359b09"/>切法应无所住。心无<g ref="#CB15145">罣</g>碍。得大自在。作而无作。为 <lb ed="X" n="0261b15"/><lb ed="R111" n="0359b10"/>而无为。故云绝学无为也。闲道人者。与道相应。不 <lb ed="X" n="0261b16"/><lb ed="R111" n="0359b11"/>与尘劳拘繫。故名为闲。良由一切众生从无始来 <lb ed="X" n="0261b17"/><lb ed="R111" n="0359b12"/>以至今日。偝觉合尘。于诸前境念念之中。随逐诸 <lb ed="X" n="0261b18"/><lb ed="R111" n="0359b13"/>尘无有暂捨。何由出離。学道之人能转万物。不为 <lb ed="X" n="0261b19"/><lb ed="R111" n="0359b14"/>万物所转。目前千差心闲一境。水边林下长养圣 <lb ed="X" n="0261b20"/><lb ed="R111" n="0359b15"/>胎。看月色以逍遥。听泉声而自在。故云绝学无为 <lb ed="X" n="0261b21"/><lb ed="R111" n="0359b16"/>闲道人也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b22"/><lb ed="R111" n="0359b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261b2201">不除妄想不求真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261b23"/><lb ed="R111" n="0359b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261b2301">所言妄想者即虚妄想念也。良由一切众生十二 <lb ed="X" n="0261b24"/><lb ed="R111" n="0360a01"/>时中攀缘之心无有间断。心如念水之龟。意似迎 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0261c" n="0261c"/> <lb ed="X" n="0261c01"/><lb ed="R111" n="0360a02"/>风之马。未尝停息。故名凡夫也。所言真者即一真 <lb ed="X" n="0261c02"/><lb ed="R111" n="0360a03"/><persName>佛</persName>性也。今此道人与法相应。不落凡圣二途。亦乃 <lb ed="X" n="0261c03"/><lb ed="R111" n="0360a04"/>简异二乘也。小乘之人厌離世间生死。乐求界外 <lb ed="X" n="0261c04"/><lb ed="R111" n="0360a05"/>涅槃。学般若菩萨会万法皈于自己。故云不除妄 <lb ed="X" n="0261c05"/><lb ed="R111" n="0360a06"/>想不求真也。故修山主云。具足凡夫法。凡夫不知。 <lb ed="X" n="0261c06"/><lb ed="R111" n="0360a07"/>具足圣人法。圣人不会。圣人若会即是凡夫。凡夫 <lb ed="X" n="0261c07"/><lb ed="R111" n="0360a08"/>若知即是圣人。此两则语是一理二義。传云。若辨 <lb ed="X" n="0261c08"/><lb ed="R111" n="0360a09"/>得。不妨于<persName>佛</persName>法中有个入处。若辨不得。莫道不疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261c09"/><lb ed="R111" n="0360a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261c0901">无明实性即<persName>佛</persName>性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261c10"/><lb ed="R111" n="0360a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261c1001">无明者无般若大智之明也。<persName>佛</persName>性者即究竟淸净 <lb ed="X" n="0261c11"/><lb ed="R111" n="0360a12"/>觉性也。从无始<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c1101" n="0261c1101"/><anchor xml:id="beg0261c1101" n="0261c1101"/>已<anchor xml:id="end0261c1101"/>来虚生浪死。不能出離。皆因无 <lb ed="X" n="0261c12"/><lb ed="R111" n="0360a13"/>明而流转也。故知无明即烦恼根本也。为八万四 <lb ed="X" n="0261c13"/><lb ed="R111" n="0360a14"/>千尘劳之果。作十二因缘之首。河沙烦恼由此而 <lb ed="X" n="0261c14"/><lb ed="R111" n="0360a15"/>生。尘劫轮迴以之不绝。非想定後还作狸身。无明 <lb ed="X" n="0261c15"/><lb ed="R111" n="0360a16"/>坑中犹为病行。古德云。疾如掣电。猛似狂风。瞥起 <lb ed="X" n="0261c16"/><lb ed="R111" n="0360a17"/>尘劳速于瀑流之水。欻成五欲急过旋转之轮。是 <lb ed="X" n="0261c17"/><lb ed="R111" n="0360a18"/>以结构四魔驱驰十使。皆无明之使然也。未了之 <lb ed="X" n="0261c18"/><lb ed="R111" n="0360b01"/>人迷为实事。今此道人以般若智照了无明。即明 <lb ed="X" n="0261c19"/><lb ed="R111" n="0360b02"/>明见<persName>佛</persName>性。故曰无明实性即<persName>佛</persName>性也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261c20"/><lb ed="R111" n="0360b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261c2001">幻化空身即法身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0261c21"/><lb ed="R111" n="0360b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261c2101">既了无明即是<persName>佛</persName>性。当知幻身即是法身也。所言 <lb ed="X" n="0261c22"/><lb ed="R111" n="0360b05"/>法身者。教有五分法身。一戒二定三慧四解脱五 <lb ed="X" n="0261c23"/><lb ed="R111" n="0360b06"/>智见也。传曰。智冥真境尽法为身故曰法身。法以 <lb ed="X" n="0261c24"/><lb ed="R111" n="0360b07"/>轨持为義。身以积聚为義。此之法身能轨生一切 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0262a" n="0262a"/> <lb ed="X" n="0262a01"/><lb ed="R111" n="0360b08"/>法故。能遍摄一切法故也。达法之人。了父母缘生 <lb ed="X" n="0262a02"/><lb ed="R111" n="0360b09"/>虚幻之身即是金刚常住不壞之身。故曰幻化空 <lb ed="X" n="0262a03"/><lb ed="R111" n="0360b10"/>身即法身也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262a04"/><lb ed="R111" n="0360b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262a0401">法身觉了无一物。本源自性天真<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262a05"/><lb ed="R111" n="0360b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262a0501">以般若智照五蕴皆空。无有一物。无有边表。无有 <lb ed="X" n="0262a06"/><lb ed="R111" n="0360b13"/>名字。强名法身也。昔太原孚上座为座主时。因讲 <lb ed="X" n="0262a07"/><lb ed="R111" n="0360b14"/>维摩经至法身義时。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0262001" n="0262001"/>免道者在座下听。乃问座主 <lb ed="X" n="0262a08"/><lb ed="R111" n="0360b15"/>云。适来讲者是诸<persName>佛</persName>法身。那个是座主法身。座主 <lb ed="X" n="0262a09"/><lb ed="R111" n="0360b16"/>云法身岂有二耶。道者云。如人说食终不济饥。欲 <lb ed="X" n="0262a10"/><lb ed="R111" n="0360b17"/>了心源以悟为则。师云。某甲说法身義只如此。却 <lb ed="X" n="0262a11"/><lb ed="R111" n="0360b18"/>请道者为说。道者云。且辍讲三五日。于空室内静 <lb ed="X" n="0262a12"/><lb ed="R111" n="0361a01"/>坐体取法身。师一依所言。摒息诸缘端居静室。早 <lb ed="X" n="0262a13"/><lb ed="R111" n="0361a02"/>晨忽闻鼓角声瞥然大悟。云始知本来无物。洎合 <lb ed="X" n="0262a14"/><lb ed="R111" n="0361a03"/>一生空过。故云法身觉了无一物也。本源自性天 <lb ed="X" n="0262a15"/><lb ed="R111" n="0361a04"/>真<persName>佛</persName>者。今若返本皈源不假修证。始知本来成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0262a16"/><lb ed="R111" n="0361a05"/>行住坐卧触目遇缘。头头垂示法法齐彰。无非<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0262a17"/><lb ed="R111" n="0361a06"/>事。故法灯云。谁信天真<persName>佛</persName>。兴悲幾万般。蓼花开古 <lb ed="X" n="0262a18"/><lb ed="R111" n="0361a07"/>岸。白鹭立沙滩。露滴庭莎长。雲收溪月寒。头头垂 <lb ed="X" n="0262a19"/><lb ed="R111" n="0361a08"/>示处。仔细好生观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262a20"/><lb ed="R111" n="0361a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262a2001">五阴浮雲空去来。三毒水泡虚出没。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262a21"/><lb ed="R111" n="0361a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262a2101">学法之人。了五阴不实犹如浮雲。知三毒虚幻还 <lb ed="X" n="0262a22"/><lb ed="R111" n="0361a11"/>同水泡。所言五阴者。一色二受三想四行五识也。 <lb ed="X" n="0262a23"/><lb ed="R111" n="0361a12"/>色以窒碍为義。受以纳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0262002" n="0262002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0262002" n="0262002"/><anchor xml:id="beg0262002" n="0262002"/>领<anchor xml:id="end0262002"/>为義。想以想像为義。行 <lb ed="X" n="0262a24"/><lb ed="R111" n="0361a13"/>以迁流为義。识以别识为義。了五阴即人空也。所 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0262b" n="0262b"/> <lb ed="X" n="0262b01"/><lb ed="R111" n="0361a14"/>言三毒者。一贪二嗔三痴也。于顺境即起贪心。于 <lb ed="X" n="0262b02"/><lb ed="R111" n="0361a15"/>逆境即起嗔心。以无智故容受则是痴也。了此则 <lb ed="X" n="0262b03"/><lb ed="R111" n="0361a16"/>是法空也。五阴既如太虚浮雲空自去来。三毒还 <lb ed="X" n="0262b04"/><lb ed="R111" n="0361a17"/>如水上之泡虚然出没。洛浦云。祇知泡向水中出。 <lb ed="X" n="0262b05"/><lb ed="R111" n="0361a18"/>岂知水亦从沤生。权将沤水类余身。五蕴虚攒假 <lb ed="X" n="0262b06"/><lb ed="R111" n="0361b01"/>立名。达解蕴空沤不实。方能明见本来真。若未达 <lb ed="X" n="0262b07"/><lb ed="R111" n="0361b02"/>此则生死海中虚出没也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262b08"/><lb ed="R111" n="0361b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262b0801">证实相。无人法。刹那灭却阿鼻业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262b09"/><lb ed="R111" n="0361b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262b0901">无相之相故名实相。证此实相即无人法二空也。 <lb ed="X" n="0262b10"/><lb ed="R111" n="0361b05"/>以刹那至速顷能灭多劫重罪也。所言刹那者。譬 <lb ed="X" n="0262b11"/><lb ed="R111" n="0361b06"/>如力士断藕丝顷。不取方便唯取断时。谓之刹那 <lb ed="X" n="0262b12"/><lb ed="R111" n="0361b07"/>也。一刹那中具九百生灭。乃至速之顷也。所言阿 <lb ed="X" n="0262b13"/><lb ed="R111" n="0361b08"/>鼻者即梵语也。此云无间。即极重地狱也。在七金 <lb ed="X" n="0262b14"/><lb ed="R111" n="0361b09"/>山下。所谓唬唬<g ref="#CB02725">嘙</g>嚯嚯嘙等。即八寒八热是也。于 <lb ed="X" n="0262b15"/><lb ed="R111" n="0361b10"/>诸地狱极重极苦。其中受罪无有间断也。今与法 <lb ed="X" n="0262b16"/><lb ed="R111" n="0361b11"/>相应。善恶诸相自然寂灭。古德云。我尙不可得。非 <lb ed="X" n="0262b17"/><lb ed="R111" n="0361b12"/>我何可得。故云刹那灭却阿鼻业也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262b18"/><lb ed="R111" n="0361b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262b1801">若将妄语诳众生。自招<g ref="#CB15072">拔</g>舌尘沙劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262b19"/><lb ed="R111" n="0361b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262b1901">此即永嘉大悲愿力发此言也。故知先圣恩重难 <lb ed="X" n="0262b20"/><lb ed="R111" n="0361b15"/>报则可知矣。切恐末世众生信根浅薄。向此门中 <lb ed="X" n="0262b21"/><lb ed="R111" n="0361b16"/>退失道心。设此重誓也。若我妄语欺诳汝等。即当 <lb ed="X" n="0262b22"/><lb ed="R111" n="0361b17"/>自堕泥犁地狱。拔舌犁耕受其极苦。非但一劫乃 <lb ed="X" n="0262b23"/><lb ed="R111" n="0361b18"/>至经尘沙劫也。所言劫者。梵语具足应言劫波。此 <lb ed="X" n="0262b24"/><lb ed="R111" n="0362a01"/>翻时分。劫亦多种。所谓芥子劫尘点劫拂石劫等。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0262c" n="0262c"/> <lb ed="X" n="0262c01"/><lb ed="R111" n="0362a02"/>具如经论所载。今不言名号而言尘沙者。但言其 <lb ed="X" n="0262c02"/><lb ed="R111" n="0362a03"/>多劫也。大师所说亲证法门。欲令一切众生见性 <lb ed="X" n="0262c03"/><lb ed="R111" n="0362a04"/>成<persName>佛</persName>。岂有妄言。犹恐信之不及尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262c04"/><lb ed="R111" n="0362a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262c0401">顿觉了。<persName>如来</persName>禅。六度万行体中圆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262c05"/><lb ed="R111" n="0362a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262c0501">非渐次而知故云顿觉也。<persName>如来</persName>禅者。简异四种禅 <lb ed="X" n="0262c06"/><lb ed="R111" n="0362a07"/>那。一菩萨唯识禅。二声闻偏空禅。三人天因果禅。 <lb ed="X" n="0262c07"/><lb ed="R111" n="0362a08"/>四外道异计禅。今此定门即是<persName>世尊</persName>灵山会上以 <lb ed="X" n="0262c08"/><lb ed="R111" n="0362a09"/>靑莲目瞬视迦葉。迦葉微笑。吾有正法眼藏吩咐 <lb ed="X" n="0262c09"/><lb ed="R111" n="0362a10"/>摩诃大迦葉。迦葉付阿难。阿难付<name role="" type="person">商那和修</name>。乃至 <lb ed="X" n="0262c10"/><lb ed="R111" n="0362a11"/>二十八祖菩提达摩西来东土。辗转至曹溪六祖。 <lb ed="X" n="0262c11"/><lb ed="R111" n="0362a12"/>自後灯灯续<g ref="#CB08504">焰</g>祖祖联芳。<anchor xml:id="nkr_note_add_0262c1101" n="0262c1101"/><anchor xml:id="beg0262c1101" n="0262c1101"/>已<anchor xml:id="end0262c1101"/>至如今两手吩咐。且 <lb ed="X" n="0262c12"/><lb ed="R111" n="0362a13"/>道有吩咐无吩咐。若是本分衲僧自知落处。总谓 <lb ed="X" n="0262c13"/><lb ed="R111" n="0362a14"/>之六度。别谓之万行。此之行门皆在一念之中。本 <lb ed="X" n="0262c14"/><lb ed="R111" n="0362a15"/>来圆满也。所言六度者。谓佈施･持戒･忍辱･精进･禅 <lb ed="X" n="0262c15"/><lb ed="R111" n="0362a16"/>定･智慧也。皆言度者何也。为各有对治故言度也。 <lb ed="X" n="0262c16"/><lb ed="R111" n="0362a17"/>佈施度悭贪。持戒度毁犯。忍辱度嗔恚。精进度懈 <lb ed="X" n="0262c17"/><lb ed="R111" n="0362a18"/>怠。禅定度昏散。智慧度愚痴。故云六度也。此之度 <lb ed="X" n="0262c18"/><lb ed="R111" n="0362b01"/>门今非诸小乘分修六度。权位菩萨兼修六度。乃 <lb ed="X" n="0262c19"/><lb ed="R111" n="0362b02"/>于一念之中圆修六度。故云体中圆也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262c20"/><lb ed="R111" n="0362b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262c2001">梦裡明明有六趣。觉後空空无大千。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0262c21"/><lb ed="R111" n="0362b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262c2101">迷时三界有。悟则十方空。故云梦裡明明有六趣。 <lb ed="X" n="0262c22"/><lb ed="R111" n="0362b05"/>觉後空空无大千也。云六趣者。一人二天三修罗 <lb ed="X" n="0262c23"/><lb ed="R111" n="0362b06"/>四饿鬼五畜牲六地狱也。皆言趣者其故何也。为 <lb ed="X" n="0262c24"/><lb ed="R111" n="0362b07"/>一切众生一念迷妄。业识茫茫。随其业力自趣入 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0263a" n="0263a"/> <lb ed="X" n="0263a01"/><lb ed="R111" n="0362b08"/>于六道之中。非他人使然也。古德云。贪嗔爱水滋 <lb ed="X" n="0263a02"/><lb ed="R111" n="0362b09"/>润苦芽。一向徇尘不知返本也。所言空空者谓都 <lb ed="X" n="0263a03"/><lb ed="R111" n="0362b10"/>无实義故也。无大千者即丈六金身所化之境也。 <lb ed="X" n="0263a04"/><lb ed="R111" n="0362b11"/>今与般若相应。岂止能空六趣众生。乃至三千大 <lb ed="X" n="0263a05"/><lb ed="R111" n="0362b12"/>千世界所化之境亦无实義。故云觉後空空无大 <lb ed="X" n="0263a06"/><lb ed="R111" n="0362b13"/>千也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263a07"/><lb ed="R111" n="0362b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263a0701">无罪福。无损益。寂灭性中莫问觅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263a08"/><lb ed="R111" n="0362b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263a0801">若一念相应则无罪福损益等相也。古德云。若人 <lb ed="X" n="0263a09"/><lb ed="R111" n="0362b16"/>发心皈源。十方世界悉销殒。况其罪福者乎。既达 <lb ed="X" n="0263a10"/><lb ed="R111" n="0362b17"/>诸法性空。寂灭性中即无我人众生寿者等相。与 <lb ed="X" n="0263a11"/><lb ed="R111" n="0362b18"/>般若无相法门相应。则不在语言诠辨问难。故云 <lb ed="X" n="0263a12"/><lb ed="R111" n="0363a01"/>无罪福。无损益。寂灭性中莫问觅也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263a13"/><lb ed="R111" n="0363a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263a1301">比来尘镜未曾磨。今日分明须剖拆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263a14"/><lb ed="R111" n="0363a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263a1401">一点灵光本来与十方诸<persName>佛</persName>无二无别。良由一切 <lb ed="X" n="0263a15"/><lb ed="R111" n="0363a04"/>众生从无量劫来。未尝遭遇知识发明见性。譬若 <lb ed="X" n="0263a16"/><lb ed="R111" n="0363a05"/>尘土之镜久翳昏暗不能照物。今日既遇知识发 <lb ed="X" n="0263a17"/><lb ed="R111" n="0363a06"/>明己见拂去尘垢。本来光彩蓦然透漏照天照地。 <lb ed="X" n="0263a18"/><lb ed="R111" n="0363a07"/>所以先德云。心光腾辉迥脱根尘。体露真常不拘 <lb ed="X" n="0263a19"/><lb ed="R111" n="0363a08"/>文字。心性无染本自圆成。但離妄缘即如如<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263a20"/><lb ed="R111" n="0363a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263a2001">谁无念。谁无生。若实无生无不生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263a21"/><lb ed="R111" n="0363a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263a2101">上句拈情。下句显法。谁无念谁无生者。则是谁人 <lb ed="X" n="0263a22"/><lb ed="R111" n="0363a11"/>无念谁人无生也。人之心念生灭无有间断。其生 <lb ed="X" n="0263a23"/><lb ed="R111" n="0363a12"/>灭心如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0263001" n="0263001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0263001" n="0263001"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0263a2301" n="0263a2301"/><anchor xml:id="beg0263a2301" n="0263a2301"/>夜叉<anchor xml:id="end0263a2301"/>聚不可勝数。念念之间无有停息。如 <lb ed="X" n="0263a24"/><lb ed="R111" n="0363a13"/>灯焰焰似水涓涓。行则心称十方。坐则意攀三世。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0263b" n="0263b"/> <lb ed="X" n="0263b01"/><lb ed="R111" n="0363a14"/>故云谁无念谁无生也。若实无生无不生者。若实 <lb ed="X" n="0263b02"/><lb ed="R111" n="0363a15"/>晓得无生之理。即不染一切诸法生相。无妨万法 <lb ed="X" n="0263b03"/><lb ed="R111" n="0363a16"/>之生也。修山主云。万法无生相。一年一度春。故云 <lb ed="X" n="0263b04"/><lb ed="R111" n="0363a17"/>若实无生无不生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263b05"/><lb ed="R111" n="0363a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263b0501">唤取機关木人问。求<persName>佛</persName>施功早晚成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263b06"/><lb ed="R111" n="0363b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263b0601">重为譬出令其易晓也。上来因说觉後空空无大 <lb ed="X" n="0263b07"/><lb ed="R111" n="0363b02"/>千。无罪福无损益。寂灭性中莫问觅。永嘉切恐後 <lb ed="X" n="0263b08"/><lb ed="R111" n="0363b03"/>人随语生解作断灭之见。故特此点窜也。学般若 <lb ed="X" n="0263b09"/><lb ed="R111" n="0363b04"/>菩萨须遇知识发明己见。于有念中达其无念。于 <lb ed="X" n="0263b10"/><lb ed="R111" n="0363b05"/>生灭中悟无生灭也。若谓一向无念无生为无生 <lb ed="X" n="0263b11"/><lb ed="R111" n="0363b06"/>法忍。譬如機关木人亦无心念。欲期成<persName>佛</persName>无有是 <lb ed="X" n="0263b12"/><lb ed="R111" n="0363b07"/>处。故云早晚成也。早晚者即江<anchor xml:id="nkr_note_add_0263b1201" n="0263b1201"/><anchor xml:id="beg0263b1201" n="0263b1201"/>浙<anchor xml:id="end0263b1201"/>方言。犹何时可 <lb ed="X" n="0263b13"/><lb ed="R111" n="0363b08"/>成也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263b14"/><lb ed="R111" n="0363b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263b1401">放四大。莫把捉。寂灭性中随饮<g ref="#CB10437">啄</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263b15"/><lb ed="R111" n="0363b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263b1501">四大者谓地･水･火･风也。从无始来捨身受身。常为 <lb ed="X" n="0263b16"/><lb ed="R111" n="0363b11"/>四大拘繫不得自在。今了四大性空。于法自在。在 <lb ed="X" n="0263b17"/><lb ed="R111" n="0363b12"/>水全水。在火全火。在地全地。故修山主云。地大不 <lb ed="X" n="0263b18"/><lb ed="R111" n="0363b13"/>容水火风。一大既尔四大同。四大未尝不周遍。周 <lb ed="X" n="0263b19"/><lb ed="R111" n="0363b14"/>遍何曾有混融。状若干灯同一室。又如万象一镜 <lb ed="X" n="0263b20"/><lb ed="R111" n="0363b15"/>中。四大异名无四性。界处根尘识不通。若晓此旨。 <lb ed="X" n="0263b21"/><lb ed="R111" n="0363b16"/>故云放四大也。所言莫把捉者。既了四大性空。又 <lb ed="X" n="0263b22"/><lb ed="R111" n="0363b17"/>向何处把捉。故云莫把捉也。寂灭性中随饮<g ref="#CB10437">啄</g>者。 <lb ed="X" n="0263b23"/><lb ed="R111" n="0363b18"/>若了四大本空。五阴非有。却好任意浮沉。随缘饮 <lb ed="X" n="0263b24"/><lb ed="R111" n="0364a01"/><g ref="#CB10437">啄</g>。故杯渡云。粗也餐。细也餐。莫向凡夫相上看。也 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0263c" n="0263c"/> <lb ed="X" n="0263c01"/><lb ed="R111" n="0364a02"/>无粗。也无细。上方香积无根蔕。故云寂灭性中随 <lb ed="X" n="0263c02"/><lb ed="R111" n="0364a03"/>饮<g ref="#CB10437">啄</g>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263c03"/><lb ed="R111" n="0364a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263c0301">诸行无常一切空。即是<persName>如来</persName>大圆觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263c04"/><lb ed="R111" n="0364a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263c0401">非唯四大之相本空。亦乃所作诸行尽皆空寂也。 <lb ed="X" n="0263c05"/><lb ed="R111" n="0364a06"/>言诸行者非止一行。乃至种种万行。皆悉本来空 <lb ed="X" n="0263c06"/><lb ed="R111" n="0364a07"/>寂。故经云。我今此身四大和合。所谓发毛爪齿皮 <lb ed="X" n="0263c07"/><lb ed="R111" n="0364a08"/>肉筋骨髓生垢色皆皈于地。唾涕脓血津液涎沫 <lb ed="X" n="0263c08"/><lb ed="R111" n="0364a09"/>痰泪精气大小便利皆皈于水。暖气皈火。动转皈 <lb ed="X" n="0263c09"/><lb ed="R111" n="0364a10"/>风。四大各離。今者妄身当在何处。故云诸行无常 <lb ed="X" n="0263c10"/><lb ed="R111" n="0364a11"/>一切空也。即是<persName>如来</persName>大圆觉者。既了诸法本来空 <lb ed="X" n="0263c11"/><lb ed="R111" n="0364a12"/>寂。即与大圆觉性相应也。但犹一切众生日用而 <lb ed="X" n="0263c12"/><lb ed="R111" n="0364a13"/>不知。故裴相云。终日圆觉而未尝圆觉者。凡夫也。 <lb ed="X" n="0263c13"/><lb ed="R111" n="0364a14"/>欲证圆觉而未极圆觉者。菩萨也。具足圆觉而住 <lb ed="X" n="0263c14"/><lb ed="R111" n="0364a15"/>持圆觉者。<persName>如来</persName>也。故云即是<persName>如来</persName>大圆觉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263c15"/><lb ed="R111" n="0364a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263c1501">决定说。表真僧。有人不肯任情征。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263c16"/><lb ed="R111" n="0364a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263c1601">内怀圣胎。发言殊异。果敢无犹豫之辞。故云决定 <lb ed="X" n="0263c17"/><lb ed="R111" n="0364a18"/>说也。学般若之人识心达本。万虑都忘。巍巍堂堂 <lb ed="X" n="0263c18"/><lb ed="R111" n="0364b01"/>三界独步。为法门之领袖。作人天之导师。故云表 <lb ed="X" n="0263c19"/><lb ed="R111" n="0364b02"/>真僧也。有人不肯任情征者。设或有人不肯我之 <lb ed="X" n="0263c20"/><lb ed="R111" n="0364b03"/>所蕴无上妙法。以种种世智难问于我。我即一任 <lb ed="X" n="0263c21"/><lb ed="R111" n="0364b04"/>他人征难也。古德云。直饶汝尽十方世界都作一 <lb ed="X" n="0263c22"/><lb ed="R111" n="0364b05"/>个问讯头问我。不消老僧弹指一下。幷乃高低普 <lb ed="X" n="0263c23"/><lb ed="R111" n="0364b06"/>应前後无差。只恐信之不及也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0263c24"/><lb ed="R111" n="0364b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263c2401">直截根源<persName>佛</persName>所印。摘葉寻枝我不能。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0264a" n="0264a"/> <lb ed="X" n="0264a01"/><lb ed="R111" n="0364b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264a0101">直下顿入<persName>佛</persName>之知见。不随渐次教相涉历。故云直 <lb ed="X" n="0264a02"/><lb ed="R111" n="0364b09"/>截也。先德云。祇此个事。若在语言上。三乘十二分 <lb ed="X" n="0264a03"/><lb ed="R111" n="0364b10"/>教岂不是无言说。因甚么道教外别传。唯此一法 <lb ed="X" n="0264a04"/><lb ed="R111" n="0364b11"/>直下明心。但求其本不徇其末。故云直截根源也。 <lb ed="X" n="0264a05"/><lb ed="R111" n="0364b12"/><persName>佛</persName>所印者。诸<persName>佛</persName>法门<g ref="#CB06171">递</g>相印可。一印印定。起毕同 <lb ed="X" n="0264a06"/><lb ed="R111" n="0364b13"/>时更无前後。故名曰印也。摘葉寻枝我不能者。名 <lb ed="X" n="0264a07"/><lb ed="R111" n="0364b14"/>相之学犹如摘葉头数法门。无有穷尽。徒自困疲 <lb ed="X" n="0264a08"/><lb ed="R111" n="0364b15"/>终无所益。故曰我不能也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264a09"/><lb ed="R111" n="0364b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264a0901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0264a0901" n="0264a0901"/><anchor xml:id="beg0264a0901" n="0264a0901"/>摩<anchor xml:id="end0264a0901"/>尼珠人不识。<persName>如来</persName>藏裡亲收得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264a10"/><lb ed="R111" n="0364b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264a1001">梵语摩尼。此云如意珠也。体性轻软。洁净如法。具 <lb ed="X" n="0264a11"/><lb ed="R111" n="0364b18"/>诸功德。唯此一宝可喩<persName>佛</persName>性。人人皆有此宝而不 <lb ed="X" n="0264a12"/><lb ed="R111" n="0365a01"/>得受用者何。为无明尘垢所覆不能自现。故云人 <lb ed="X" n="0264a13"/><lb ed="R111" n="0365a02"/>不识也。<persName>如来</persName>藏裡亲收得者。此摩尼珠非世所有。 <lb ed="X" n="0264a14"/><lb ed="R111" n="0365a03"/>乃于<persName>如来</persName>秘密藏中亲获此宝。所言<persName>如来</persName>藏者。有 <lb ed="X" n="0264a15"/><lb ed="R111" n="0365a04"/>在缠<persName>如来</persName>藏。有出缠<persName>如来</persName>藏。众生常为三毒五阴 <lb ed="X" n="0264a16"/><lb ed="R111" n="0365a05"/>烦恼所覆。虽有宝藏不得受用。谓之在缠<persName>如来</persName>藏 <lb ed="X" n="0264a17"/><lb ed="R111" n="0365a06"/>也。若乃诸<persName>佛</persName>三德精明湛然圆满。包容法界种种 <lb ed="X" n="0264a18"/><lb ed="R111" n="0365a07"/>功德。谓之出缠<persName>如来</persName>藏也。藏即且<anchor xml:id="nkr_note_add_0264a1801" n="0264a1801"/><anchor xml:id="beg0264a1801" n="0264a1801"/>置<anchor xml:id="end0264a1801"/>。阿那个是珠。 <lb ed="X" n="0264a19"/><lb ed="R111" n="0365a08"/>岂不见僧问南泉。摩尼珠人不识。<persName>如来</persName>藏裡亲收 <lb ed="X" n="0264a20"/><lb ed="R111" n="0365a09"/>得者。如何是藏。师云王老师与你往来者是藏。僧 <lb ed="X" n="0264a21"/><lb ed="R111" n="0365a10"/>云如何是珠。师乃召僧云师祖师祖。僧应诺。师云。 <lb ed="X" n="0264a22"/><lb ed="R111" n="0365a11"/>去。你不会我意去。莫道这僧不荐。设使荐得。我也 <lb ed="X" n="0264a23"/><lb ed="R111" n="0365a12"/>知你摸索未著在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264a24"/><lb ed="R111" n="0365a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264a2401">六般神用空不空。一颗圆光色不色。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0264b" n="0264b"/> <lb ed="X" n="0264b01"/><lb ed="R111" n="0365a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264b0101">此摩尼珠。珠有六窍。喩六根也。迷为六贼自劫家 <lb ed="X" n="0264b02"/><lb ed="R111" n="0365a15"/>宝。所有无量功德法财尽为六贼所盗也。若乃悟 <lb ed="X" n="0264b03"/><lb ed="R111" n="0365a16"/>之。谓之六般神用也。在眼曰见。在耳曰闻。在口谈 <lb ed="X" n="0264b04"/><lb ed="R111" n="0365a17"/>说。在足运奔。用无尽也。空不空者。此之妙用非其 <lb ed="X" n="0264b05"/><lb ed="R111" n="0365a18"/>有无可见。所以道。若言其有。无状无形。若言其无。 <lb ed="X" n="0264b06"/><lb ed="R111" n="0365b01"/>圣<anchor xml:id="nkr_note_add_0264b0601" n="0264b0601"/><anchor xml:id="beg0264b0601" n="0264b0601"/>以<anchor xml:id="end0264b0601"/>之灵。故云空不空也。一颗圆光色非色者。此 <lb ed="X" n="0264b07"/><lb ed="R111" n="0365b02"/>之宝珠从无始来烜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264001" n="0264001"/><note place="inline">达反起也</note>赫灵明。照十方界。故知 <lb ed="X" n="0264b08"/><lb ed="R111" n="0365b03"/>真色无形而森罗大千。古德云。靑靑翠竹尽是真 <lb ed="X" n="0264b09"/><lb ed="R111" n="0365b04"/>如。<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>黄花无非般若。故云一颗圆光色不色也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264b10"/><lb ed="R111" n="0365b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264b1001">净五眼。得五力。唯证乃知难可测。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264b11"/><lb ed="R111" n="0365b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264b1101">诸经皆云五根五力。今言五眼五力者。今按诸经 <lb ed="X" n="0264b12"/><lb ed="R111" n="0365b07"/>论唯净名经所出。且依文解之。所谓五眼者。一天 <lb ed="X" n="0264b13"/><lb ed="R111" n="0365b08"/>眼二肉眼三慧眼四法眼五<persName>佛</persName>眼也。具足五眼为 <lb ed="X" n="0264b14"/><lb ed="R111" n="0365b09"/><persName>如来</persName>。即得五力现前。一信力二进力三念力四定 <lb ed="X" n="0264b15"/><lb ed="R111" n="0365b10"/>力五慧力。故云净五眼得五力也。唯证乃知难可 <lb ed="X" n="0264b16"/><lb ed="R111" n="0365b11"/>测者。此之心地法门直须亲证乃可得知也。如人 <lb ed="X" n="0264b17"/><lb ed="R111" n="0365b12"/>饮水冷暖自知。则不可以情量测度。经曰。若以思 <lb ed="X" n="0264b18"/><lb ed="R111" n="0365b13"/>唯心测度<persName>如来</persName>圆觉境界。如取萤火烧<name role="" type="person">须弥山</name>。纵 <lb ed="X" n="0264b19"/><lb ed="R111" n="0365b14"/>经尘劫终不能著。故云唯证乃知难可测也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264b20"/><lb ed="R111" n="0365b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264b2001">镜裡看形见不难。水中捉月争拈得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264b21"/><lb ed="R111" n="0365b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264b2101">虽镜裡之形可见。且水中之月不可取也。良由世 <lb ed="X" n="0264b22"/><lb ed="R111" n="0365b17"/>人背此觉性。认其影像。流浪生死头出头没。深著 <lb ed="X" n="0264b23"/><lb ed="R111" n="0365b18"/>前境不能出離。故贤愚经云。譬如晴夜有众猕猴。 <lb ed="X" n="0264b24"/><lb ed="R111" n="0366a01"/>于树井傍忽见月影。即便递相下井捉月。欲其所 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0264c" n="0264c"/> <lb ed="X" n="0264c01"/><lb ed="R111" n="0366a02"/>得终不可也。良由一切众生随逐外缘。欲其返本 <lb ed="X" n="0264c02"/><lb ed="R111" n="0366a03"/>亦复如是。故云水中捉月争拈得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264c03"/><lb ed="R111" n="0366a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264c0301">常独行。常独步。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264c04"/><lb ed="R111" n="0366a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264c0401">达法之人不以万法为侣。高超三界独步大方。故 <lb ed="X" n="0264c05"/><lb ed="R111" n="0366a06"/>曰常独步也。未了之人无量劫来常与诸尘作对。 <lb ed="X" n="0264c06"/><lb ed="R111" n="0366a07"/>既迷觉性深附尘缘。念念之间不能捨離。故经云。 <lb ed="X" n="0264c07"/><lb ed="R111" n="0366a08"/>眼根受色。耳分别声。鼻嗅诸香。舌<g ref="#CB02549">舐</g>于味。所有身 <lb ed="X" n="0264c08"/><lb ed="R111" n="0366a09"/>根贪受诸触。意根分别一切诸法。岂能绝前後际 <lb ed="X" n="0264c09"/><lb ed="R111" n="0366a10"/>而独行独步耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264c10"/><lb ed="R111" n="0366a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264c1001">达者同遊涅槃路。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264c11"/><lb ed="R111" n="0366a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264c1101">达者达法之人也。涅槃者即不生不灭也。涅而不 <lb ed="X" n="0264c12"/><lb ed="R111" n="0366a13"/>生。柈而不灭。即无生路也。经云。十方<persName>薄伽梵</persName>。一路 <lb ed="X" n="0264c13"/><lb ed="R111" n="0366a14"/>涅槃门。此之一路。唯明心达本具大乘种姓者。方 <lb ed="X" n="0264c14"/><lb ed="R111" n="0366a15"/>能步步蹈<persName>佛</persName>阶梯而同遊也。须知三果浩浩。六道 <lb ed="X" n="0264c15"/><lb ed="R111" n="0366a16"/>茫茫。尽是失路头人。是以千圣出兴为一大事因 <lb ed="X" n="0264c16"/><lb ed="R111" n="0366a17"/>缘。劝汝等诸人同行此路。自是诸人不肯。古德云。 <lb ed="X" n="0264c17"/><lb ed="R111" n="0366a18"/>天堂路上生荆棘。地狱门前滑似苔。可谓少人蹈 <lb ed="X" n="0264c18"/><lb ed="R111" n="0366b01"/>著也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264c19"/><lb ed="R111" n="0366b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264c1901">调古神淸风自高。貌悴骨刚人不顾。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264c20"/><lb ed="R111" n="0366b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264c2001">未了之人深著世缘。趣味浮艳精神昏乱。内失所 <lb ed="X" n="0264c21"/><lb ed="R111" n="0366b04"/>守则非道人动静也。有道之士不染世缘调格古 <lb ed="X" n="0264c22"/><lb ed="R111" n="0366b05"/>淡。精神淸爽道风高貌。故云调古神淸风自高也。 <lb ed="X" n="0264c23"/><lb ed="R111" n="0366b06"/>貌悴骨刚人不顾者。大修行人虽形状枯悴。且心 <lb ed="X" n="0264c24"/><lb ed="R111" n="0366b07"/>无贪欲。内有所主。刚如金石人罕识之。<name role="" type="person">阎浮提</name>人 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0265a" n="0265a"/> <lb ed="X" n="0265a01"/><lb ed="R111" n="0366b08"/>深著色相。流转生死无有出期而不省悟。是以圣 <lb ed="X" n="0265a02"/><lb ed="R111" n="0366b09"/>人状同贫士隐在世间。则不可测。故知本分道人 <lb ed="X" n="0265a03"/><lb ed="R111" n="0366b10"/>内蕴般若不事华饰。风貌淸古人罕识之。故云貌 <lb ed="X" n="0265a04"/><lb ed="R111" n="0366b11"/>悴骨刚人不顾也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a05"/><lb ed="R111" n="0366b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265a0501">穷释子。口称贫。实是身贫道不贫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a06"/><lb ed="R111" n="0366b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265a0601">有道人不假外饰故曰贫也。古德云。学道俨身三 <lb ed="X" n="0265a07"/><lb ed="R111" n="0366b14"/>常不足。则斯谓之欤。释子者。从<persName>佛</persName>受称。具足应云 <lb ed="X" n="0265a08"/><lb ed="R111" n="0366b15"/>释迦氏。即五姓之一也。我<persName>佛</persName>因中为太子时。王有 <lb ed="X" n="0265a09"/><lb ed="R111" n="0366b16"/>四子俱为王贬。此四太子以德皈人。即为强国。父 <lb ed="X" n="0265a10"/><lb ed="R111" n="0366b17"/>王悔忆遣使往诏。四子辞过不皈。父王歎曰我子 <lb ed="X" n="0265a11"/><lb ed="R111" n="0366b18"/>释迦。即华言能仁也。今不言迦而言释者。从其简 <lb ed="X" n="0265a12"/><lb ed="R111" n="0367a01"/>也。子者男子之通称。故曰释子也。口称贫者。口虽 <lb ed="X" n="0265a13"/><lb ed="R111" n="0367a02"/>称贫。内蕴圣法。实非贫也。实是者乃谛实之言也。 <lb ed="X" n="0265a14"/><lb ed="R111" n="0367a03"/>身贫者。为阙世财七宝等也。道不贫者。若论其道 <lb ed="X" n="0265a15"/><lb ed="R111" n="0367a04"/>则河沙功德无量法财用无穷尽。虽无卓锥之地。 <lb ed="X" n="0265a16"/><lb ed="R111" n="0367a05"/>实是價値娑婆。故曰实是身贫道不贫也。下文明 <lb ed="X" n="0265a17"/><lb ed="R111" n="0367a06"/>出也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a18"/><lb ed="R111" n="0367a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265a1801">贫则身常被缕褐。道即心藏无價珍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265a19"/><lb ed="R111" n="0367a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265a1901">贫则身乏严饰。谓之身贫也。其道可尊可贵。实非 <lb ed="X" n="0265a20"/><lb ed="R111" n="0367a09"/>贫也。古德云。袈裟破後褈褈補。粮食无时旋旋营。 <lb ed="X" n="0265a21"/><lb ed="R111" n="0367a10"/>是以迦葉著粪扫衣。<persName>佛</persName>赞为上行之衣。节食俭衣 <lb ed="X" n="0265a22"/><lb ed="R111" n="0367a11"/>为知足故也。道则心藏无價珍者。世间七珍金银 <lb ed="X" n="0265a23"/><lb ed="R111" n="0367a12"/>琉璃珊瑚砗磲珍珠玛瑙等宝。皆有價値。唯有心 <lb ed="X" n="0265a24"/><lb ed="R111" n="0367a13"/>宝故无價也。达摩云。于诸法中心法为上。于诸宝 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0265b" n="0265b"/> <lb ed="X" n="0265b01"/><lb ed="R111" n="0367a14"/>中心宝为上。此宝无形。非具道眼猝难可见。故曰 <lb ed="X" n="0265b02"/><lb ed="R111" n="0367a15"/>藏无價珍也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265b03"/><lb ed="R111" n="0367a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265b0301">无價珍。用无尽。利物应缘终不吝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265b04"/><lb ed="R111" n="0367a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265b0401">再言无價珍者。明此宝实非世间之宝也。用无尽 <lb ed="X" n="0265b05"/><lb ed="R111" n="0367a18"/>者。世间之宝皆有限量。用皆有尽。设使寿同彭祖 <lb ed="X" n="0265b06"/><lb ed="R111" n="0367b01"/><note place="inline">保八百年人也</note>。富似石崇<note place="inline">富无双贵人也</note>。乃一世之荣也。唯此心 <lb ed="X" n="0265b07"/><lb ed="R111" n="0367b02"/>宝用无尽也。上至十方诸<persName>佛</persName>。经无量劫。受用不尽。 <lb ed="X" n="0265b08"/><lb ed="R111" n="0367b03"/>西天二十八祖用不尽。唐土六祖用不尽。天下老 <lb ed="X" n="0265b09"/><lb ed="R111" n="0367b04"/>和尙用不尽。即今山僧用不尽也。利物应缘终不 <lb ed="X" n="0265b10"/><lb ed="R111" n="0367b05"/>吝者。十字街头堂堂吩咐。何曾吝惜。自是时人不 <lb ed="X" n="0265b11"/><lb ed="R111" n="0367b06"/>肯承当。古德云。骊珠不是骊龙惜。自是时人不解 <lb ed="X" n="0265b12"/><lb ed="R111" n="0367b07"/>求。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265b13"/><lb ed="R111" n="0367b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265b1301">三身四智体中圆。八解六通心地印。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265b14"/><lb ed="R111" n="0367b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265b1401">三身四智八解六通者。乃觉性功用得名也。地以 <lb ed="X" n="0265b15"/><lb ed="R111" n="0367b10"/>能生为義。印以号令为義也。所言三身者。法身･报 <lb ed="X" n="0265b16"/><lb ed="R111" n="0367b11"/>身･化身也。四智者大圆镜智･平等性智･妙观察智･ <lb ed="X" n="0265b17"/><lb ed="R111" n="0367b12"/>成所作智也。八解者。一内观色解脱。二外观色解 <lb ed="X" n="0265b18"/><lb ed="R111" n="0367b13"/>脱。三净处解脱。四<anchor xml:id="nkr_note_add_0265b1801" n="0265b1801"/><anchor xml:id="beg0265b1801" n="0265b1801"/>空<anchor xml:id="end0265b1801"/>无边处解脱。五识无边处解脱。 <lb ed="X" n="0265b19"/><lb ed="R111" n="0367b14"/>六无所有处解脱。七非想处解脱。八究竟灭处解 <lb ed="X" n="0265b20"/><lb ed="R111" n="0367b15"/>脱。此八处解脱即八识解脱。所言八识者。即眼耳 <lb ed="X" n="0265b21"/><lb ed="R111" n="0367b16"/>鼻舌身意为六识。七传送识。八阿赖耶即含藏识 <lb ed="X" n="0265b22"/><lb ed="R111" n="0367b17"/>也。所以转八识为四智。束四智为三身也。今言转 <lb ed="X" n="0265b23"/><lb ed="R111" n="0367b18"/>八识为四智者。转眼耳鼻舌身<anchor xml:id="nkr_note_add_0265b2301" n="0265b2301"/><anchor xml:id="beg0265b2301" n="0265b2301"/>五<anchor xml:id="end0265b2301"/>识为<anchor xml:id="nkr_note_add_0265b2302" n="0265b2302"/><anchor xml:id="beg0265b2302" n="0265b2302"/>成所作智。转第六意识为<anchor xml:id="end0265b2302"/>妙观察 <lb ed="X" n="0265b24"/><lb ed="R111" n="0368a01"/>智。转七传送识末那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0265001" n="0265001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0265001" n="0265001"/><anchor xml:id="beg0265001" n="0265001"/>识<anchor xml:id="end0265001"/>为平等性智。转八含藏识 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0265c" n="0265c"/> <lb ed="X" n="0265c01"/><lb ed="R111" n="0368a02"/>阿赖耶识为大圆镜智。束四智为三身者。以成所 <lb ed="X" n="0265c02"/><lb ed="R111" n="0368a03"/>作智妙观察智为化身。平等性智为报身。大圆镜 <lb ed="X" n="0265c03"/><lb ed="R111" n="0368a04"/>智为法身。此之三身祇一身也。要识一身么。头圆 <lb ed="X" n="0265c04"/><lb ed="R111" n="0368a05"/>象天。足方似地。古貌棱层。丈夫意气。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265c05"/><lb ed="R111" n="0368a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265c0501">上士一决一切了。中下多闻多不信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265c06"/><lb ed="R111" n="0368a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265c0601">无上妙法。唯上人所闻即能谛了。故云上士一决 <lb ed="X" n="0265c07"/><lb ed="R111" n="0368a08"/>一切了也。是以上士相见目击道存。中下之人祇 <lb ed="X" n="0265c08"/><lb ed="R111" n="0368a09"/>益多闻。所以云言多则去道转远。故曰中下多闻 <lb ed="X" n="0265c09"/><lb ed="R111" n="0368a10"/>多不信也。然则三教所有言诠则皆然也。大乘菩 <lb ed="X" n="0265c10"/><lb ed="R111" n="0368a11"/>萨一闻千悟得大总持。诸小乘人不任此法也。老 <lb ed="X" n="0265c11"/><lb ed="R111" n="0368a12"/>子云。上士闻道勤而行之。中士闻道若存若亡。下 <lb ed="X" n="0265c12"/><lb ed="R111" n="0368a13"/>士闻道而大笑之。不笑不足为道也。传云。可与言 <lb ed="X" n="0265c13"/><lb ed="R111" n="0368a14"/>而与言。不可与言而不与言。可与言而不与言谓 <lb ed="X" n="0265c14"/><lb ed="R111" n="0368a15"/>之失人。不可与言而与言谓之失言也。故寒山诗 <lb ed="X" n="0265c15"/><lb ed="R111" n="0368a16"/>云。上人心猛利。一闻便知妙。中流心淸净。审思云 <lb ed="X" n="0265c16"/><lb ed="R111" n="0368a17"/>甚要。下士钝暗痴。顽皮最难裂。直待血淋头。始知 <lb ed="X" n="0265c17"/><lb ed="R111" n="0368a18"/>自摧灭。看取开眼贼。闹市集人决。死屍弃如尘。此 <lb ed="X" n="0265c18"/><lb ed="R111" n="0368b01"/>时向谁说。男儿大丈夫。一刀两断截。人面禽兽心。 <lb ed="X" n="0265c19"/><lb ed="R111" n="0368b02"/>造作何时歇。先圣激励如此。其有善根者闻之必 <lb ed="X" n="0265c20"/><lb ed="R111" n="0368b03"/>有感焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265c21"/><lb ed="R111" n="0368b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265c2101">但自怀中解垢衣。谁能向外夸精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0265c22"/><lb ed="R111" n="0368b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265c2201">垢衣者即无明烦恼也。衣者以盖覆为義。垢者即 <lb ed="X" n="0265c23"/><lb ed="R111" n="0368b06"/>尘垢也。尘以染汚为義。此之无明能盖覆淸净法 <lb ed="X" n="0265c24"/><lb ed="R111" n="0368b07"/>体。能染汚微妙觉性。故喩垢衣也。但自怀中解垢 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0266a" n="0266a"/> <lb ed="X" n="0266a01"/><lb ed="R111" n="0368b08"/>衣者。况此<anchor xml:id="nkr_note_add_0266a0101" n="0266a0101"/><anchor xml:id="beg0266a0101" n="0266a0101"/>己<anchor xml:id="end0266a0101"/>事非他人可为故也。从等觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0266a0102" n="0266a0102"/><anchor xml:id="beg0266a0102" n="0266a0102"/>已<anchor xml:id="end0266a0102"/>还皆 <lb ed="X" n="0266a02"/><lb ed="R111" n="0368b09"/>是垢衣大士也。见性之人潜藏密用。不为尘劳无 <lb ed="X" n="0266a03"/><lb ed="R111" n="0368b10"/>明盖覆。故云解垢衣也。古德云。卸却腻脂帽子。脱 <lb ed="X" n="0266a04"/><lb ed="R111" n="0368b11"/>却骨臭布衫。摆手出荆棘林。得大自在也。小乘之 <lb ed="X" n="0266a05"/><lb ed="R111" n="0368b12"/>人专求事相。虽身围法座。心绕法尘。是外夸精进 <lb ed="X" n="0266a06"/><lb ed="R111" n="0368b13"/>也。宝公<anchor xml:id="nkr_note_add_0266a0601" n="0266a0601"/><anchor xml:id="beg0266a0601" n="0266a0601"/>云<anchor xml:id="end0266a0601"/>。人定亥。勇猛精进成懈怠。即其谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266a07"/><lb ed="R111" n="0368b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266a0701">从他谤。任他非。把火烧天徒自疲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266a08"/><lb ed="R111" n="0368b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266a0801">以言毁辱谓之谤。以是为不是谓之非也。见性之 <lb ed="X" n="0266a09"/><lb ed="R111" n="0368b16"/>人十二时中所遇顺逆之境心则安然。不为万境 <lb ed="X" n="0266a10"/><lb ed="R111" n="0368b17"/>所转也。一任毁谤于我。我既不受。恶言谤渎返自 <lb ed="X" n="0266a11"/><lb ed="R111" n="0368b18"/>皈<anchor xml:id="nkr_note_add_0266a1101" n="0266a1101"/><anchor xml:id="beg0266a1101" n="0266a1101"/>己<anchor xml:id="end0266a1101"/>。所谓自作自受也。譬若有人手执火燧拟欲 <lb ed="X" n="0266a12"/><lb ed="R111" n="0369a01"/>烧天。徒自困疲终不可得。故云把火烧天徒自疲 <lb ed="X" n="0266a13"/><lb ed="R111" n="0369a02"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266a14"/><lb ed="R111" n="0369a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266a1401">我闻恰似饮甘露。消融顿入不思议。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266a15"/><lb ed="R111" n="0369a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266a1501">我闻毁谤之言。恰似饮甘露。心自淸凉不生热恼。 <lb ed="X" n="0266a16"/><lb ed="R111" n="0369a05"/>未了之人闻毁谤是非之言。心生烦恼。所谓蓦然 <lb ed="X" n="0266a17"/><lb ed="R111" n="0369a06"/>一处撥著。三处一时火起。不可止也。古德云。觉华 <lb ed="X" n="0266a18"/><lb ed="R111" n="0369a07"/>有种无人种。心火无烟日日烧。唯见性之人所闻 <lb ed="X" n="0266a19"/><lb ed="R111" n="0369a08"/>逆顺之言。心得自在。即入不思议解脱妙门。故云 <lb ed="X" n="0266a20"/><lb ed="R111" n="0369a09"/>消融顿入不思议也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266a21"/><lb ed="R111" n="0369a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266a2101">观恶言。是功德。此则成吾善知识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266a22"/><lb ed="R111" n="0369a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266a2201">耳闻恶言不起嗔心。即能成就定慧之力也。不为 <lb ed="X" n="0266a23"/><lb ed="R111" n="0369a12"/>六贼盗窃家宝。功德法财从此增长。则知彼毁谤 <lb ed="X" n="0266a24"/><lb ed="R111" n="0369a13"/>之人返乃为我善知识也。不言闻恶言而言观者。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0266b" n="0266b"/> <lb ed="X" n="0266b01"/><lb ed="R111" n="0369a14"/>即六根互用也。我<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>成道之日。群魔竞作。如 <lb ed="X" n="0266b02"/><lb ed="R111" n="0369a15"/>来哀愍此辈。即入慈心三昧。是时魔众终不能害。 <lb ed="X" n="0266b03"/><lb ed="R111" n="0369a16"/>此乃成就万德莊严定慧功德也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266b04"/><lb ed="R111" n="0369a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266b0401">不因讪谤起冤亲。何表无生慈忍力。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266b05"/><lb ed="R111" n="0369a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266b0501">若不因上来讪毒毁谤之言加及于我。我即了善 <lb ed="X" n="0266b06"/><lb ed="R111" n="0369b01"/>恶之声皆不可得。譬若风过树头。祇闻其声不生 <lb ed="X" n="0266b07"/><lb ed="R111" n="0369b02"/>分别善恶之音。即起冤亲平等之心。以能成就慈 <lb ed="X" n="0266b08"/><lb ed="R111" n="0369b03"/>悲喜捨四无量心。即于时中所遇逆顺之境。以平 <lb ed="X" n="0266b09"/><lb ed="R111" n="0369b04"/>等心坦然自在无有罣碍。若不如此。则何以表我 <lb ed="X" n="0266b10"/><lb ed="R111" n="0369b05"/>无生慈忍道力耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266b11"/><lb ed="R111" n="0369b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266b1101">宗亦通。说亦通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266b12"/><lb ed="R111" n="0369b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266b1201">宗通者即法通也。法非言说。言说非法。雲门云。东 <lb ed="X" n="0266b13"/><lb ed="R111" n="0369b08"/>海鲤鱼打一棒。雨似盆倾。天衣云。山僧倒骑<persName>佛</persName>殿。 <lb ed="X" n="0266b14"/><lb ed="R111" n="0369b09"/>诸人返著草鞋。乃至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266001" n="0266001"/>靑平般土。皈宗拽石。德山入 <lb ed="X" n="0266b15"/><lb ed="R111" n="0369b10"/>门便棒。临济入门便喝。如上垂慈。若无悟心如何 <lb ed="X" n="0266b16"/><lb ed="R111" n="0369b11"/>明得耶。直须洞明宗旨。深达本源。直下明宗。不同 <lb ed="X" n="0266b17"/><lb ed="R111" n="0369b12"/>圆渐。故曰宗通也。说通者即義通也。善能讲说十 <lb ed="X" n="0266b18"/><lb ed="R111" n="0369b13"/>二部经。明法相数一一了知。无有疑误。故曰说通 <lb ed="X" n="0266b19"/><lb ed="R111" n="0369b14"/>也。今言宗亦通说亦通者。则是法義双通。能具此 <lb ed="X" n="0266b20"/><lb ed="R111" n="0369b15"/>者极难得其人。法门後进不晓其旨。互相是非。传 <lb ed="X" n="0266b21"/><lb ed="R111" n="0369b16"/>曰。西天则分河饮水。此土乃禅律相非。皆不明法 <lb ed="X" n="0266b22"/><lb ed="R111" n="0369b17"/>義二门也。圭峰云。经如绳墨。揩定邪正。绳墨非巧。 <lb ed="X" n="0266b23"/><lb ed="R111" n="0369b18"/>巧者必以绳墨为凭。经论非禅。参禅者必以经论 <lb ed="X" n="0266b24"/><lb ed="R111" n="0370a01"/>为准。古德云。今人看古教。未免心中闹。欲免心中 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0266c" n="0266c"/> <lb ed="X" n="0266c01"/><lb ed="R111" n="0370a02"/>闹。应须看古教。传云。经是<persName>佛</persName>语。禅是<persName>佛</persName>心。诸<persName>佛</persName>心 <lb ed="X" n="0266c02"/><lb ed="R111" n="0370a03"/>口必不相违也。大师始者听习天台智者教观。後 <lb ed="X" n="0266c03"/><lb ed="R111" n="0370a04"/>有发明知见。往曹溪六祖印可。故深明此旨。故曰 <lb ed="X" n="0266c04"/><lb ed="R111" n="0370a05"/>宗亦通说亦通也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266c05"/><lb ed="R111" n="0370a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266c0501">定慧圆明不滞空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266c06"/><lb ed="R111" n="0370a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266c0601">因中谓之止观。果上谓之定慧。定慧不二谓之圆 <lb ed="X" n="0266c07"/><lb ed="R111" n="0370a08"/>明。此圆明之性非小乘断定。故曰不滞空也。良由 <lb ed="X" n="0266c08"/><lb ed="R111" n="0370a09"/>一切众生从无量劫来为无明烦恼所醉。不能出 <lb ed="X" n="0266c09"/><lb ed="R111" n="0370a10"/>離生死者。唯无明昏散所病也。是以圣人立止观 <lb ed="X" n="0266c10"/><lb ed="R111" n="0370a11"/>二法治之。即以止止散。即散而寂。以观观昏。即昏 <lb ed="X" n="0266c11"/><lb ed="R111" n="0370a12"/>而朗。则转成定慧二法。定慧不二谓之圆明。圆明 <lb ed="X" n="0266c12"/><lb ed="R111" n="0370a13"/>一法也。此之一法。诸<persName>佛</persName>功德无量法财妙用无尽。 <lb ed="X" n="0266c13"/><lb ed="R111" n="0370a14"/>皆在圆明华藏海中受用也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266c14"/><lb ed="R111" n="0370a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266c1401">非但我今独达了。恒沙诸<persName>佛</persName>体皆同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266c15"/><lb ed="R111" n="0370a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266c1501">真觉自云。非独我今达了如上圆明法性。乃至恒 <lb ed="X" n="0266c16"/><lb ed="R111" n="0370a17"/>沙诸<persName>佛</persName>圆明觉体尽皆同也。故经云。不唯我知是 <lb ed="X" n="0266c17"/><lb ed="R111" n="0370a18"/>相。十方<persName>佛</persName>亦然。所言恒沙者。从喩得名也。西竺有 <lb ed="X" n="0266c18"/><lb ed="R111" n="0370b01"/>河名曰恒河。此河方四十里。其中有沙。沙细如<g ref="#CB15097">面</g>。 <lb ed="X" n="0266c19"/><lb ed="R111" n="0370b02"/><persName>世尊</persName>说法多以此河中沙比其数量。今永嘉依经 <lb ed="X" n="0266c20"/><lb ed="R111" n="0370b03"/>而言也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266c21"/><lb ed="R111" n="0370b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266c2101">狮子吼。无畏说。百兽闻之皆脑裂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0266c22"/><lb ed="R111" n="0370b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266c2201">狮子为兽中之王。若哮吼一声。群狐屛迹。百兽悉 <lb ed="X" n="0266c23"/><lb ed="R111" n="0370b06"/>皆脑裂恐怖而走。以喩大乘菩萨所说圆顿法音。 <lb ed="X" n="0266c24"/><lb ed="R111" n="0370b07"/>魔宫振动。诸小乘器不任大法。各生疑惑而不悟 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0267a" n="0267a"/> <lb ed="X" n="0267a01"/><lb ed="R111" n="0370b08"/>解。所以花严会上如聋如哑。不能信受。只如德山 <lb ed="X" n="0267a02"/><lb ed="R111" n="0370b09"/>入门便棒。临济入门便喝。能有幾个承当。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267a03"/><lb ed="R111" n="0370b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267a0301">香象奔波失却威。天龙寂听生欣悦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267a04"/><lb ed="R111" n="0370b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267a0401">香象喩小乘声闻缘觉定性之人不能迴心向大。 <lb ed="X" n="0267a05"/><lb ed="R111" n="0370b12"/>所闻圆顿大乘不能谛信。是以法花五千退席礼 <lb ed="X" n="0267a06"/><lb ed="R111" n="0370b13"/><persName>佛</persName>而去。譬若象王虽有威德。若闻狮子吼时即失 <lb ed="X" n="0267a07"/><lb ed="R111" n="0370b14"/>威奔走。故曰香象奔波失却威也。天龙寂听生欣 <lb ed="X" n="0267a08"/><lb ed="R111" n="0370b15"/>悦者。诸天龙王闻狮子吼时心则欣然而悦也。以 <lb ed="X" n="0267a09"/><lb ed="R111" n="0370b16"/>喩大乘菩萨之人闻<persName>佛</persName>所说大法。心生欢喜踊跃 <lb ed="X" n="0267a10"/><lb ed="R111" n="0370b17"/>无量也。如须菩提在般若会中闻<persName>佛</persName>所说般若喜 <lb ed="X" n="0267a11"/><lb ed="R111" n="0370b18"/>极成悲。故金刚经云。尔时须菩提涕泪悲泣而白 <lb ed="X" n="0267a12"/><lb ed="R111" n="0371a01"/><persName>佛</persName>言。稀有<persName>世尊</persName>。我从昔来所得慧眼。未曾得闻如 <lb ed="X" n="0267a13"/><lb ed="R111" n="0371a02"/>是之经。即其義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267a14"/><lb ed="R111" n="0371a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267a1401">遊江海。涉山川。寻师访道为参禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267a15"/><lb ed="R111" n="0371a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267a1501">所遊江海涉历山川。途路疲劳奔驰南北。非为别 <lb ed="X" n="0267a16"/><lb ed="R111" n="0371a05"/>事。乃为参寻知识抉择死生。所谓无常迅速生死 <lb ed="X" n="0267a17"/><lb ed="R111" n="0371a06"/>事大。古投子云。一切世人向紧急处却闲慢。闲慢 <lb ed="X" n="0267a18"/><lb ed="R111" n="0371a07"/>处却紧急。若欲出離生死。须遇善知识为增上缘。 <lb ed="X" n="0267a19"/><lb ed="R111" n="0371a08"/>发明己事。实非小缘也。所谓靑山长在知识难逢。 <lb ed="X" n="0267a20"/><lb ed="R111" n="0371a09"/>故曰寻师访道为参禅也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267a21"/><lb ed="R111" n="0371a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267a2101">自从认得曹溪路。了知生死不相关。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267a22"/><lb ed="R111" n="0371a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267a2201">自从往曹溪六祖印证心地法门。了知一切诸法 <lb ed="X" n="0267a23"/><lb ed="R111" n="0371a12"/>无生无灭无去无来。若悟此个法门。则了悟本来 <lb ed="X" n="0267a24"/><lb ed="R111" n="0371a13"/>生死不相干涉。故云了知生死不相关也。若得如 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0267b" n="0267b"/> <lb ed="X" n="0267b01"/><lb ed="R111" n="0371a14"/>此也。妙用无穷通身应物。行住坐卧语默作做。擧 <lb ed="X" n="0267b02"/><lb ed="R111" n="0371a15"/>动施为折旋俯仰。无非皆在大寂定中明明受用。 <lb ed="X" n="0267b03"/><lb ed="R111" n="0371a16"/>下文可见也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267b04"/><lb ed="R111" n="0371a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267b0401">行亦禅。坐亦禅。语默动静体安然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267b05"/><lb ed="R111" n="0371a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267b0501">祖宗门下头头垂示拍拍齐彰。传曰。念念释迦出 <lb ed="X" n="0267b06"/><lb ed="R111" n="0371b01"/>世。步步弥勒下生。分别现文殊之心。动用运普贤 <lb ed="X" n="0267b07"/><lb ed="R111" n="0371b02"/>之行。门门而皆出甘露。味味而尽是醍醐。不出菩 <lb ed="X" n="0267b08"/><lb ed="R111" n="0371b03"/>提之林。长处华藏之海。晃晃而无尘不透。朝朝而 <lb ed="X" n="0267b09"/><lb ed="R111" n="0371b04"/>溢目腾辉。岂劳妙辨以宣扬。何假神通而显示。若 <lb ed="X" n="0267b10"/><lb ed="R111" n="0371b05"/>如此也。行住坐卧触目遇缘。虽应用千差且真如 <lb ed="X" n="0267b11"/><lb ed="R111" n="0371b06"/>之性湛然不动。故云。行亦禅。坐亦禅。语默动静体 <lb ed="X" n="0267b12"/><lb ed="R111" n="0371b07"/>安然也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267b13"/><lb ed="R111" n="0371b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267b1301">纵遇锋刀常坦坦。假饶毒药也闲闲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267b14"/><lb ed="R111" n="0371b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267b1401">十二时中既动静皆为<persName>佛</persName>事。假饶有人以利刀毒 <lb ed="X" n="0267b15"/><lb ed="R111" n="0371b10"/>药加及我。我则坦然闲暇无所畏也。故灵山会上 <lb ed="X" n="0267b16"/><lb ed="R111" n="0371b11"/>有五百比丘得四禅定具五神通。以宿命智各<anchor xml:id="nkr_note_orig_0267001" n="0267001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0267001" n="0267001"/><anchor xml:id="beg0267001" n="0267001"/>观<anchor xml:id="end0267001"/> <lb ed="X" n="0267b17"/><lb ed="R111" n="0371b12"/>过去杀父杀母及诸重罪。于自心中各怀疑怖。于 <lb ed="X" n="0267b18"/><lb ed="R111" n="0371b13"/>是文殊仗剑持逼<persName>如来</persName>。<persName>世尊</persName>谓文殊曰。住住。不应 <lb ed="X" n="0267b19"/><lb ed="R111" n="0371b14"/>作逆。勿得害我。我必被害。为善被害。<name role="" type="person">文殊师利</name>。从 <lb ed="X" n="0267b20"/><lb ed="R111" n="0371b15"/>本<anchor xml:id="nkr_note_add_0267b2001" n="0267b2001"/><anchor xml:id="beg0267b2001" n="0267b2001"/>已<anchor xml:id="end0267b2001"/>来无有我人。但以内心见有我人。内心起时 <lb ed="X" n="0267b21"/><lb ed="R111" n="0371b16"/>我必被害则名为害。五百比丘自悟本心如梦如 <lb ed="X" n="0267b22"/><lb ed="R111" n="0371b17"/>幻。于梦幻中无有我人。乃至能生所生父母。于是 <lb ed="X" n="0267b23"/><lb ed="R111" n="0371b18"/>五百比丘同声赞言。<name role="" type="person">文殊师利</name>大智士。深达法源 <lb ed="X" n="0267b24"/><lb ed="R111" n="0372a01"/>底。自手握利剑。持逼<persName>如来</persName>身。如剑<persName>佛</persName>亦尔。一相无 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0267c" n="0267c"/> <lb ed="X" n="0267c01"/><lb ed="R111" n="0372a02"/>有二。无相无所生。是中云何杀。天衣征云。作么生 <lb ed="X" n="0267c02"/><lb ed="R111" n="0372a03"/>说个如剑<persName>佛</persName>亦尔。若明此个因缘。故能纵遇锋刀 <lb ed="X" n="0267c03"/><lb ed="R111" n="0372a04"/>常坦坦。假饶毒药也闲闲也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267c04"/><lb ed="R111" n="0372a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267c0401">我师得见燃灯<persName>佛</persName>。多劫曾为忍辱仙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267c05"/><lb ed="R111" n="0372a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267c0501">非独我今修此忍辱。乃至十方诸<persName>佛</persName>释迦<persName>如来</persName>尽 <lb ed="X" n="0267c06"/><lb ed="R111" n="0372a07"/>皆修此忍辱苦行也。所言燃灯<persName>佛</persName>者。<persName>世尊</persName>因地为 <lb ed="X" n="0267c07"/><lb ed="R111" n="0372a08"/>雪山童子时。値燃灯<persName>如来</persName>出世。将五百金钱亲买 <lb ed="X" n="0267c08"/><lb ed="R111" n="0372a09"/>莲花<anchor xml:id="nkr_note_add_0267c0801" n="0267c0801"/><anchor xml:id="beg0267c0801" n="0267c0801"/>往<anchor xml:id="end0267c0801"/>彼献<persName>佛</persName>。愿我成<persName>等正觉</persName>。燃灯<persName>如来</persName>为其授 <lb ed="X" n="0267c09"/><lb ed="R111" n="0372a10"/>记。汝于来世当得作<persName>佛</persName>。号释迦牟尼。说法度人与 <lb ed="X" n="0267c10"/><lb ed="R111" n="0372a11"/>我无异。故云我师得见燃灯<persName>佛</persName>也。忍辱仙者。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0267c11"/><lb ed="R111" n="0372a12"/>因地为忍辱仙人。在于山中修诸苦行。値歌利王 <lb ed="X" n="0267c12"/><lb ed="R111" n="0372a13"/>与诸宫人入山遊猎。王昼寝时诸宫人各去遊山。 <lb ed="X" n="0267c13"/><lb ed="R111" n="0372a14"/>忽见庵中有一仙人俨然独坐。是诸宫人俱来瞻 <lb ed="X" n="0267c14"/><lb ed="R111" n="0372a15"/>仰。王起问诸近臣。宫人何在。左右奏曰往彼仙人 <lb ed="X" n="0267c15"/><lb ed="R111" n="0372a16"/>庵所也。王怒躬自拔剑杀彼仙人。于其手足节节 <lb ed="X" n="0267c16"/><lb ed="R111" n="0372a17"/>肢解。时彼仙人神色不动。王怪而问曰。我今杀汝 <lb ed="X" n="0267c17"/><lb ed="R111" n="0372a18"/>汝还嗔否。答曰否。王曰汝虽不言嗔。必怀嗔怒。答 <lb ed="X" n="0267c18"/><lb ed="R111" n="0372b01"/>曰我心若嗔不得平复。我心不嗔。使我此身平复 <lb ed="X" n="0267c19"/><lb ed="R111" n="0372b02"/>如故。言讫。即时仙人平复如故。王见甚异惊怖而 <lb ed="X" n="0267c20"/><lb ed="R111" n="0372b03"/>走。至于中路天降风雨霹雳雲雾。迷失道径终不 <lb ed="X" n="0267c21"/><lb ed="R111" n="0372b04"/>能去。迴入山中至仙人所求乞忏悔也。乃至捨身 <lb ed="X" n="0267c22"/><lb ed="R111" n="0372b05"/>饲饿虎。割肉济鹰饥。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0267002" n="0267002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0267002" n="0267002"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0267c2201" n="0267c2201"/><anchor xml:id="beg0267c2201" n="0267c2201"/>已<anchor xml:id="end0267c2201"/>至种种苦行非止一劫。故 <lb ed="X" n="0267c23"/><lb ed="R111" n="0372b06"/>云多劫曾为忍辱仙也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0267c24"/><lb ed="R111" n="0372b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267c2401">幾回生。幾回死。生死悠悠无定止。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0268a" n="0268a"/> <lb ed="X" n="0268a01"/><lb ed="R111" n="0372b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268a0101">此乃真觉伤歎之辞也。未发菩提心<anchor xml:id="nkr_note_add_0268a0101" n="0268a0101"/><anchor xml:id="beg0268a0101" n="0268a0101"/>已<anchor xml:id="end0268a0101"/>前。经无量 <lb ed="X" n="0268a02"/><lb ed="R111" n="0372b09"/>劫受无量身。生死海中浪自出没无有了时。于不 <lb ed="X" n="0268a03"/><lb ed="R111" n="0372b10"/>迁境上空受轮迴。向无脱法中妄生缠缚。如春蚕 <lb ed="X" n="0268a04"/><lb ed="R111" n="0372b11"/>之作茧。似秋蛾之赴灯。以二见之丝。缠无明之质。 <lb ed="X" n="0268a05"/><lb ed="R111" n="0372b12"/>以无明贪爱之翅。扑生死之火轮。从生至死无有 <lb ed="X" n="0268a06"/><lb ed="R111" n="0372b13"/>休息。如绳繫飞鸟。放去又还来。故云。幾回生。幾回 <lb ed="X" n="0268a07"/><lb ed="R111" n="0372b14"/>死。生死悠悠无定止也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268a08"/><lb ed="R111" n="0372b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268a0801">自从顿悟了无生。于诸荣辱何忧喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268a09"/><lb ed="R111" n="0372b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268a0901">自从顿悟了一切法皆悉无生。则于诸荣辱之境 <lb ed="X" n="0268a10"/><lb ed="R111" n="0372b17"/>有何忧喜。良由至人于生死界内得其自在。故寒 <lb ed="X" n="0268a11"/><lb ed="R111" n="0372b18"/>山诗云。莊生说送终。天地为棺椁。吾皈此有时。唯 <lb ed="X" n="0268a12"/><lb ed="R111" n="0373a01"/>须一番泊。死作馁靑蝇。吊不劳白鹤。饿著首阳山。 <lb ed="X" n="0268a13"/><lb ed="R111" n="0373a02"/>生廉死亦乐。若得其旨即顿悟了无生也。于诸荣 <lb ed="X" n="0268a14"/><lb ed="R111" n="0373a03"/>辱何忧喜者。既能顿悟无生。生死尙得自在。即知 <lb ed="X" n="0268a15"/><lb ed="R111" n="0373a04"/>荣辱之境则可外矣。荣辱既忘。忧喜之心从何而 <lb ed="X" n="0268a16"/><lb ed="R111" n="0373a05"/>有也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268a17"/><lb ed="R111" n="0373a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268a1701">入深山。住兰若。岑崟幽邃长松下。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268a18"/><lb ed="R111" n="0373a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268a1801">入深山者。则非阓闹之处也。住兰若者。具足应云 <lb ed="X" n="0268a19"/><lb ed="R111" n="0373a08"/>阿兰若。即僧舍也。岑崟者。山之高貌也。长松下者。 <lb ed="X" n="0268a20"/><lb ed="R111" n="0373a09"/>即物外优遊之地也。见性之人随缘度日任性逍 <lb ed="X" n="0268a21"/><lb ed="R111" n="0373a10"/>遥。或入深山或居巖谷。随处建立应物无方。无不 <lb ed="X" n="0268a22"/><lb ed="R111" n="0373a11"/>可也。白雲靑嶂。松下水边。皆道人之境界也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268a23"/><lb ed="R111" n="0373a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268a2301">优遊静坐野僧家。阒寂安居实潇洒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268a24"/><lb ed="R111" n="0373a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268a2401">优遊者。不拘繫之<g ref="#CB15032">貌</g>也。出家之士识心达本。优遊 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0268b" n="0268b"/> <lb ed="X" n="0268b01"/><lb ed="R111" n="0373a14"/>三界脱洒四生。不为尘劳萦绊。逍遥自在。静坐安 <lb ed="X" n="0268b02"/><lb ed="R111" n="0373a15"/>居。故雪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268001" n="0268001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0268001" n="0268001"/><anchor xml:id="beg0268001" n="0268001"/>窦<anchor xml:id="end0268001"/>云。出家儿得与么尊贵。得与么高上。万 <lb ed="X" n="0268b03"/><lb ed="R111" n="0373a16"/>乘位高而不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268002" n="0268002"/>挹。五侯门峻而不趋。目对千山心闲 <lb ed="X" n="0268b04"/><lb ed="R111" n="0373a17"/>一境。褈褈巖树垂阴善吉之门。叠叠溪雲佈彩维 <lb ed="X" n="0268b05"/><lb ed="R111" n="0373a18"/>摩之室。此中相见。岂不快哉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268b06"/><lb ed="R111" n="0373b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268b0601">觉则了。不施功。一切有为法不同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268b07"/><lb ed="R111" n="0373b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268b0701">觉了一切诸法即不施有为功行也。有为功行非 <lb ed="X" n="0268b08"/><lb ed="R111" n="0373b03"/>究竟也。故寒山云。我见转轮王。千子常围绕。十善 <lb ed="X" n="0268b09"/><lb ed="R111" n="0373b04"/>化四天。莊严多七宝。七宝镇随身。莊严甚妙好。一 <lb ed="X" n="0268b10"/><lb ed="R111" n="0373b05"/>朝福报尽。犹若栖芦鸟。还作牛领虫。六趣受业道。 <lb ed="X" n="0268b11"/><lb ed="R111" n="0373b06"/>况复诸凡夫。无常岂长保。以此而知。有功之功功 <lb ed="X" n="0268b12"/><lb ed="R111" n="0373b07"/>皆无常。无功之功功不虚弃。故云一切有为法不 <lb ed="X" n="0268b13"/><lb ed="R111" n="0373b08"/>同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268b14"/><lb ed="R111" n="0373b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268b1401">住相佈施生天福。犹如仰箭射虚空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268b15"/><lb ed="R111" n="0373b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268b1501">住相佈施者。不与般若相应。为著相故成有为功 <lb ed="X" n="0268b16"/><lb ed="R111" n="0373b11"/>行。非究竟。故古德云。若般若不修。万行虚设。所修 <lb ed="X" n="0268b17"/><lb ed="R111" n="0373b12"/>功行不能称性也。所言佈施者。运心廣大谓之布。 <lb ed="X" n="0268b18"/><lb ed="R111" n="0373b13"/>推<anchor xml:id="nkr_note_add_0268b1801" n="0268b1801"/><anchor xml:id="beg0268b1801" n="0268b1801"/>己<anchor xml:id="end0268b1801"/>惠人谓之施。故曰佈施也。即六度之一度也。 <lb ed="X" n="0268b19"/><lb ed="R111" n="0373b14"/>生天福者。所感果报祇生天之福也。终非究竟。譬 <lb ed="X" n="0268b20"/><lb ed="R111" n="0373b15"/>如仰箭射空。终不至天也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268b21"/><lb ed="R111" n="0373b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268b2101">势力尽。箭还堕。招得来生不如意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268b22"/><lb ed="R111" n="0373b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268b2201">仰箭射空。势力既尽终坠于地。人天福谢亦复如 <lb ed="X" n="0268b23"/><lb ed="R111" n="0373b18"/>是。所谓人间四相天上五衰。皆福谢之相也。所言 <lb ed="X" n="0268b24"/><lb ed="R111" n="0374a01"/>四相者。一生相。二老相。三病相。四死相也。五衰者。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0268c" n="0268c"/> <lb ed="X" n="0268c01"/><lb ed="R111" n="0374a02"/>一花冠堕地。二目睫瞤动。三眷属離散。四身光自 <lb ed="X" n="0268c02"/><lb ed="R111" n="0374a03"/>灭。五不乐本<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268003" n="0268003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0268003" n="0268003"/><anchor xml:id="beg0268003" n="0268003"/>座<anchor xml:id="end0268003"/>也。招得来生不如意者。古德云。人 <lb ed="X" n="0268c03"/><lb ed="R111" n="0374a04"/>天福报为三生冤。人罕知之。良由世人因其福力 <lb ed="X" n="0268c04"/><lb ed="R111" n="0374a05"/>不明其本就上增添。以此世福恣情娱乐。临命终 <lb ed="X" n="0268c05"/><lb ed="R111" n="0374a06"/>时福尽业在。返堕恶道受种种苦。故云招得来生 <lb ed="X" n="0268c06"/><lb ed="R111" n="0374a07"/>不如意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268c07"/><lb ed="R111" n="0374a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268c0701">争似无为实相门。一超直入<persName>如来</persName>地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0268c08"/><lb ed="R111" n="0374a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268c0801">故知诸位小乘人天福报有为之法皆非究竟也。 <lb ed="X" n="0268c09"/><lb ed="R111" n="0374a10"/>争似无为实相门。一超直入<persName>如来</persName>淸净觉地。此之 <lb ed="X" n="0268c10"/><lb ed="R111" n="0374a11"/>一路。从来千圣不曾蹈著。向第二门中略凭言说。 <lb ed="X" n="0268c11"/><lb ed="R111" n="0374a12"/>所以西竺初祖云。法本法无法。无法法亦法。今付 <lb ed="X" n="0268c12"/><lb ed="R111" n="0374a13"/>无法时。法法何曾法。则法法绝待。尽皆照体独立。 <lb ed="X" n="0268c13"/><lb ed="R111" n="0374a14"/>如指不自触。如刀不自割。如地不自坚。如水不自 <lb ed="X" n="0268c14"/><lb ed="R111" n="0374a15"/>湿。如火不自热。如风不自动。如耳不自闻。如鼻不 <lb ed="X" n="0268c15"/><lb ed="R111" n="0374a16"/>自嗅。如舌不自了。如身不自觉。如意不自知。如眼 <lb ed="X" n="0268c16"/><lb ed="R111" n="0374a17"/>不自见。所以云。若眼作眼解则生眼倒。若眼作无 <lb ed="X" n="0268c17"/><lb ed="R111" n="0374a18"/>眼解则生无眼倒。若执有眼即迷其无眼。由有眼 <lb ed="X" n="0268c18"/><lb ed="R111" n="0374b01"/>故则妙见不通。故经云。无眼无色。复有迷眼作无 <lb ed="X" n="0268c19"/><lb ed="R111" n="0374b02"/>眼者即失其真眼。如生盲人不能辨色。故经云。譬 <lb ed="X" n="0268c20"/><lb ed="R111" n="0374b03"/>如眼败之士。其于五色不能复利。诸声闻人亦复 <lb ed="X" n="0268c21"/><lb ed="R111" n="0374b04"/>如是。唯其<persName>如来</persName>得真天眼。常在不昧。悉见诸<persName>佛</persName>国 <lb ed="X" n="0268c22"/><lb ed="R111" n="0374b05"/>土。以不二见故。即不同凡夫。所见悉能见故。不同 <lb ed="X" n="0268c23"/><lb ed="R111" n="0374b06"/>声闻。所见不同凡夫所见。谓之超凡。不同声闻所 <lb ed="X" n="0268c24"/><lb ed="R111" n="0374b07"/>见。谓之越圣。既能超凡越圣。即达<persName>佛</persName>之知见。故云 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0269a" n="0269a"/> <lb ed="X" n="0269a01"/><lb ed="R111" n="0374b08"/>一超直入<persName>如来</persName>地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269a02"/><lb ed="R111" n="0374b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269a0201">但得本。莫愁末。如净琉璃含宝月。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269a03"/><lb ed="R111" n="0374b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269a0301">若得其本。末可知也。古德云。今之讲者偏彰渐義。 <lb ed="X" n="0269a04"/><lb ed="R111" n="0374b11"/>禅者唯播顿宗。禅讲相违。胡越之隔。由是人与法 <lb ed="X" n="0269a05"/><lb ed="R111" n="0374b12"/>差。法与人病。<persName>佛</persName>意本末难见散義浩博难寻。然而 <lb ed="X" n="0269a06"/><lb ed="R111" n="0374b13"/>泛学虽多。秉志极少。以本接末则可知矣。故云但 <lb ed="X" n="0269a07"/><lb ed="R111" n="0374b14"/>得本莫愁末也。如净琉璃含宝月者。琉璃喩法身 <lb ed="X" n="0269a08"/><lb ed="R111" n="0374b15"/>妙境。宝月喩解脱真智。境智冥合莹彻十方。烁烁 <lb ed="X" n="0269a09"/><lb ed="R111" n="0374b16"/>灵光腾今腾古。犹如琉璃盘内更盛明月也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269a10"/><lb ed="R111" n="0374b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269a1001">我今解此如意珠。自利利他终不竭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269a11"/><lb ed="R111" n="0374b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269a1101">如意珠者。摩尼宝珠也。唯此一珠具诸功德。于诸 <lb ed="X" n="0269a12"/><lb ed="R111" n="0375a01"/>宝中此宝为上。利用如意。可喩心宝也。经云。独王 <lb ed="X" n="0269a13"/><lb ed="R111" n="0375a02"/>顶上有此一珠。不妄与人。此之一宝非从外得。但 <lb ed="X" n="0269a14"/><lb ed="R111" n="0375a03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0269001" n="0269001"/>犹一切众生妄念盖覆不能明现。古德云。譬如衣 <lb ed="X" n="0269a15"/><lb ed="R111" n="0375a04"/>下明珠。虽明不照。似宅中宝藏。似有如无。今日永 <lb ed="X" n="0269a16"/><lb ed="R111" n="0375a05"/>嘉解此一珠赈济有情。用无穷尽。故云终不竭也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269a17"/><lb ed="R111" n="0375a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269a1701">江月照。松风吹。永夜淸霄何所为。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269a18"/><lb ed="R111" n="0375a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269a1801">入夜月华窗底白。有时松韵枕根淸。此个消息。设 <lb ed="X" n="0269a19"/><lb ed="R111" n="0375a08"/>使千圣出兴。具无碍辩才。也说不及。放一线道。且 <lb ed="X" n="0269a20"/><lb ed="R111" n="0375a09"/>向建化门中略凭话会。强而言之。此是文殊普贤 <lb ed="X" n="0269a21"/><lb ed="R111" n="0375a10"/>大人境界。一切众生虽生其中而不自知。诸小乘 <lb ed="X" n="0269a22"/><lb ed="R111" n="0375a11"/>人不能趣向也。此之境界不凡不圣。虽难可见。祇 <lb ed="X" n="0269a23"/><lb ed="R111" n="0375a12"/>在目前。山高海阔柏短松长。柳绿花红莺吟鹤唳。 <lb ed="X" n="0269a24"/><lb ed="R111" n="0375a13"/>江月照。松风吹。永夜淸霄何所为。若是本分道人。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0269b" n="0269b"/> <lb ed="X" n="0269b01"/><lb ed="R111" n="0375a14"/>一觉直到天晓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269b02"/><lb ed="R111" n="0375a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269b0201"><persName>佛</persName>性戒珠心地印。雾露雲霞体上衣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269b03"/><lb ed="R111" n="0375a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269b0301">般若是一法。<persName>佛</persName>说种种名。或谓之<persName>佛</persName>性。或谓之戒 <lb ed="X" n="0269b04"/><lb ed="R111" n="0375a17"/>珠。或谓之心地。或谓之心印。皆一法也。随其功用 <lb ed="X" n="0269b05"/><lb ed="R111" n="0375a18"/>各得异名。能觉知故名曰<persName>佛</persName>性。莹净无垢名曰戒 <lb ed="X" n="0269b06"/><lb ed="R111" n="0375b01"/>珠。能生诸法名曰心地。号令群品名之曰印也。虽 <lb ed="X" n="0269b07"/><lb ed="R111" n="0375b02"/>有三名而无三法。以此而推。森罗万象触目遇缘。 <lb ed="X" n="0269b08"/><lb ed="R111" n="0375b03"/>器界山河皆同一体。雾露雲霞尽非他物。故曰雾 <lb ed="X" n="0269b09"/><lb ed="R111" n="0375b04"/>露雲霞体上衣也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269b10"/><lb ed="R111" n="0375b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269b1001">降龙钵。解虎锡。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269b11"/><lb ed="R111" n="0375b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269b1101">钵盂锡杖皆道具之名也。钵<anchor xml:id="nkr_note_add_0269b1101" n="0269b1101"/><anchor xml:id="beg0269b1101" n="0269b1101"/>盂<anchor xml:id="end0269b1101"/>即应量器也。锡杖 <lb ed="X" n="0269b12"/><lb ed="R111" n="0375b07"/>者。振作锡声也。所言降龙钵解虎锡者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0269b1201" n="0269b1201"/><anchor xml:id="beg0269b1201" n="0269b1201"/>各<anchor xml:id="end0269b1201"/>随缘起 <lb ed="X" n="0269b13"/><lb ed="R111" n="0375b08"/>而得名。降龙钵者。因<persName>世尊</persName>降火龙外道也。昔者有 <lb ed="X" n="0269b14"/><lb ed="R111" n="0375b09"/>三迦葉投<persName>佛</persName>出家。退失道心。侍火龙外道。<persName>佛</persName>观其 <lb ed="X" n="0269b15"/><lb ed="R111" n="0375b10"/>根性既熟。即往度之。尔时往彼求宿。时迦葉言。此 <lb ed="X" n="0269b16"/><lb ed="R111" n="0375b11"/>无空室可宿。唯有火龙石窟。还可宿否。<persName>佛</persName>往彼宿。 <lb ed="X" n="0269b17"/><lb ed="R111" n="0375b12"/>是时中夜火龙现通。鼻中出烟鳞甲生火。逡巡炽 <lb ed="X" n="0269b18"/><lb ed="R111" n="0375b13"/>然欲害于<persName>佛</persName>。尔时<persName>世尊</persName>即起慈心。现三昧火。渐渐 <lb ed="X" n="0269b19"/><lb ed="R111" n="0375b14"/>明莹。火龙毒火返自烧身无处逃避。唯见<persName>世尊</persName>宝 <lb ed="X" n="0269b20"/><lb ed="R111" n="0375b15"/>钵之中淸凉廣大。乃自投身入于钵内。故名降龙 <lb ed="X" n="0269b21"/><lb ed="R111" n="0375b16"/>钵也。解虎锡者。始因高僧稠禅师在怀州王屋山 <lb ed="X" n="0269b22"/><lb ed="R111" n="0375b17"/>习定。见二虎鬥。即以锡杖以中解之。二虎各自分 <lb ed="X" n="0269b23"/><lb ed="R111" n="0375b18"/>去。遂此名焉。故云降龙钵解虎锡也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269b24"/><lb ed="R111" n="0376a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269b2401">两钴金镮鸣历历。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0269c" n="0269c"/> <lb ed="X" n="0269c01"/><lb ed="R111" n="0376a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269c0101">两钴者。表真俗二谛也。六镮者。表六波罗蜜也。中 <lb ed="X" n="0269c02"/><lb ed="R111" n="0376a03"/>心表中道也。鸣历历者。振锡之声。上士闻之即可 <lb ed="X" n="0269c03"/><lb ed="R111" n="0376a04"/>入道。小乘锡杖即四钴十二镮也。四钴表四谛。十 <lb ed="X" n="0269c04"/><lb ed="R111" n="0376a05"/>二镮表十二因缘。中心浮图表住持三宝也。忽若 <lb ed="X" n="0269c05"/><lb ed="R111" n="0376a06"/>在衲僧手中何如表示。只如大师当时持往曹溪 <lb ed="X" n="0269c06"/><lb ed="R111" n="0376a07"/>亲见六祖。绕禅床三迊。大振一下。且道成得甚么 <lb ed="X" n="0269c07"/><lb ed="R111" n="0376a08"/>边事。明眼衲僧试定当看。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269c08"/><lb ed="R111" n="0376a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269c0801">不是标形虚事持。<persName>如来</persName>宝杖亲踪迹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269c09"/><lb ed="R111" n="0376a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269c0901">不是外现威仪标其形体虚然自谓任持也。故宝 <lb ed="X" n="0269c10"/><lb ed="R111" n="0376a11"/>公云。丈夫运用堂堂。逍遥自在无方。一切不能为 <lb ed="X" n="0269c11"/><lb ed="R111" n="0376a12"/>害。坚固犹若金刚。岂虚事持耶。<persName>如来</persName>宝杖亲踪迹 <lb ed="X" n="0269c12"/><lb ed="R111" n="0376a13"/>者。经云。<persName>佛</persName>告比丘。汝等应受持锡杖。所以者何。过 <lb ed="X" n="0269c13"/><lb ed="R111" n="0376a14"/>去<persName>如来</persName>现在诸<persName>佛</persName>皆执持故。为圣人标帜也。故曰 <lb ed="X" n="0269c14"/><lb ed="R111" n="0376a15"/><persName>如来</persName>宝杖亲踪迹也。如或不荐。问取德山老人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269c15"/><lb ed="R111" n="0376a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269c1501">不求真。不断妄。了知二法空无相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269c16"/><lb ed="R111" n="0376a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269c1601">不求真。故越凡夫法也。不断妄。故越二乘法也。二 <lb ed="X" n="0269c17"/><lb ed="R111" n="0376a18"/>乘之人弃妄求真。断烦恼求菩提。证有为涅槃。故 <lb ed="X" n="0269c18"/><lb ed="R111" n="0376b01"/>非究竟出離之道也。大乘之人更不求真亦不断 <lb ed="X" n="0269c19"/><lb ed="R111" n="0376b02"/>妄。则知真妄二法本无相状。故宝公云。也无头。也 <lb ed="X" n="0269c20"/><lb ed="R111" n="0376b03"/>无手。世界壞时渠不朽。故云了知二法空无相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269c21"/><lb ed="R111" n="0376b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269c2101">无相无空无不空。即是<persName>如来</persName>真实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0269c22"/><lb ed="R111" n="0376b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269c2201">上句辗转拂迹。下句直明真谛也。因上所言不求 <lb ed="X" n="0269c23"/><lb ed="R111" n="0376b06"/>真不断妄了知二法空无相。永嘉切恐後人落在 <lb ed="X" n="0269c24"/><lb ed="R111" n="0376b07"/>空无相中。故有此点示也。言无相者。即无诸事法 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0270a" n="0270a"/> <lb ed="X" n="0270a01"/><lb ed="R111" n="0376b08"/>也。无空者。即无诸理法也。无不空者。则能遣之法 <lb ed="X" n="0270a02"/><lb ed="R111" n="0376b09"/>亦空也。即是<persName>如来</persName>真实相者。即入<persName>如来</persName>无相微妙 <lb ed="X" n="0270a03"/><lb ed="R111" n="0376b10"/>法门也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270a04"/><lb ed="R111" n="0376b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270a0401">心镜明鉴无罣碍。廓然莹彻周沙界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270a05"/><lb ed="R111" n="0376b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270a0501">心镜既明。鉴物无碍。传曰。诸智慧者以譬喩得解。 <lb ed="X" n="0270a06"/><lb ed="R111" n="0376b13"/>明心之士其心犹如明镜。能接众象尽入其中。无 <lb ed="X" n="0270a07"/><lb ed="R111" n="0376b14"/>有窒碍。淸净含容无有边际。古德云。打破镜来与 <lb ed="X" n="0270a08"/><lb ed="R111" n="0376b15"/>汝相见。尽十方世界是一面镜。且向甚么处下手。 <lb ed="X" n="0270a09"/><lb ed="R111" n="0376b16"/>若向这裡荐得。灵光透漏无盖覆处。故云廓然莹 <lb ed="X" n="0270a10"/><lb ed="R111" n="0376b17"/>彻周沙界也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270a11"/><lb ed="R111" n="0376b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270a1101">万象森罗影现中。一颗圆光非内外。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270a12"/><lb ed="R111" n="0377a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270a1201">在天灿然。仰而观之谓之万象。在地卓尔。俯而察 <lb ed="X" n="0270a13"/><lb ed="R111" n="0377a02"/>之谓之森罗。传曰。森罗及万象。一法之所印。岂从 <lb ed="X" n="0270a14"/><lb ed="R111" n="0377a03"/>外得耶。只在一切众生一念心光影现之中。故云 <lb ed="X" n="0270a15"/><lb ed="R111" n="0377a04"/>万象森罗影现中也。一颗圆光非内外者。一点光 <lb ed="X" n="0270a16"/><lb ed="R111" n="0377a05"/>明无表无裡。灵明烜赫莹彻十方。无有内外。故肇 <lb ed="X" n="0270a17"/><lb ed="R111" n="0377a06"/>法师云。会万法皈于自己者。其为圣人乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270a18"/><lb ed="R111" n="0377a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270a1801">豁达空。撥因果。漭漭荡荡招殃祸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270a19"/><lb ed="R111" n="0377a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270a1901">豁达空者。乃西天外道所修断灭空也。撥因果者。 <lb ed="X" n="0270a20"/><lb ed="R111" n="0377a09"/>一向著空撥无因果也。故知世出世间人天一切 <lb ed="X" n="0270a21"/><lb ed="R111" n="0377a10"/>因果善恶等业毫发不差。经云。假使百千劫。所作 <lb ed="X" n="0270a22"/><lb ed="R111" n="0377a11"/>业不忘。因缘会遇时。果报还自受。且外道不知此 <lb ed="X" n="0270a23"/><lb ed="R111" n="0377a12"/>法故迷因果也。既落断灭之见。所招殃过不可言 <lb ed="X" n="0270a24"/><lb ed="R111" n="0377a13"/>说。譬若大海漭漭荡荡无有边表。故云漭漭荡荡 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0270b" n="0270b"/> <lb ed="X" n="0270b01"/><lb ed="R111" n="0377a14"/>招殃过也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270b02"/><lb ed="R111" n="0377a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270b0201">弃有著空病亦然。还如避溺而投火。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270b03"/><lb ed="R111" n="0377a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270b0301">若弃其有见而著无见。则其病亦然也。故古德云。 <lb ed="X" n="0270b04"/><lb ed="R111" n="0377a17"/>便拟<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0401" n="0270b0401"/><anchor xml:id="beg0270b0401" n="0270b0401"/>凝<anchor xml:id="end0270b0401"/>心敛念<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0402" n="0270b0402"/><anchor xml:id="beg0270b0402" n="0270b0402"/>摄<anchor xml:id="end0270b0402"/>事皈空。不瞬不动。<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0403" n="0270b0403"/><anchor xml:id="beg0270b0403" n="0270b0403"/>闭<anchor xml:id="end0270b0403"/>目藏睛。随 <lb ed="X" n="0270b05"/><lb ed="R111" n="0377a18"/>有念起即便破除。细想纔生即便<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0501" n="0270b0501"/><anchor xml:id="beg0270b0501" n="0270b0501"/>遏捺<anchor xml:id="end0270b0501"/>。如斯见解 <lb ed="X" n="0270b06"/><lb ed="R111" n="0377b01"/>正是落空外道魂不散底死人。故云弃有著空病 <lb ed="X" n="0270b07"/><lb ed="R111" n="0377b02"/>亦然也。譬如有人避大水之溺而投火燧之中。故 <lb ed="X" n="0270b08"/><lb ed="R111" n="0377b03"/>云还如避溺而投火也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270b09"/><lb ed="R111" n="0377b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270b0901">捨妄心。取真理。取捨之心成巧伪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270b10"/><lb ed="R111" n="0377b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270b1001">若捨虚妄之心。欲取真如之理。则取捨之心成巧 <lb ed="X" n="0270b11"/><lb ed="R111" n="0377b06"/>伪之行也。传云。取一边。捨一边。徒增妄虑。执自性。 <lb ed="X" n="0270b12"/><lb ed="R111" n="0377b07"/>逃自性。转失真源。其由空有两忘一味双显。居断 <lb ed="X" n="0270b13"/><lb ed="R111" n="0377b08"/>绝地即烦恼根。信不诬矣。故罗山云。粗餐易饱。细 <lb ed="X" n="0270b14"/><lb ed="R111" n="0377b09"/>嚼难饥。根本差殊。良由自错。学般若之人到此切 <lb ed="X" n="0270b15"/><lb ed="R111" n="0377b10"/>须仔细体究。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270b16"/><lb ed="R111" n="0377b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270b1601">学人不了用修行。真成认贼将为子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270b17"/><lb ed="R111" n="0377b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270b1701">学般若之人不了心地法门而修有为功行。皆非 <lb ed="X" n="0270b18"/><lb ed="R111" n="0377b13"/>究竟。尽属有为。正在生死岸头。如棱严十种修仙 <lb ed="X" n="0270b19"/><lb ed="R111" n="0377b14"/>与诸不了義权位行人。皆未能出離也。良由以取 <lb ed="X" n="0270b20"/><lb ed="R111" n="0377b15"/>捨虚伪之心而谓修证无上菩提。犹如世人认贼 <lb ed="X" n="0270b21"/><lb ed="R111" n="0377b16"/>为子欲其亲的无有是处。故云真成认贼将为子 <lb ed="X" n="0270b22"/><lb ed="R111" n="0377b17"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270b23"/><lb ed="R111" n="0377b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270b2301">损法财。灭功德。莫不由斯心意识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270b24"/><lb ed="R111" n="0378a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270b2401">既认贼为子。法财功德如何保任。尽皆失去。故云 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0270c" n="0270c"/> <lb ed="X" n="0270c01"/><lb ed="R111" n="0378a02"/>损法财灭功德也。莫不由斯心意识者。对境觉知 <lb ed="X" n="0270c02"/><lb ed="R111" n="0378a03"/>异乎木石名之曰心。以心筹量名之曰意。了了别 <lb ed="X" n="0270c03"/><lb ed="R111" n="0378a04"/>知名之曰识也。以此三法迁流种种诸行。造作种 <lb ed="X" n="0270c04"/><lb ed="R111" n="0378a05"/>种之业。皆由此也。传曰。心异则千差竞起。心平则 <lb ed="X" n="0270c05"/><lb ed="R111" n="0378a06"/>万法坦然。心染则六道四生。心空则一道淸净。故 <lb ed="X" n="0270c06"/><lb ed="R111" n="0378a07"/>云莫不由斯心意识也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270c07"/><lb ed="R111" n="0378a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270c0701">是以禅门了却心。顿入无生知见力。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270c08"/><lb ed="R111" n="0378a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270c0801">上来所修皆是无益苦行。固非真实也。唯般若一 <lb ed="X" n="0270c09"/><lb ed="R111" n="0378a10"/>法方为究竟。大般若经云。甚深般若波罗蜜多。是 <lb ed="X" n="0270c10"/><lb ed="R111" n="0378a11"/>诸<persName>佛</persName>母。能示世间诸法实相。出家之士得不尽心 <lb ed="X" n="0270c11"/><lb ed="R111" n="0378a12"/>于此。是以雲门大师警<g ref="#CB15081">策</g>兄弟曰。一等是蹈破草 <lb ed="X" n="0270c12"/><lb ed="R111" n="0378a13"/>鞋行脚。抛却父母师长。直须<anchor xml:id="nkr_note_orig_0270001" n="0270001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0270001" n="0270001"/><anchor xml:id="beg0270001" n="0270001"/>著<anchor xml:id="end0270001"/>些子眼睛始得。若 <lb ed="X" n="0270c13"/><lb ed="R111" n="0378a14"/>遇本色咬猪狗手脚。不惜性命入泥入水相为。有 <lb ed="X" n="0270c14"/><lb ed="R111" n="0378a15"/>可咬嚼。眨上眉毛。高挂钵囊一十年二十年。打取 <lb ed="X" n="0270c15"/><lb ed="R111" n="0378a16"/>彻去。莫<anchor xml:id="nkr_note_add_0270c1501" n="0270c1501"/><anchor xml:id="beg0270c1501" n="0270c1501"/>愁<anchor xml:id="end0270c1501"/>不成办。从上诸圣无不击发劝于此个 <lb ed="X" n="0270c16"/><lb ed="R111" n="0378a17"/>门中用心。故云是以禅门了却心。顿入无生知见 <lb ed="X" n="0270c17"/><lb ed="R111" n="0378a18"/>力也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270c18"/><lb ed="R111" n="0378b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270c1801">大丈夫。秉慧剑。般若锋兮金刚焰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0270c19"/><lb ed="R111" n="0378b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270c1901">世间之士。有慷慨之志。乘镆铘之刃。以忠孝之心。 <lb ed="X" n="0270c20"/><lb ed="R111" n="0378b03"/>佐赞明君。威武天下。谓之丈夫。今言大丈夫者。具 <lb ed="X" n="0270c21"/><lb ed="R111" n="0378b04"/>出世之大智。秉智慧之剑。以般若为锋铓。中金刚 <lb ed="X" n="0270c22"/><lb ed="R111" n="0378b05"/>为猛<g ref="#CB08504">焰</g>。破烦恼网。出生死境界。故云大丈夫也。传 <lb ed="X" n="0270c23"/><lb ed="R111" n="0378b06"/>曰。虽女人孺子。有此志者亦名大丈夫。虽八尺巍 <lb ed="X" n="0270c24"/><lb ed="R111" n="0378b07"/>巍之士。无此志者不名大丈夫也。所言金刚者。金 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0271a" n="0271a"/> <lb ed="X" n="0271a01"/><lb ed="R111" n="0378b08"/>中最刚故曰金刚。极坚极利。喩般若焉。坚故万物 <lb ed="X" n="0271a02"/><lb ed="R111" n="0378b09"/>不能摧。利故<anchor xml:id="nkr_note_add_0271a0201" n="0271a0201"/><anchor xml:id="beg0271a0201" n="0271a0201"/>能<anchor xml:id="end0271a0201"/>摧万物。唯帝释有之。福薄者难见。其 <lb ed="X" n="0271a03"/><lb ed="R111" n="0378b10"/>为用也欲拟皆空。拟山即山崩。拟海即海竭。其功 <lb ed="X" n="0271a04"/><lb ed="R111" n="0378b11"/>力不可思议。故喩般若也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271a05"/><lb ed="R111" n="0378b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271a0501">非但能摧外道心。早曾落却天魔胆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271a06"/><lb ed="R111" n="0378b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271a0601">但犹独也。非独摧伏西竺六师外道之心。早曾落 <lb ed="X" n="0271a07"/><lb ed="R111" n="0378b14"/>却天魔胆也。宝星经云。有一魔王于众魔中而为 <lb ed="X" n="0271a08"/><lb ed="R111" n="0378b15"/>上首。即于平日以手案地。三千大千世界悉皆摇 <lb ed="X" n="0271a09"/><lb ed="R111" n="0378b16"/>动。<persName>佛</persName>成道时。领诸魔众欲于<persName>佛</persName>前以手拍地。率须 <lb ed="X" n="0271a10"/><lb ed="R111" n="0378b17"/>弥山恼害<persName>世尊</persName>。<persName>世尊</persName>即入慈心三昧。是时魔王方 <lb ed="X" n="0271a11"/><lb ed="R111" n="0378b18"/>乃擧手。尙不见地。何况摩触。是时魔王心胆惊惧 <lb ed="X" n="0271a12"/><lb ed="R111" n="0379a01"/>而走。故云早曾落却天魔胆也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271a13"/><lb ed="R111" n="0379a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271a1301">震法雷。击法鼓。布慈雲兮洒甘露。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271a14"/><lb ed="R111" n="0379a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271a1401">般若是一法。<persName>佛</persName>说种种名。或谓之慧剑。或谓之法 <lb ed="X" n="0271a15"/><lb ed="R111" n="0379a04"/>雷。或谓之法鼓。或谓之慈雲。或谓之甘露。即是一 <lb ed="X" n="0271a16"/><lb ed="R111" n="0379a05"/>法随其功用而得名也。能破疑网。极坚利故。谓之 <lb ed="X" n="0271a17"/><lb ed="R111" n="0379a06"/>慧剑也。骇动物機。增长善业。故谓之法雷也。聚集 <lb ed="X" n="0271a18"/><lb ed="R111" n="0379a07"/>人天。善能号令。故谓之法鼓也。能阴覆群生。皆得 <lb ed="X" n="0271a19"/><lb ed="R111" n="0379a08"/>淸凉。故谓之慈雲也。能济热恼。沃焦渴故。谓之甘 <lb ed="X" n="0271a20"/><lb ed="R111" n="0379a09"/>露也。皆般若一法尔也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271a21"/><lb ed="R111" n="0379a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271a2101">龙象蹴蹈润无边。三乘五性皆惺悟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271a22"/><lb ed="R111" n="0379a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271a2201">龙象蹴蹈之所。固非驴骡所践之地也。三乘者。一 <lb ed="X" n="0271a23"/><lb ed="R111" n="0379a12"/>菩萨。二声闻。三缘觉乘也。五性者。一善性。二恶性。 <lb ed="X" n="0271a24"/><lb ed="R111" n="0379a13"/>三定性。四不定性。五阐提性也。三乘五性惺悟且 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0271b" n="0271b"/> <lb ed="X" n="0271b01"/><lb ed="R111" n="0379a14"/>致。忽遇三种病人来还接得否。患盲者拈槌竖拂 <lb ed="X" n="0271b02"/><lb ed="R111" n="0379a15"/>他又不见。患聋者语言三昧他又不闻。患哑者教 <lb ed="X" n="0271b03"/><lb ed="R111" n="0379a16"/>伊说又说不得。且作么生接。若接此人不得。<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0271b04"/><lb ed="R111" n="0379a17"/>无灵验。昔人虽有此语。争奈时機不荐。曾有僧请 <lb ed="X" n="0271b05"/><lb ed="R111" n="0379a18"/>益雲门。师曰汝礼拜著。僧礼拜起。师以拄杖挃<note place="inline">涉票 <lb ed="X" n="0271b06"/><lb ed="R111" n="0379b01"/>反。撞也</note>。僧退後。云汝不是患<anchor xml:id="nkr_note_add_0271b0601" n="0271b0601"/><anchor xml:id="beg0271b0601" n="0271b0601"/>盲<anchor xml:id="end0271b0601"/>。复唤僧近前来。僧近 <lb ed="X" n="0271b07"/><lb ed="R111" n="0379b02"/>前。云汝不是患聋。乃云会么。僧云不会。云汝不是 <lb ed="X" n="0271b08"/><lb ed="R111" n="0379b03"/>患哑。其僧忽于言下有省。若荐得这个说话。何止 <lb ed="X" n="0271b09"/><lb ed="R111" n="0379b04"/>三乘五性盲聋瘖哑悉皆惺悟。直是须教尽大地 <lb ed="X" n="0271b10"/><lb ed="R111" n="0379b05"/>人普请作<persName>佛</persName>去。还委悉么。虽然如此。若是明眼衲 <lb ed="X" n="0271b11"/><lb ed="R111" n="0379b06"/>僧。也须仔细详辨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271b12"/><lb ed="R111" n="0379b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271b1201">雪山肥腻更无杂。纯出醍醐我常纳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271b13"/><lb ed="R111" n="0379b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271b1301">西竺雪山有草名曰肥腻。洁净香美。白牛食之所 <lb ed="X" n="0271b14"/><lb ed="R111" n="0379b09"/>出皆成醍醐上味。非此间腥膻杂血之乳其不洁 <lb ed="X" n="0271b15"/><lb ed="R111" n="0379b10"/>也。雪山喩一真妙境。香草喩圆修八正道。牛喩照 <lb ed="X" n="0271b16"/><lb ed="R111" n="0379b11"/>理真智。醍醐喩一乘妙法。以明菩萨不从渐次而 <lb ed="X" n="0271b17"/><lb ed="R111" n="0379b12"/>修也。大乘根性从初发心便成正觉。所言我常纳 <lb ed="X" n="0271b18"/><lb ed="R111" n="0379b13"/>者。即学般若之士念念与般若相应也。故下文擧 <lb ed="X" n="0271b19"/><lb ed="R111" n="0379b14"/>法皆入褈褈无尽事事无碍境界也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271b20"/><lb ed="R111" n="0379b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271b2001">一性圆通一切性。一法遍含一切法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271b21"/><lb ed="R111" n="0379b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271b2101">一性即一真之性也。一法即一心之法也。一性圆 <lb ed="X" n="0271b22"/><lb ed="R111" n="0379b17"/>通一切性者。即一性圆通法界性也。一法遍含一 <lb ed="X" n="0271b23"/><lb ed="R111" n="0379b18"/>切法者。即一心之法遍含无尽法也。寿禅师云。本 <lb ed="X" n="0271b24"/><lb ed="R111" n="0380a01"/>生末而末表本。体用互兴真成俗而俗立真。凡圣 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0271c" n="0271c"/> <lb ed="X" n="0271c01"/><lb ed="R111" n="0380a02"/>交映此显彼而彼显此。主伴齐参生成<persName>佛</persName>而<persName>佛</persName>度 <lb ed="X" n="0271c02"/><lb ed="R111" n="0380a03"/>生。因果交彻。境无自性而他成自。心无自性而自 <lb ed="X" n="0271c03"/><lb ed="R111" n="0380a04"/>成他。理不成就而一即多。事不成就而多即一。相 <lb ed="X" n="0271c04"/><lb ed="R111" n="0380a05"/>虽虚而恒冥一体。性虽实而常在万缘。虽显露难 <lb ed="X" n="0271c05"/><lb ed="R111" n="0380a06"/>以情求。<anchor xml:id="nkr_note_add_0271c0501" n="0271c0501"/><anchor xml:id="beg0271c0501" n="0271c0501"/>任<anchor xml:id="end0271c0501"/>超<anchor xml:id="nkr_note_add_0271c0502" n="0271c0502"/><anchor xml:id="beg0271c0502" n="0271c0502"/>绝<anchor xml:id="end0271c0502"/>而无<anchor xml:id="nkr_note_add_0271c0503" n="0271c0503"/><anchor xml:id="beg0271c0503" n="0271c0503"/>妨<anchor xml:id="end0271c0503"/>大用。纵横幻境。在一性而 <lb ed="X" n="0271c06"/><lb ed="R111" n="0380a07"/>融真。是以八十卷花严大经所说。非昔有而今无 <lb ed="X" n="0271c07"/><lb ed="R111" n="0380a08"/>也。传曰。三十九品之勝典。终始交罗。一十万颂之 <lb ed="X" n="0271c08"/><lb ed="R111" n="0380a09"/>妙言。前後参应。十处十会如帝网之褈褈。十刹十 <lb ed="X" n="0271c09"/><lb ed="R111" n="0380a10"/>尘如镜像之涉入。擧一门则诸门顿显。谈一品则 <lb ed="X" n="0271c10"/><lb ed="R111" n="0380a11"/>诸品齐彰。道树始成九天同会。普光一集十处齐 <lb ed="X" n="0271c11"/><lb ed="R111" n="0380a12"/>登。新旧无差。前後一念。故末山尼先听大经。後因 <lb ed="X" n="0271c12"/><lb ed="R111" n="0380a13"/>参有悟入。方信即今现在花严法界之中。有颂云。 <lb ed="X" n="0271c13"/><lb ed="R111" n="0380a14"/>五蕴山头古<persName>佛</persName>堂。毘卢昼夜放毫光。若能于此非 <lb ed="X" n="0271c14"/><lb ed="R111" n="0380a15"/>同异。即是花严遍十方。故云一性圆通一切性。一 <lb ed="X" n="0271c15"/><lb ed="R111" n="0380a16"/>法遍含一切法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271c16"/><lb ed="R111" n="0380a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271c1601">一月普现一切水。一切水月一月摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0271c17"/><lb ed="R111" n="0380a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271c1701">一月普现一切水者。如靑霄一月普现江河池沼 <lb ed="X" n="0271c18"/><lb ed="R111" n="0380b01"/>沧海溪潭等。凡有水处悉皆现月也。一切水月一 <lb ed="X" n="0271c19"/><lb ed="R111" n="0380b02"/>月摄者。众水所现唯天上一月尔。华巖一月三舟 <lb ed="X" n="0271c20"/><lb ed="R111" n="0380b03"/>譬喩。经云。譬如停舟分月彩。舟从东去。一月往东。 <lb ed="X" n="0271c21"/><lb ed="R111" n="0380b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0271c2101" n="0271c2101"/><anchor xml:id="beg0271c2101" n="0271c2101"/>舟<anchor xml:id="end0271c2101"/>从西去。一月往西。舟从南去。一月往南。舟从北去。 <lb ed="X" n="0271c22"/><lb ed="R111" n="0380b05"/>一月往北。常住之舟见月不动。如是四维十方尽 <lb ed="X" n="0271c23"/><lb ed="R111" n="0380b06"/>皆见月。所以云。幷安千器。千月不同。一道澄江。一 <lb ed="X" n="0271c24"/><lb ed="R111" n="0380b07"/>月孤影。乃至净水秽水淸水浊水。甘甜苦涩鹹淡 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0272a" n="0272a"/> <lb ed="X" n="0272a01"/><lb ed="R111" n="0380b08"/>等水。如是于中一时普现。经云。我成道时。见一切 <lb ed="X" n="0272a02"/><lb ed="R111" n="0380b09"/>众生尽皆成道。传曰。诸<persName>佛</persName>淸凉月。常遊毕竟空。众 <lb ed="X" n="0272a03"/><lb ed="R111" n="0380b10"/>生心水净。菩提影现中。信斯言也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272a04"/><lb ed="R111" n="0380b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272a0401">诸<persName>佛</persName>法身入我性。我性还共<persName>如来</persName>合。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272a05"/><lb ed="R111" n="0380b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272a0501">众生心内诸<persName>佛</persName>。念念证真。诸<persName>佛</persName>心内众生。心心作 <lb ed="X" n="0272a06"/><lb ed="R111" n="0380b13"/><persName>佛</persName>。故云诸<persName>佛</persName>法身入我性。我性同共<persName>如来</persName>合也。良 <lb ed="X" n="0272a07"/><lb ed="R111" n="0380b14"/>由诸<persName>佛</persName>亲证法身也。众生本具法身也。荆溪云。众 <lb ed="X" n="0272a08"/><lb ed="R111" n="0380b15"/>生理具诸<persName>佛</persName>成。成之与具。莫不性等。故云我性同 <lb ed="X" n="0272a09"/><lb ed="R111" n="0380b16"/>共<persName>如来</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0272a0901" n="0272a0901"/><anchor xml:id="beg0272a0901" n="0272a0901"/>合<anchor xml:id="end0272a0901"/>也。故寒山云。尝闻释迦<persName>佛</persName>。亲授燃灯记。 <lb ed="X" n="0272a10"/><lb ed="R111" n="0380b17"/>燃灯与释迦。祇论前後智。前後体非殊。异中无有 <lb ed="X" n="0272a11"/><lb ed="R111" n="0380b18"/>异。一<persName>佛</persName>一切<persName>佛</persName>。心是<persName>如来</persName>地。即其谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272a12"/><lb ed="R111" n="0381a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272a1201">一地具足一切地。非色非心非行业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272a13"/><lb ed="R111" n="0381a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272a1301">上文曰一性圆通一切性。言无碍之性也。一法遍 <lb ed="X" n="0272a14"/><lb ed="R111" n="0381a03"/>含一切法。言无碍之法也。一月普现一切水。言无 <lb ed="X" n="0272a15"/><lb ed="R111" n="0381a04"/>碍之喩也。今言一地具足一切地。言无碍之功德 <lb ed="X" n="0272a16"/><lb ed="R111" n="0381a05"/>也。所言地者。地以能生为義。即初地具足十地功 <lb ed="X" n="0272a17"/><lb ed="R111" n="0381a06"/>德。故云一地具足一切地也。言非色非心非行业 <lb ed="X" n="0272a18"/><lb ed="R111" n="0381a07"/>者。既一地具足十地功德。其功不可思议。则色心 <lb ed="X" n="0272a19"/><lb ed="R111" n="0381a08"/>行业不可测度也。非色者。非窒碍之色也。非心者。 <lb ed="X" n="0272a20"/><lb ed="R111" n="0381a09"/>非觉知之心也。非行者。非迁流造作之行也。非业 <lb ed="X" n="0272a21"/><lb ed="R111" n="0381a10"/>者。非所作之业也。今为显其法性。所以拈情。故下 <lb ed="X" n="0272a22"/><lb ed="R111" n="0381a11"/>文以明妙用也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272a23"/><lb ed="R111" n="0381a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272a2301">弹指圆成八万门。刹那灭却三祇劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272a24"/><lb ed="R111" n="0381a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272a2401">一弹指顷成就八万法门。一刹那间能灭三祇劫 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0272b" n="0272b"/> <lb ed="X" n="0272b01"/><lb ed="R111" n="0381a14"/>罪也。一念嗔心起。八万障门开。今既悟入无生之 <lb ed="X" n="0272b02"/><lb ed="R111" n="0381a15"/>理。八万四千烦恼转成八万四千淸净解脱法门。 <lb ed="X" n="0272b03"/><lb ed="R111" n="0381a16"/>即超三大阿僧祇劫。此修行功力也。故楞严经云。 <lb ed="X" n="0272b04"/><lb ed="R111" n="0381a17"/>消我亿劫顚倒想。不历僧祇获法身。深可信矣。所 <lb ed="X" n="0272b05"/><lb ed="R111" n="0381a18"/>言三祇劫。即三阿僧祇劫也。自古释迦至尸弃如 <lb ed="X" n="0272b06"/><lb ed="R111" n="0381b01"/>来为一劫。尸弃至燃灯<persName>如来</persName>为一劫。燃灯至毘婆 <lb ed="X" n="0272b07"/><lb ed="R111" n="0381b02"/>尸<persName>如来</persName>为一劫。故云三祇劫也。此事且<anchor xml:id="nkr_note_add_0272b0701" n="0272b0701"/><anchor xml:id="beg0272b0701" n="0272b0701"/>置<anchor xml:id="end0272b0701"/>。只如禅 <lb ed="X" n="0272b08"/><lb ed="R111" n="0381b03"/>月云。禅客相逢祇弹指。此心能有幾人知。如或未 <lb ed="X" n="0272b09"/><lb ed="R111" n="0381b04"/>知落处。阿谁敢称禅客。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272b10"/><lb ed="R111" n="0381b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272b1001">一切数句非数句。与吾灵觉何交涉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272b11"/><lb ed="R111" n="0381b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272b1101">一切名言法相菩提涅槃真如解脱。非有非无非 <lb ed="X" n="0272b12"/><lb ed="R111" n="0381b07"/>凡非圣。头数法门无有穷尽实非究竟。故云一切 <lb ed="X" n="0272b13"/><lb ed="R111" n="0381b08"/>数句非数句也。药山初参石头便问。三乘十二分 <lb ed="X" n="0272b14"/><lb ed="R111" n="0381b09"/>教。某甲粗亦研穷。尝闻南方直指人心见性成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0272b15"/><lb ed="R111" n="0381b10"/>特来礼拜。伏望和尙慈悲开示。师云。恁么也不得。 <lb ed="X" n="0272b16"/><lb ed="R111" n="0381b11"/>不恁么也不得。恁么不恁么总不得。若荐得这个 <lb ed="X" n="0272b17"/><lb ed="R111" n="0381b12"/>因缘。许你出荆棘林。具衲僧眼。故云与吾灵觉何 <lb ed="X" n="0272b18"/><lb ed="R111" n="0381b13"/>交涉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272b19"/><lb ed="R111" n="0381b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272b1901">不可毁。不可赞。体若虚空勿涯岸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272b20"/><lb ed="R111" n="0381b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272b2001">毁誉不动者。唯见性之人方能解脱也。未了人于 <lb ed="X" n="0272b21"/><lb ed="R111" n="0381b16"/>一切顺境。闻赞誉之言即心生欢喜。于一切逆境 <lb ed="X" n="0272b22"/><lb ed="R111" n="0381b17"/>闻毁辱之言。即心生忿怒。皆不了语言性空也。达 <lb ed="X" n="0272b23"/><lb ed="R111" n="0381b18"/>法之士了毁誉之言不可得。与法体相应。犹如虚 <lb ed="X" n="0272b24"/><lb ed="R111" n="0382a01"/>空勿有涯岸。故云。不可毁。不可赞。体若虚空勿涯 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0272c" n="0272c"/> <lb ed="X" n="0272c01"/><lb ed="R111" n="0382a02"/>岸也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272c02"/><lb ed="R111" n="0382a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272c0201">不離当处常湛然。觅则知君不可见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272c03"/><lb ed="R111" n="0382a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272c0301"><persName>佛</persName>身充满于法界。普现一切群生前。即是不離当 <lb ed="X" n="0272c04"/><lb ed="R111" n="0382a05"/>处常湛然也。谓此灵觉之性不離十二时中见闻 <lb ed="X" n="0272c05"/><lb ed="R111" n="0382a06"/>觉知。若離见闻觉知之外别求觉性。无有是处。祖 <lb ed="X" n="0272c06"/><lb ed="R111" n="0382a07"/>师云。将心觅心。岂非大错。敢问诸人。阿那个是当 <lb ed="X" n="0272c07"/><lb ed="R111" n="0382a08"/>处。若向这裡<g ref="#CB15111">觑</g>得破。与十方诸<persName>佛</persName>同共受用等无 <lb ed="X" n="0272c08"/><lb ed="R111" n="0382a09"/>有异。如或不然。尽是埋没家宝。辜负己灵。随行数 <lb ed="X" n="0272c09"/><lb ed="R111" n="0382a10"/>墨。谩自推求。古德云。譬如骑牛讨牛无有是处。故 <lb ed="X" n="0272c10"/><lb ed="R111" n="0382a11"/>云觅即知君不可见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272c11"/><lb ed="R111" n="0382a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272c1101">取不得。捨不得。不可得中只么得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272c12"/><lb ed="R111" n="0382a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272c1201">灵光洞达无所不遍。诸<persName>佛</persName>悟之而不曾得。众生迷 <lb ed="X" n="0272c13"/><lb ed="R111" n="0382a14"/>之而未曾失。传曰。譬如有人怖空而走。虽则而走 <lb ed="X" n="0272c14"/><lb ed="R111" n="0382a15"/>且步步不離于空。于彼求空了不可得。故云取不 <lb ed="X" n="0272c15"/><lb ed="R111" n="0382a16"/>得捨不得也。不可得中只么得者。此宗旨当于闻 <lb ed="X" n="0272c16"/><lb ed="R111" n="0382a17"/>思修体究而得之。经云。<persName>佛</persName>告沙门。汝处于家昔为 <lb ed="X" n="0272c17"/><lb ed="R111" n="0382a18"/>何事。对曰亦常弹琴。<persName>佛</persName>言絃缓如何。对曰不鸣矣。 <lb ed="X" n="0272c18"/><lb ed="R111" n="0382b01"/>絃急如何。对曰其声绝<anchor xml:id="nkr_note_add_0272c1801" n="0272c1801"/><anchor xml:id="beg0272c1801" n="0272c1801"/>矣<anchor xml:id="end0272c1801"/>。急缓得中如何。对曰淸音 <lb ed="X" n="0272c19"/><lb ed="R111" n="0382b02"/>普矣。<persName>佛</persName>告沙门。学道亦然。心若调<anchor xml:id="nkr_note_add_0272c1901" n="0272c1901"/><anchor xml:id="beg0272c1901" n="0272c1901"/>适<anchor xml:id="end0272c1901"/>。道可得矣。故 <lb ed="X" n="0272c20"/><lb ed="R111" n="0382b03"/>曰不可得中只么得也。若是明眼衲僧。应不错擧 <lb ed="X" n="0272c21"/><lb ed="R111" n="0382b04"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272c22"/><lb ed="R111" n="0382b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272c2201">默时说。说时默。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0272c23"/><lb ed="R111" n="0382b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272c2301">默时说者。即是默时常说也。僧问投子。如何是十 <lb ed="X" n="0272c24"/><lb ed="R111" n="0382b07"/>身调御。投子下禅床立。且道说个甚么。是知默时 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0273a" n="0273a"/> <lb ed="X" n="0273a01"/><lb ed="R111" n="0382b08"/>常说。说时常默也。如<persName>世尊</persName>说法。一切经首皆有妙 <lb ed="X" n="0273a02"/><lb ed="R111" n="0382b09"/>旨。人罕知之。如金刚经云。尔时<persName>世尊</persName>。食时著衣持 <lb ed="X" n="0273a03"/><lb ed="R111" n="0382b10"/>钵入舍卫大城乞食。于其城中次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a0301" n="0273a0301"/><anchor xml:id="beg0273a0301" n="0273a0301"/>已<anchor xml:id="end0273a0301"/>。还至本 <lb ed="X" n="0273a04"/><lb ed="R111" n="0382b11"/>处。饭食讫。收衣钵。洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a0401" n="0273a0401"/><anchor xml:id="beg0273a0401" n="0273a0401"/>已<anchor xml:id="end0273a0401"/>。敷座而坐。时长老须菩 <lb ed="X" n="0273a05"/><lb ed="R111" n="0382b12"/>提在大众中即从座起。偏袒右肩右膝著地。合掌 <lb ed="X" n="0273a06"/><lb ed="R111" n="0382b13"/>恭敬而白<persName>佛</persName>言。稀有<persName>世尊</persName>。<persName>如来</persName>善护念诸菩萨。善 <lb ed="X" n="0273a07"/><lb ed="R111" n="0382b14"/>付嘱诸菩萨。又圆觉经云。一时<persName>婆伽婆</persName>入于神通 <lb ed="X" n="0273a08"/><lb ed="R111" n="0382b15"/>大光明藏三昧正受一切<persName>如来</persName>光严住持。是诸众 <lb ed="X" n="0273a09"/><lb ed="R111" n="0382b16"/>生淸净觉知身心寂灭平等本际圆满十方不二 <lb ed="X" n="0273a10"/><lb ed="R111" n="0382b17"/>随顺。乃至于不二境现诸净土。如楞严经云。即时 <lb ed="X" n="0273a11"/><lb ed="R111" n="0382b18"/><persName>如来</persName>敷座宴安。为诸会中宣扬深奥。法筵淸众得 <lb ed="X" n="0273a12"/><lb ed="R111" n="0383a01"/>未曾有迦陵仙音遍十方界。故知默时常说也。说 <lb ed="X" n="0273a13"/><lb ed="R111" n="0383a02"/>时默者。一大藏教金口所宣未曾道著一字。经云。 <lb ed="X" n="0273a14"/><lb ed="R111" n="0383a03"/>始从成道夜。终至<g ref="#CB02494">跋</g>提河。于是二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273001" n="0273001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0273001" n="0273001"/><anchor xml:id="beg0273001" n="0273001"/>中<anchor xml:id="end0273001"/>间。未曾说一 <lb ed="X" n="0273a15"/><lb ed="R111" n="0383a04"/>字。且道毕竟是有说无说耶。所以天衣云。若言有 <lb ed="X" n="0273a16"/><lb ed="R111" n="0383a05"/>说。谤<persName>如来</persName>。若谓不谈。邪见在。若向这裡<g ref="#CB15111">觑</g>得破。方 <lb ed="X" n="0273a17"/><lb ed="R111" n="0383a06"/>可称唱宗风提纲祖令也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273a18"/><lb ed="R111" n="0383a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273a1801">大施门开无壅塞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273a19"/><lb ed="R111" n="0383a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273a1901">诸<persName>佛</persName>出世说法。普令一切众生成<persName>佛</persName>。为大施主度 <lb ed="X" n="0273a20"/><lb ed="R111" n="0383a09"/>脱有情。故云大施门开也。乃至西竺诸<persName>佛</persName>祖各各 <lb ed="X" n="0273a21"/><lb ed="R111" n="0383a10"/>说法利乐有情<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a2101" n="0273a2101"/><anchor xml:id="beg0273a2101" n="0273a2101"/>已<anchor xml:id="end0273a2101"/>。至唐土诸祖天下老宿巧便施 <lb ed="X" n="0273a22"/><lb ed="R111" n="0383a11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0273002" n="0273002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0273002" n="0273002"/><anchor xml:id="beg0273002" n="0273002"/>设<anchor xml:id="end0273002"/>种种法门。所以雪峰𨎊球。石巩架箭。天皇胡餠。 <lb ed="X" n="0273a23"/><lb ed="R111" n="0383a12"/>国师水碗。雲门三句。洞山五位。灵雲见桃花。法眼 <lb ed="X" n="0273a24"/><lb ed="R111" n="0383a13"/>透声色。首山新妇。道<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a2401" n="0273a2401"/><anchor xml:id="beg0273a2401" n="0273a2401"/>吾<anchor xml:id="end0273a2401"/>乐神。沩山水牯。汾阳狮子。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0273b" n="0273b"/> <lb ed="X" n="0273b01"/><lb ed="R111" n="0383a14"/>百丈捲席。俱胝一指。皆诸善知识大施门开也。古 <lb ed="X" n="0273b02"/><lb ed="R111" n="0383a15"/>德云。尽十方世界是个解脱门。把手拽不入。有何 <lb ed="X" n="0273b03"/><lb ed="R111" n="0383a16"/>壅塞耶。故云大施门开无壅塞也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273b04"/><lb ed="R111" n="0383a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273b0401">有人问我解何宗。报道摩诃般若力。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273b05"/><lb ed="R111" n="0383a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273b0501">若或有人问我解何宗旨。报道摩诃般若力也。梵 <lb ed="X" n="0273b06"/><lb ed="R111" n="0383b01"/>语摩诃。此云大･多･勝。即多含不翻也。梵语般若。此 <lb ed="X" n="0273b07"/><lb ed="R111" n="0383b02"/>云智慧。即生善不翻也。言摩诃般若者。信解则位 <lb ed="X" n="0273b08"/><lb ed="R111" n="0383b03"/>齐诸祖。受持则福盖人天。故传云。故知般若是善 <lb ed="X" n="0273b09"/><lb ed="R111" n="0383b04"/>恶径之导师。迷暗室之明炬。生死海之智楫。烦恼 <lb ed="X" n="0273b10"/><lb ed="R111" n="0383b05"/>病之良医。破邪山之大风。敌魔军之猛将。照幽途 <lb ed="X" n="0273b11"/><lb ed="R111" n="0383b06"/>之赫日。警昏识之迅雷。抉愚盲之金鎞。沃渴爱之 <lb ed="X" n="0273b12"/><lb ed="R111" n="0383b07"/>甘露。截疑网之慧剑。给孤乏之宝珠。若般若不明。 <lb ed="X" n="0273b13"/><lb ed="R111" n="0383b08"/>万行虚设。故云摩诃般若力也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273b14"/><lb ed="R111" n="0383b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273b1401">或是或非人不识。逆行顺行天莫测。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273b15"/><lb ed="R111" n="0383b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273b1501">般若之力既得现前。以大悲心入<g ref="#CB15801">廛</g>垂手接物利 <lb ed="X" n="0273b16"/><lb ed="R111" n="0383b11"/>生。纵横应用种种施为皆为<persName>佛</persName>事。譬如耆婆揽草。 <lb ed="X" n="0273b17"/><lb ed="R111" n="0383b12"/>信手拈来皆为妙药。故经云。得念失念无非解脱。 <lb ed="X" n="0273b18"/><lb ed="R111" n="0383b13"/>成法破法皆名涅槃。智慧愚痴通为般若。菩萨外 <lb ed="X" n="0273b19"/><lb ed="R111" n="0383b14"/>道所成就法同是菩提。无明真如无异境界。诸戒 <lb ed="X" n="0273b20"/><lb ed="R111" n="0383b15"/>定慧及婬怒痴俱是梵行。故云。或是或非人不识。 <lb ed="X" n="0273b21"/><lb ed="R111" n="0383b16"/>逆行顺行天莫测也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273b22"/><lb ed="R111" n="0383b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273b2201">吾早曾经多劫修。不是等闲相诳惑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273b23"/><lb ed="R111" n="0383b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273b2301">永嘉自云。我今于法受用得其自在。莫非宿有般 <lb ed="X" n="0273b24"/><lb ed="R111" n="0384a01"/>若种姓。岂是今等闲之事。尝试论之曰。<persName>佛</persName>道长远。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0273c" n="0273c"/> <lb ed="X" n="0273c01"/><lb ed="R111" n="0384a02"/>久受勤苦乃可得成。今永嘉纔往曹溪。便悟般若 <lb ed="X" n="0273c02"/><lb ed="R111" n="0384a03"/>能说法利人耶。假使有人致难问我。我即报言。吾 <lb ed="X" n="0273c03"/><lb ed="R111" n="0384a04"/>非今生一世所修。乃至非三四五劫修习般若。故 <lb ed="X" n="0273c04"/><lb ed="R111" n="0384a05"/>云多劫修也。既是多劫修习。非是等闲以言欺诳 <lb ed="X" n="0273c05"/><lb ed="R111" n="0384a06"/>惑乱汝等。故云不是等闲相诳惑也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273c06"/><lb ed="R111" n="0384a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273c0601">建法幢。立宗旨。明明<persName>佛</persName>敕曹溪是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273c07"/><lb ed="R111" n="0384a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273c0701">诸<persName>佛</persName>出世以至天下老和尙出世。皆是建大法幢 <lb ed="X" n="0273c08"/><lb ed="R111" n="0384a09"/>竖立宗旨也。明明<persName>佛</persName>敕曹溪是者。祖师从西土至 <lb ed="X" n="0273c09"/><lb ed="R111" n="0384a10"/>此。道传至六祖。其所建立<anchor xml:id="nkr_note_add_0273c0901" n="0273c0901"/><anchor xml:id="beg0273c0901" n="0273c0901"/>已<anchor xml:id="end0273c0901"/>成法席矣。非独诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0273c10"/><lb ed="R111" n="0384a11"/>冥加宿受记莂而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273003" n="0273003"/>引弘大事。乃从我<persName>佛</persName>释迦<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0273c11"/><lb ed="R111" n="0384a12"/>亲传心印至曹溪。故云明明<persName>佛</persName>敕曹溪是也。所言 <lb ed="X" n="0273c12"/><lb ed="R111" n="0384a13"/>法幢者。幢以建立为義也。故知建立法幢实非小 <lb ed="X" n="0273c13"/><lb ed="R111" n="0384a14"/>缘。诸<persName>佛</persName>出世为一大事因缘。皆为此也。无量菩萨 <lb ed="X" n="0273c14"/><lb ed="R111" n="0384a15"/>带果行因。亦为此也。诸二乘人内藏菩萨行。外现 <lb ed="X" n="0273c15"/><lb ed="R111" n="0384a16"/>是声闻。亦为此也。以至梵王前引。帝释後随。亦为 <lb ed="X" n="0273c16"/><lb ed="R111" n="0384a17"/>此也。诸经皆以一法为主。众法为伴。<g ref="#CB06171">递</g>相建立也。 <lb ed="X" n="0273c17"/><lb ed="R111" n="0384a18"/>故下文明西竺此土建立法幢之義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273c18"/><lb ed="R111" n="0384b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273c1801">第一迦葉首传灯。二十八代西天记。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0273c19"/><lb ed="R111" n="0384b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273c1901">始自<persName>世尊</persName>灵山会上。以靑莲目瞬视迦葉微笑。吾 <lb ed="X" n="0273c20"/><lb ed="R111" n="0384b03"/>有正法眼藏吩咐摩诃大迦葉。是最初传法。故云 <lb ed="X" n="0273c21"/><lb ed="R111" n="0384b04"/>首传灯也。二十八代西天记者。初祖迦葉传二祖 <lb ed="X" n="0273c22"/><lb ed="R111" n="0384b05"/>阿难。阿难传三祖<name role="" type="person">商那和修</name>。修传四祖<name role="" type="person">优婆毱多</name>。 <lb ed="X" n="0273c23"/><lb ed="R111" n="0384b06"/>多传五祖<name role="" type="person">提多迦</name>。迦传六祖<name role="" type="person">弥遮迦</name>。迦传七祖婆 <lb ed="X" n="0273c24"/><lb ed="R111" n="0384b07"/>须密。密传八祖<persName>佛</persName>驮难提。提传九祖伏驮密多。多 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0274a" n="0274a"/> <lb ed="X" n="0274a01"/><lb ed="R111" n="0384b08"/>传十祖<name role="" type="person">脇尊者</name>。者传十一祖<name role="" type="person">富那夜奢</name>。奢传十二 <lb ed="X" n="0274a02"/><lb ed="R111" n="0384b09"/>祖<name role="" type="person">马鸣</name>。鸣传十三祖<name role="" type="person">迦毘摩罗</name>。罗传十四祖龙树。 <lb ed="X" n="0274a03"/><lb ed="R111" n="0384b10"/>树传十五祖<name role="" type="person">迦那提婆</name>。婆传十六祖罗睺罗多。多 <lb ed="X" n="0274a04"/><lb ed="R111" n="0384b11"/>传十七祖<name role="" type="person">僧伽难提</name>。提传十八祖<name role="" type="person">伽耶舍多</name>。多传 <lb ed="X" n="0274a05"/><lb ed="R111" n="0384b12"/>十九祖<name role="" type="person">鸠摩罗多</name>。多传二十祖阇夜多。多传二十 <lb ed="X" n="0274a06"/><lb ed="R111" n="0384b13"/>一祖<name role="" type="person">婆修盘头</name>。头传二十二祖<name role="" type="person">摩拏罗</name>。罗传二十 <lb ed="X" n="0274a07"/><lb ed="R111" n="0384b14"/>三祖鹤勒那。那传二十四祖狮子。子传二十五祖 <lb ed="X" n="0274a08"/><lb ed="R111" n="0384b15"/><name role="" type="person">婆舍斯多</name>。多传二十六祖<name role="" type="person">不如蜜多</name>。多传二十七 <lb ed="X" n="0274a09"/><lb ed="R111" n="0384b16"/>祖<name role="" type="person">般若多罗</name>。罗传二十八祖菩提达摩。故云二十 <lb ed="X" n="0274a10"/><lb ed="R111" n="0384b17"/>八代西天记也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0274a11"/><lb ed="R111" n="0384b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0274a1101">历江海。入此土。菩提达摩为初祖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0274a12"/><lb ed="R111" n="0385a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0274a1201">梵语菩提达摩。此云觉法。西竺为二十八祖。此土 <lb ed="X" n="0274a13"/><lb ed="R111" n="0385a02"/>为初祖。本南天竺国香至王第三太子也。遇二十 <lb ed="X" n="0274a14"/><lb ed="R111" n="0385a03"/>七祖。祖知其密迹发明心要。乃记之曰。未可远遊。 <lb ed="X" n="0274a15"/><lb ed="R111" n="0385a04"/>且止南天。待吾灭後六十七载。当往震旦大兴<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0274a16"/><lb ed="R111" n="0385a05"/>事。汝至南方勿住。彼唯好有为功业。不见<persName>佛</persName>理。汝 <lb ed="X" n="0274a17"/><lb ed="R111" n="0385a06"/>纵到彼。不可久留。听吾偈云。路行跨水复逢羊。独 <lb ed="X" n="0274a18"/><lb ed="R111" n="0385a07"/>自悽悽暗渡江。日下可怜双象马。二株嫩桂久昌 <lb ed="X" n="0274a19"/><lb ed="R111" n="0385a08"/>昌。师在本国以知见力破彼六宗异见。法师令其 <lb ed="X" n="0274a20"/><lb ed="R111" n="0385a09"/>捨小皈大。一有相宗。二无相宗。三定慧宗。四戒行 <lb ed="X" n="0274a21"/><lb ed="R111" n="0385a10"/>宗。五无得宗。六寂静宗。各封<anchor xml:id="nkr_note_add_0274a2101" n="0274a2101"/><anchor xml:id="beg0274a2101" n="0274a2101"/>己<anchor xml:id="end0274a2101"/>解别展化源。聚落 <lb ed="X" n="0274a22"/><lb ed="R111" n="0385a11"/>峥嵘徒众甚盛。大师乃喟然歎曰。彼之一师<anchor xml:id="nkr_note_add_0274a2201" n="0274a2201"/><anchor xml:id="beg0274a2201" n="0274a2201"/>已<anchor xml:id="end0274a2201"/>陷 <lb ed="X" n="0274a23"/><lb ed="R111" n="0385a12"/>牛迹。况复支離繁盛而分六宗。我若不除永缠邪 <lb ed="X" n="0274a24"/><lb ed="R111" n="0385a13"/>见。一一说其宗旨。各自知无所皈。然後返本悟入。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0274b" n="0274b"/> <lb ed="X" n="0274b01"/><lb ed="R111" n="0385a14"/>大师学该三藏。尤专定业。排不知也。师自南天竺 <lb ed="X" n="0274b02"/><lb ed="R111" n="0385a15"/>泛海。经涉三年。时普通八年九月二十一日至廣 <lb ed="X" n="0274b03"/><lb ed="R111" n="0385a16"/>州。<anchor xml:id="nkr_note_add_0274b0301" n="0274b0301"/><anchor xml:id="beg0274b0301" n="0274b0301"/>刺<anchor xml:id="end0274b0301"/>史萧昂表闻武帝。帝览奏遣使赍诏迎请。十 <lb ed="X" n="0274b04"/><lb ed="R111" n="0385a17"/>月一日至金陵。诏迎至金陵。帝问。朕即位<anchor xml:id="nkr_note_add_0274b0401" n="0274b0401"/><anchor xml:id="beg0274b0401" n="0274b0401"/>已<anchor xml:id="end0274b0401"/>来。造 <lb ed="X" n="0274b05"/><lb ed="R111" n="0385a18"/>寺写经度僧不可勝纪。有何功德。师曰。此但人天 <lb ed="X" n="0274b06"/><lb ed="R111" n="0385b01"/>小果有漏之因。如影随形。虽有非实。帝曰如何是 <lb ed="X" n="0274b07"/><lb ed="R111" n="0385b02"/>真功德。师曰。净智妙圆。体自空寂。如是功德不以 <lb ed="X" n="0274b08"/><lb ed="R111" n="0385b03"/>世求。帝问如何是圣谛第一義。师曰廓然无圣。帝 <lb ed="X" n="0274b09"/><lb ed="R111" n="0385b04"/>曰对朕者谁。师曰不识。帝不领悟。师知機不契。是 <lb ed="X" n="0274b10"/><lb ed="R111" n="0385b05"/>月十九日潜回江北。十一月二十三日届于洛阳。 <lb ed="X" n="0274b11"/><lb ed="R111" n="0385b06"/>後当魏孝明帝大和十年也。寓止于嵩山少林。面 <lb ed="X" n="0274b12"/><lb ed="R111" n="0385b07"/>壁而坐。终日默然。人莫测之。即禅宗初祖也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0274b13"/><lb ed="R111" n="0385b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0274b1301">六代传衣天下闻。後人得道何穷数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0274b14"/><lb ed="R111" n="0385b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0274b1401">大师既少室九年未卜知音。时有僧神光者。旷达 <lb ed="X" n="0274b15"/><lb ed="R111" n="0385b10"/>之士也。久居伊洛。博览群书。善谈玄理。每歎曰。孔 <lb ed="X" n="0274b16"/><lb ed="R111" n="0385b11"/>老之教礼術风规。莊易之书未尽妙理。近闻达摩 <lb ed="X" n="0274b17"/><lb ed="R111" n="0385b12"/>大士住止少林。至人不遥当造玄境。乃往彼晨夕 <lb ed="X" n="0274b18"/><lb ed="R111" n="0385b13"/>参承。师常端坐面壁莫闻诲励。光自唯曰。昔人求 <lb ed="X" n="0274b19"/><lb ed="R111" n="0385b14"/>道。敲骨取髓。<anchor xml:id="nkr_note_add_0274b1901" n="0274b1901"/><anchor xml:id="beg0274b1901" n="0274b1901"/>刺<anchor xml:id="end0274b1901"/>血济饥。佈发掩泥。投崖饲虎。古尙 <lb ed="X" n="0274b20"/><lb ed="R111" n="0385b15"/>若此。我又何人。其年十<anchor xml:id="nkr_note_add_0274b2001" n="0274b2001"/><anchor xml:id="beg0274b2001" n="0274b2001"/>二<anchor xml:id="end0274b2001"/>月九日夜。天大雨雪。光 <lb ed="X" n="0274b21"/><lb ed="R111" n="0385b16"/>坚立不动。达明积雪过膝。师愍而问曰。汝久立雪 <lb ed="X" n="0274b22"/><lb ed="R111" n="0385b17"/>中当求何事。光悲泪曰。唯愿和尙慈悲开甘露门 <lb ed="X" n="0274b23"/><lb ed="R111" n="0385b18"/>廣度群品。师曰。诸<persName>佛</persName>无上妙道。旷劫精勤难行能 <lb ed="X" n="0274b24"/><lb ed="R111" n="0386a01"/>行。非忍而忍。岂以小德小智轻心慢心欲冀真乘。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0274c" n="0274c"/> <lb ed="X" n="0274c01"/><lb ed="R111" n="0386a02"/>徒劳勤苦。光闻师诲励。潜取利刀自断左臂置于 <lb ed="X" n="0274c02"/><lb ed="R111" n="0386a03"/>师前。师知是法器乃曰。诸<persName>佛</persName>最初求道。为法忘形。 <lb ed="X" n="0274c03"/><lb ed="R111" n="0386a04"/>汝今断臂吾前。求亦可在。遂易名曰慧可。光曰诸 <lb ed="X" n="0274c04"/><lb ed="R111" n="0386a05"/><persName>佛</persName>法印可得闻乎。师曰诸<persName>佛</persName>法印匪从人得。光曰。 <lb ed="X" n="0274c05"/><lb ed="R111" n="0386a06"/>我心未寧。乞师与安。师曰。将心来。与汝安。光曰觅 <lb ed="X" n="0274c06"/><lb ed="R111" n="0386a07"/>心了不可得。师曰我与汝安心竟。既从此悟入。即 <lb ed="X" n="0274c07"/><lb ed="R111" n="0386a08"/>为二祖也。所云六代传衣者。二祖既得之初祖。皆 <lb ed="X" n="0274c08"/><lb ed="R111" n="0386a09"/>以衣盂相传。初祖自西竺传衣东土以表其信。至 <lb ed="X" n="0274c09"/><lb ed="R111" n="0386a10"/>曹溪六祖其道<anchor xml:id="nkr_note_add_0274c0901" n="0274c0901"/><anchor xml:id="beg0274c0901" n="0274c0901"/>已<anchor xml:id="end0274c0901"/>行。便不传衣唯传法也。达摩传 <lb ed="X" n="0274c10"/><lb ed="R111" n="0386a11"/>可。可传璨。璨传信。信传忍。忍传能。能即曹溪六祖 <lb ed="X" n="0274c11"/><lb ed="R111" n="0386a12"/>大师也。其道盛行于世。谓之六代传衣天下闻也。 <lb ed="X" n="0274c12"/><lb ed="R111" n="0386a13"/>自後得道者不可勝数。故云成<persName>佛</persName>作祖者迊地普 <lb ed="X" n="0274c13"/><lb ed="R111" n="0386a14"/>天。参禅学道者如麻似粟。故云後人得道何穷数 <lb ed="X" n="0274c14"/><lb ed="R111" n="0386a15"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0274c15"/><lb ed="R111" n="0386a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0274c1501">真不立。妄本空。有无俱遣不空空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0274c16"/><lb ed="R111" n="0386a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0274c1601">真既不立。妄亦本空。良由真妄本无自性。因真立 <lb ed="X" n="0274c17"/><lb ed="R111" n="0386a18"/>妄。因妄立真。古德云。单真不立。独妄难成也。有无 <lb ed="X" n="0274c18"/><lb ed="R111" n="0386b01"/>双遣者。有无亦相待而立。今既双遣。不空亦空也。 <lb ed="X" n="0274c19"/><lb ed="R111" n="0386b02"/>故云有无双遣不空空也。此之数句。大师欲显其 <lb ed="X" n="0274c20"/><lb ed="R111" n="0386b03"/>法。故双拈真妄有无之情尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0274c21"/><lb ed="R111" n="0386b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0274c2101">二十空门元不著。一性<persName>如来</persName>体自同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0274c22"/><lb ed="R111" n="0386b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0274c2201">二十空门者。<persName>如来</persName>破二十种执有之见。因成二十 <lb ed="X" n="0274c23"/><lb ed="R111" n="0386b06"/>空名。故大般若经云。所谓内空･外空･内外空･空空･ <lb ed="X" n="0274c24"/><lb ed="R111" n="0386b07"/>大空･勝義空･有为空･无为空･毕竟空･无际空･散空･无 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0275a" n="0275a"/> <lb ed="X" n="0275a01"/><lb ed="R111" n="0386b08"/>变异空･本性空･自相空･共相空･一切法空･不可得 <lb ed="X" n="0275a02"/><lb ed="R111" n="0386b09"/>空･无性空･自性空･无性自性空。虽有二十空名。其 <lb ed="X" n="0275a03"/><lb ed="R111" n="0386b10"/>体即一法也。今明法性之理不同二十之空。故云 <lb ed="X" n="0275a04"/><lb ed="R111" n="0386b11"/>元不著也。一性<persName>如来</persName>体自同者。迥出外道六十二 <lb ed="X" n="0275a05"/><lb ed="R111" n="0386b12"/>种异见。即与般若涅槃妙心冥合。故云体自同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275a06"/><lb ed="R111" n="0386b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275a0601">心是根。法是尘。两种犹如镜上痕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275a07"/><lb ed="R111" n="0386b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275a0701">心是根者。根以能生为義。良由此心能生一切善 <lb ed="X" n="0275a08"/><lb ed="R111" n="0386b15"/>不善法。故名根也。法是尘者。法虽能轨持万物。犹 <lb ed="X" n="0275a09"/><lb ed="R111" n="0386b16"/>如妙药。病若愈则药必无用。故法是尘也。此之二 <lb ed="X" n="0275a10"/><lb ed="R111" n="0386b17"/>法皆有窒碍。使人心光不能透漏。如镜上之痕也。 <lb ed="X" n="0275a11"/><lb ed="R111" n="0386b18"/>所以云。根尘相对。翳障心光。返本明心。良由此也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275a12"/><lb ed="R111" n="0387a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275a1201">痕垢尽除光始现。心法双<anchor xml:id="nkr_note_add_0275a1201" n="0275a1201"/><anchor xml:id="beg0275a1201" n="0275a1201"/>亡<anchor xml:id="end0275a1201"/>性则真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275a13"/><lb ed="R111" n="0387a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275a1301">痕垢若尽。心法双亡。自然心光透脱。明见<persName>佛</persName>性也。 <lb ed="X" n="0275a14"/><lb ed="R111" n="0387a03"/>古德云。一翳在眼空花遍界。一妄在心河沙生灭。 <lb ed="X" n="0275a15"/><lb ed="R111" n="0387a04"/>翳消花尽。妄灭证真。病瘥药除。冰消水在。灵丹一 <lb ed="X" n="0275a16"/><lb ed="R111" n="0387a05"/>颗点铁成金。至理一言转凡为圣。故云性即真也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275a17"/><lb ed="R111" n="0387a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275a1701">嗟末法。恶时世。众生福薄难调制。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275a18"/><lb ed="R111" n="0387a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275a1801">嗟即歎辞也。<persName>世尊</persName>出世转大法轮。利益有情。正法 <lb ed="X" n="0275a19"/><lb ed="R111" n="0387a08"/>一千年。像法一千年。末法一万年。大师出世正当 <lb ed="X" n="0275a20"/><lb ed="R111" n="0387a09"/>像法。早嗟歎如此。即今则可知矣。故云。嗟末法。恶 <lb ed="X" n="0275a21"/><lb ed="R111" n="0387a10"/>时世。众生福薄难调制也。末世弘道不明大旨。各 <lb ed="X" n="0275a22"/><lb ed="R111" n="0387a11"/>守门庭互相坚执。尽为法病。故下文可见也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275a23"/><lb ed="R111" n="0387a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275a2301">去圣远兮邪见深。魔强法弱多怨害。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275a24"/><lb ed="R111" n="0387a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275a2401">去圣遥远。邪见转深。于正法中返生怨害。是以达 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0275b" n="0275b"/> <lb ed="X" n="0275b01"/><lb ed="R111" n="0387a14"/>磨西来击齿服毒。圣师尙尔。岂况人师耶。诸<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0275b02"/><lb ed="R111" n="0387a15"/>世莫不兴慈运悲接物利生。魔强法弱而于圣心 <lb ed="X" n="0275b03"/><lb ed="R111" n="0387a16"/>不知恩德。况今天下陞平日久。国王大臣受<persName>佛</persName>付 <lb ed="X" n="0275b04"/><lb ed="R111" n="0387a17"/>嘱弘护三宝。诸方法席兴盛。出家之士当起难遇 <lb ed="X" n="0275b05"/><lb ed="R111" n="0387a18"/>之心。参寻知识抉择生死。以求出離。报答四恩。即 <lb ed="X" n="0275b06"/><lb ed="R111" n="0387b01"/>其宜矣。然而其中有虽学<persName>佛</persName>法。不知有教外别传 <lb ed="X" n="0275b07"/><lb ed="R111" n="0387b02"/>者亦有之也。有身居贵位忘夙世所修。而于<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0275b08"/><lb ed="R111" n="0387b03"/>为其障碍者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0275b0801" n="0275b0801"/><anchor xml:id="beg0275b0801" n="0275b0801"/>亦<anchor xml:id="end0275b0801"/>有之也。有虽传持<persName>佛</persName>法。各以宗派 <lb ed="X" n="0275b09"/><lb ed="R111" n="0387b04"/>不同互相攻击者。亦有之也。此皆为法门魔事。尽 <lb ed="X" n="0275b10"/><lb ed="R111" n="0387b05"/>非通人。若是本分当人。必不如是。故圭峰云。诸宗 <lb ed="X" n="0275b11"/><lb ed="R111" n="0387b06"/>门下皆有达人。然各安所习。通少局多。以承禀为 <lb ed="X" n="0275b12"/><lb ed="R111" n="0387b07"/>户牖。各自开张。以经论为干戈。互相攻击。情存函 <lb ed="X" n="0275b13"/><lb ed="R111" n="0387b08"/>矢而迁变。法逐人我以高低。致使是非纷挐。莫之 <lb ed="X" n="0275b14"/><lb ed="R111" n="0387b09"/>辨<g ref="#CB00701">析</g>。故云魔强法弱多怨害也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275b15"/><lb ed="R111" n="0387b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275b1501">闻说<persName>如来</persName>顿教门。恨不灭除令瓦碎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275b16"/><lb ed="R111" n="0387b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275b1601"><persName>如来</persName>唯一大事因缘出现于世。世有魔王。虽与<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0275b17"/><lb ed="R111" n="0387b12"/>同时而不信有圆顿法门。闻<persName>佛</persName>所说悉皆毁谤。恨 <lb ed="X" n="0275b18"/><lb ed="R111" n="0387b13"/>不灭除令如瓦碎也。世人有无大乘根性者。亦不 <lb ed="X" n="0275b19"/><lb ed="R111" n="0387b14"/>信有悟入法门。而于释门身虽出家。尙自不信。故 <lb ed="X" n="0275b20"/><lb ed="R111" n="0387b15"/>有之也。古德云。不可向翳目人前说空中无花。不 <lb ed="X" n="0275b21"/><lb ed="R111" n="0387b16"/>可向狂病人前说面前无鬼。空废语言应不信受。 <lb ed="X" n="0275b22"/><lb ed="R111" n="0387b17"/>直须目净心安。当自知矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275b23"/><lb ed="R111" n="0387b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275b2301">作在心。殃在身。不须怨诉更尤人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275b24"/><lb ed="R111" n="0388a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275b2401">世人所造无量无边之业。皆妄心所作。故云作在 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0275c" n="0275c"/> <lb ed="X" n="0275c01"/><lb ed="R111" n="0388a02"/>心也。所感无量苦果。地狱畜牲饿鬼种种等形。受 <lb ed="X" n="0275c02"/><lb ed="R111" n="0388a03"/>种种苦。古德云。负鞍<g ref="#CB00881">𭊷</g>铁为谁来。昔时只为行心 <lb ed="X" n="0275c03"/><lb ed="R111" n="0388a04"/>错。故云殃在身也。皆是自作自受。非他人所致。故 <lb ed="X" n="0275c04"/><lb ed="R111" n="0388a05"/>云不须冤诉更尤人也。世间之苦乃止一世。地狱 <lb ed="X" n="0275c05"/><lb ed="R111" n="0388a06"/>之苦无有穷尽。剑树刀山种种不可说苦。此方受 <lb ed="X" n="0275c06"/><lb ed="R111" n="0388a07"/>尽世界壞时更移他方地狱受罪。报尽更生畜牲 <lb ed="X" n="0275c07"/><lb ed="R111" n="0388a08"/>驴马皆非别人。唯自作自受也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275c08"/><lb ed="R111" n="0388a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275c0801">欲得不招无间业。莫谤<persName>如来</persName>正法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275c09"/><lb ed="R111" n="0388a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275c0901">谤法之罪非小过也。毁般若罪业皆落地狱。亦非 <lb ed="X" n="0275c10"/><lb ed="R111" n="0388a11"/>轻计。地狱皆<name role="" type="person">无间地狱</name>。即极重狱也。时数久远皆 <lb ed="X" n="0275c11"/><lb ed="R111" n="0388a12"/>论劫数。谤法<anchor xml:id="nkr_note_add_0275c1101" n="0275c1101"/><anchor xml:id="beg0275c1101" n="0275c1101"/>之<anchor xml:id="end0275c1101"/>报非一。具如藏经所载。或为九头龟。 <lb ed="X" n="0275c12"/><lb ed="R111" n="0388a13"/>或患白癞疾等。良由十方诸<persName>佛</persName>出世悉皆赞歎一 <lb ed="X" n="0275c13"/><lb ed="R111" n="0388a14"/>乘妙法。十方诸<persName>佛</persName>由证法故得成无上正等菩提。 <lb ed="X" n="0275c14"/><lb ed="R111" n="0388a15"/>今却返谤其罪<anchor xml:id="nkr_note_add_0275c1401" n="0275c1401"/><anchor xml:id="beg0275c1401" n="0275c1401"/>衅<anchor xml:id="end0275c1401"/>矣。故云莫谤<persName>如来</persName>正法轮也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275c15"/><lb ed="R111" n="0388a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275c1501">栴檀林。无杂树。<g ref="#CB15106">鬱</g>密深沉狮子住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275c16"/><lb ed="R111" n="0388a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275c1601">栴檀林喩一真妙境。无杂树者。无小機权位之杂 <lb ed="X" n="0275c17"/><lb ed="R111" n="0388a18"/>也。<g ref="#CB15106">鬱</g>密森沉者。<g ref="#CB15106">鬱</g>密即繁茂之<g ref="#CB15032">貌</g>也。森<anchor xml:id="nkr_note_add_0275c1701" n="0275c1701"/><anchor xml:id="beg0275c1701" n="0275c1701"/>沉<anchor xml:id="end0275c1701"/>即幽<g ref="#CB15035">邃</g>之 <lb ed="X" n="0275c18"/><lb ed="R111" n="0388b01"/><g ref="#CB15032">貌</g>也。狮子住者。以喩法性之境。唯大乘菩萨所住。 <lb ed="X" n="0275c19"/><lb ed="R111" n="0388b02"/>人天小機即不能知。故知无上般若唯接上根上 <lb ed="X" n="0275c20"/><lb ed="R111" n="0388b03"/>士。中下之機猝难悟入。故云。栴檀林。无杂树。<g ref="#CB15106">鬱</g>密 <lb ed="X" n="0275c21"/><lb ed="R111" n="0388b04"/>森沉狮子住也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275c22"/><lb ed="R111" n="0388b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275c2201">境静林间独自遊。走兽飞禽皆远去。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0275c23"/><lb ed="R111" n="0388b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275c2301">无为大道唯大乘菩萨履践。诸小乘人与诸权位 <lb ed="X" n="0275c24"/><lb ed="R111" n="0388b07"/>行人不能措足。狮子喩大乘菩萨也。走兽飞禽喩 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0276a" n="0276a"/> <lb ed="X" n="0276a01"/><lb ed="R111" n="0388b08"/>人天二乘小機也。是以法花五千退席不任此事。 <lb ed="X" n="0276a02"/><lb ed="R111" n="0388b09"/>一真妙境唯上士所遊。中下之流猝难摸索。故云。 <lb ed="X" n="0276a03"/><lb ed="R111" n="0388b10"/>境静林间独自遊。走兽飞禽皆远去也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276a04"/><lb ed="R111" n="0388b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276a0401">狮子儿。众随後。三岁便能大哮吼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276a05"/><lb ed="R111" n="0388b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276a0501">所言狮子儿者。喩菩萨初发心时即便成<persName>等正觉</persName> <lb ed="X" n="0276a06"/><lb ed="R111" n="0388b13"/>也。超过声闻缘觉诸小乘众。故云众随後也。三岁 <lb ed="X" n="0276a07"/><lb ed="R111" n="0388b14"/>即表见性之人圆修三法也。智者云。空也者泯一 <lb ed="X" n="0276a08"/><lb ed="R111" n="0388b15"/>切法也。假也者立一切法也。中也者妙一切法也。 <lb ed="X" n="0276a09"/><lb ed="R111" n="0388b16"/>空不定空。空处当体即<anchor xml:id="nkr_note_add_0276a0901" n="0276a0901"/><anchor xml:id="beg0276a0901" n="0276a0901"/>中<anchor xml:id="end0276a0901"/>即假。假不定假。假处当 <lb ed="X" n="0276a10"/><lb ed="R111" n="0388b17"/>体即空即中。中不定中。中处当体即空即假。此之 <lb ed="X" n="0276a11"/><lb ed="R111" n="0388b18"/>三法。不纵不横不幷不别。一处常三三处常一。所 <lb ed="X" n="0276a12"/><lb ed="R111" n="0389a01"/>以云三谛三观三非三。三一一三无所寄。谛观名 <lb ed="X" n="0276a13"/><lb ed="R111" n="0389a02"/>别体复同。是故能所二非<anchor xml:id="nkr_note_add_0276a1301" n="0276a1301"/><anchor xml:id="beg0276a1301" n="0276a1301"/>二<anchor xml:id="end0276a1301"/>也。悟入之士圆证三 <lb ed="X" n="0276a14"/><lb ed="R111" n="0389a03"/>法。所说法门皆中道实相。故云三岁便能大哮吼 <lb ed="X" n="0276a15"/><lb ed="R111" n="0389a04"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276a16"/><lb ed="R111" n="0389a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276a1601">若是野豻逐法王。百年妖怪虚开口。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276a17"/><lb ed="R111" n="0389a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276a1701">野豻喩凡夫二乘也。狮子喩大乘菩萨也。菩萨之 <lb ed="X" n="0276a18"/><lb ed="R111" n="0389a07"/>人深悟法性。从初发心便成正觉。所说法门悉皆 <lb ed="X" n="0276a19"/><lb ed="R111" n="0389a08"/>称性也。二乘凡夫诸权位人不能明见<persName>佛</persName>性之者。 <lb ed="X" n="0276a20"/><lb ed="R111" n="0389a09"/>所说不明究竟实相之理。犹如百千妖怪虚开口。 <lb ed="X" n="0276a21"/><lb ed="R111" n="0389a10"/>终无所益也。故云百千妖怪虚开口。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276a22"/><lb ed="R111" n="0389a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276a2201">圆顿教。勿人情。有疑不决直须争。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276a23"/><lb ed="R111" n="0389a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276a2301">圆谓圆满。顿非渐次也。教者效也。圣人备下文言。 <lb ed="X" n="0276a24"/><lb ed="R111" n="0389a13"/>诠理化物为義也。圆顿之教。不假渐次。超入<persName>佛</persName>境。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0276b" n="0276b"/> <lb ed="X" n="0276b01"/><lb ed="R111" n="0389a14"/>传曰。譬如太子具王義之德。迦陵超众鸟之音也。 <lb ed="X" n="0276b02"/><lb ed="R111" n="0389a15"/>勿人情者。勿犹众也。一切众生若有疑情不决。直 <lb ed="X" n="0276b03"/><lb ed="R111" n="0389a16"/>须明了。此非世间之学。为生死事大。实非容易。故 <lb ed="X" n="0276b04"/><lb ed="R111" n="0389a17"/>下文明其因果也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276b05"/><lb ed="R111" n="0389a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276b0501">不是山僧逞人我。修行恐落断常坑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276b06"/><lb ed="R111" n="0389b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276b0601">此是永嘉自谓也。岂是山僧驰逞人我之心。切恐 <lb ed="X" n="0276b07"/><lb ed="R111" n="0389b02"/>未来之际一切众生于法门中发心修行。错误用 <lb ed="X" n="0276b08"/><lb ed="R111" n="0389b03"/>心。堕落断常二见。此之二见能陷人故。名之为坑。 <lb ed="X" n="0276b09"/><lb ed="R111" n="0389b04"/>如世坑堑也。西天有九十六种外道。不出此见。故 <lb ed="X" n="0276b10"/><lb ed="R111" n="0389b05"/>法花经云。若有若无等。依止此诸见。具足六十二。 <lb ed="X" n="0276b11"/><lb ed="R111" n="0389b06"/>即其義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276b12"/><lb ed="R111" n="0389b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276b1201">非不非。是不是。差之毫<g ref="#CB12530">厘</g>失千里。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276b13"/><lb ed="R111" n="0389b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276b1301">非不非是不是者。乃明是非之相分明。不可错乱 <lb ed="X" n="0276b14"/><lb ed="R111" n="0389b09"/>也。非岂不是非乃真非也。是岂不是是乃真是也。 <lb ed="X" n="0276b15"/><lb ed="R111" n="0389b10"/>虽则是非无主。不可颟顸<persName>佛</persName>性儱侗真如也。差之 <lb ed="X" n="0276b16"/><lb ed="R111" n="0389b11"/>毫<g ref="#CB04631">牦</g>失千里者。毛中长者曰毫。<g ref="#CB04631">牦</g>者十<g ref="#CB04631">牦</g>为一毫。 <lb ed="X" n="0276b17"/><lb ed="R111" n="0389b12"/>若差之毫厘之间。则失之千里万里。故下文深明 <lb ed="X" n="0276b18"/><lb ed="R111" n="0389b13"/>是非之相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276b19"/><lb ed="R111" n="0389b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276b1901">是则龙女顿成<persName>佛</persName>。非则善星生陷坠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276b20"/><lb ed="R111" n="0389b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276b2001">龙女善星者。明显是非之相也。昔日灵山会上有 <lb ed="X" n="0276b21"/><lb ed="R111" n="0389b16"/>一龙女献<persName>佛</persName>宝珠。<persName>世尊</persName>受之而为说法。悟无生忍 <lb ed="X" n="0276b22"/><lb ed="R111" n="0389b17"/>即往南方无垢世界坐宝莲花成<persName>等正觉</persName>。号华鲜 <lb ed="X" n="0276b23"/><lb ed="R111" n="0389b18"/><persName>如来</persName>也。非则善星生陷坠者。昔有比丘名曰善星。 <lb ed="X" n="0276b24"/><lb ed="R111" n="0390a01"/>念得十八香象驼经。生身活陷地狱。谓不见<persName>佛</persName>性 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0276c" n="0276c"/> <lb ed="X" n="0276c01"/><lb ed="R111" n="0390a02"/>说法返成谤渎。故则有所警策也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276c02"/><lb ed="R111" n="0390a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276c0201">吾早年来积学问。亦曾讨疏寻经论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276c03"/><lb ed="R111" n="0390a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276c0301">今欲明无相之功。先明有相之理。大师少时历诸 <lb ed="X" n="0276c04"/><lb ed="R111" n="0390a05"/>讲肆。听集天台智者教观。深于经论。积学博问也。 <lb ed="X" n="0276c05"/><lb ed="R111" n="0390a06"/>先德云。五夏<anchor xml:id="nkr_note_add_0276c0501" n="0276c0501"/><anchor xml:id="beg0276c0501" n="0276c0501"/>已<anchor xml:id="end0276c0501"/>前精研律部。大明经论。然後参寻 <lb ed="X" n="0276c06"/><lb ed="R111" n="0390a07"/>知识。抉择生死。乃入道叙也。非宿有乘种愿力。罕 <lb ed="X" n="0276c07"/><lb ed="R111" n="0390a08"/>能全此。从上诸圣莫不皆然。达摩祖师学该三藏 <lb ed="X" n="0276c08"/><lb ed="R111" n="0390a09"/>尤专定业。非不知也。後之学者不能及此。返为谤 <lb ed="X" n="0276c09"/><lb ed="R111" n="0390a10"/>说。深不可也。譬如筌罤有获鱼兔。既获鱼兔筌罤 <lb ed="X" n="0276c10"/><lb ed="R111" n="0390a11"/>可忘。下文可见也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276c11"/><lb ed="R111" n="0390a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276c1101">分别名相不知休。入海算沙徒自困。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276c12"/><lb ed="R111" n="0390a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276c1201">经论之学岂有过失。乃我<persName>佛</persName><persName>如来</persName>金口所说。于无 <lb ed="X" n="0276c13"/><lb ed="R111" n="0390a14"/>量国中乃至名字不可得闻。何况得见。故知教不 <lb ed="X" n="0276c14"/><lb ed="R111" n="0390a15"/>迷人人自迷教也。古德云。看经须具看经眼。眼若 <lb ed="X" n="0276c15"/><lb ed="R111" n="0390a16"/>不明返为名相所眩。不穷心地一向多闻。所以云。 <lb ed="X" n="0276c16"/><lb ed="R111" n="0390a17"/>纵多学。也成贪。那个迴头解自惭。伶俜在作他鄕 <lb ed="X" n="0276c17"/><lb ed="R111" n="0390a18"/>客。本分门风不荷担。譬若入海算沙徒自困尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276c18"/><lb ed="R111" n="0390b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276c1801">却被<persName>如来</persName>苦诃责。数他珍宝有何益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0276c19"/><lb ed="R111" n="0390b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276c1901"><persName>如来</persName>诃责多闻之士。虽则多闻。不获修证。经云。如 <lb ed="X" n="0276c20"/><lb ed="R111" n="0390b03"/>人数他宝。自无半钱分也。既非己宝。数至终日虽 <lb ed="X" n="0276c21"/><lb ed="R111" n="0390b04"/>知数量。不得受用。于<anchor xml:id="nkr_note_add_0276c2101" n="0276c2101"/><anchor xml:id="beg0276c2101" n="0276c2101"/>己<anchor xml:id="end0276c2101"/>有何益也。所以云。譬如终 <lb ed="X" n="0276c22"/><lb ed="R111" n="0390b05"/>朝说药而自困于沉疴。有若长年问程而不动跬 <lb ed="X" n="0276c23"/><lb ed="R111" n="0390b06"/>步。得鱼忘筌者。罕遇其士。执指为月者。实繁有徒。 <lb ed="X" n="0276c24"/><lb ed="R111" n="0390b07"/>即其義也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0277a" n="0277a"/> <lb ed="X" n="0277a01"/><lb ed="R111" n="0390b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277a0101">从来蹭蹬觉虚行。多年枉作风尘客。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277a02"/><lb ed="R111" n="0390b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277a0201">从来者。从无始来也。蹭蹬者。行不进之<g ref="#CB15032">貌</g>也。虚行 <lb ed="X" n="0277a03"/><lb ed="R111" n="0390b10"/>者。未有地头而虚行也。从无始<anchor xml:id="nkr_note_add_0277a0301" n="0277a0301"/><anchor xml:id="beg0277a0301" n="0277a0301"/>已<anchor xml:id="end0277a0301"/>来以至今日。经 <lb ed="X" n="0277a04"/><lb ed="R111" n="0390b11"/>生死崄道。徒自困疲。于涅槃路上未曾蹈实。故云 <lb ed="X" n="0277a05"/><lb ed="R111" n="0390b12"/>觉虚行也。多年枉作风尘客。譬如世人飘蓬南北。 <lb ed="X" n="0277a06"/><lb ed="R111" n="0390b13"/>千里家鄕转远。枉作风尘之客也。古德云。门前无 <lb ed="X" n="0277a07"/><lb ed="R111" n="0390b14"/>限路。谁是到家人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277a08"/><lb ed="R111" n="0390b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277a0801">种姓邪。错知解。不达<persName>如来</persName>圆顿制。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277a09"/><lb ed="R111" n="0390b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277a0901">谓不皈依三宝之人。西竺九十六种外道依附邪 <lb ed="X" n="0277a10"/><lb ed="R111" n="0390b17"/>师。生诸邪见。故云错知解也。不达<persName>如来</persName>心地法门。 <lb ed="X" n="0277a11"/><lb ed="R111" n="0390b18"/>故知于无量劫受无量生死。皆因邪师说法也。不 <lb ed="X" n="0277a12"/><lb ed="R111" n="0391a01"/>遇圆顿大乘菩萨所说。故论云。寧受地狱苦。得闻 <lb ed="X" n="0277a13"/><lb ed="R111" n="0391a02"/>诸<persName>佛</persName>名。不受无量乐。而不闻<persName>佛</persName>名。以经于往昔无 <lb ed="X" n="0277a14"/><lb ed="R111" n="0391a03"/>量劫。受苦流转生死中。不闻<persName>佛</persName>名故。不闻<persName>佛</persName>名者。 <lb ed="X" n="0277a15"/><lb ed="R111" n="0391a04"/>皆遇邪师故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277a16"/><lb ed="R111" n="0391a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277a1601">二乘精<anchor xml:id="nkr_note_add_0277a1601" n="0277a1601"/><anchor xml:id="beg0277a1601" n="0277a1601"/>进<anchor xml:id="end0277a1601"/>无道心。外道聪明无智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277a17"/><lb ed="R111" n="0391a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277a1701">二乘之人精进修行。断三界见思。七返人天。所历 <lb ed="X" n="0277a18"/><lb ed="R111" n="0391a07"/>修行法门非不精进也。饮寂灭酒。卧涅槃床。不起 <lb ed="X" n="0277a19"/><lb ed="R111" n="0391a08"/>大悲心。修利他行。接物利生。是无道心也。外道聪 <lb ed="X" n="0277a20"/><lb ed="R111" n="0391a09"/>明无智慧者。西竺外道极有聪明之士。念得四围 <lb ed="X" n="0277a21"/><lb ed="R111" n="0391a10"/>陀典籍。不明<persName>佛</persName>性。故寒山云。世有多解人。愚痴学 <lb ed="X" n="0277a22"/><lb ed="R111" n="0391a11"/>用文。不忧当来果。唯知造恶因。见<persName>佛</persName>不解礼。见僧 <lb ed="X" n="0277a23"/><lb ed="R111" n="0391a12"/>倍生嗔。五逆十恶辈。三毒以为邻。死去入地狱。未 <lb ed="X" n="0277a24"/><lb ed="R111" n="0391a13"/>有出头辰。今古聪明之士为世智所使。不信般若 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0277b" n="0277b"/> <lb ed="X" n="0277b01"/><lb ed="R111" n="0391a14"/>亦有之。古德云。李白李斯文学绝。二人不遇空王 <lb ed="X" n="0277b02"/><lb ed="R111" n="0391a15"/>记。幾多空负聪明心。到底生死打不彻。先圣垂慈 <lb ed="X" n="0277b03"/><lb ed="R111" n="0391a16"/>如此。岂不知有耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277b04"/><lb ed="R111" n="0391a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277b0401">亦愚痴。亦小呆。空拳指上生实解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277b05"/><lb ed="R111" n="0391a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277b0501">大人无智曰愚。小儿无智曰呆。空拳指上生实解 <lb ed="X" n="0277b06"/><lb ed="R111" n="0391b01"/>者。愚人小儿于空拳指上妄为实有。如以黄葉为 <lb ed="X" n="0277b07"/><lb ed="R111" n="0391b02"/>钱以为真实。<persName>如来</persName>大师说一大藏教文。尽以大悲 <lb ed="X" n="0277b08"/><lb ed="R111" n="0391b03"/>心于无作妙智随缘放光。或说有法。或说空法。或 <lb ed="X" n="0277b09"/><lb ed="R111" n="0391b04"/>说顿渐。或说偏圆。或说不定。以种种名相随缘而 <lb ed="X" n="0277b10"/><lb ed="R111" n="0391b05"/>各得解也。诸小根器随语自生执著。不见<persName>佛</persName>性。犹 <lb ed="X" n="0277b11"/><lb ed="R111" n="0391b06"/>如空拳指上生实解也。下文重与喩出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277b12"/><lb ed="R111" n="0391b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277b1201">执指为月在施功。根境法中虚捏怪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277b13"/><lb ed="R111" n="0391b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277b1301">若迷指为月。非独迷月亦乃迷指。以认指为月故 <lb ed="X" n="0277b14"/><lb ed="R111" n="0391b09"/>也。经云。修多罗教如标月指。若复见月。了知所标 <lb ed="X" n="0277b15"/><lb ed="R111" n="0391b10"/>毕竟非月。是故学道之人亦复如是。若以教为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0277b16"/><lb ed="R111" n="0391b11"/>性。非独迷其<persName>佛</persName>性亦乃迷教。以教为<persName>佛</persName>性故。则是 <lb ed="X" n="0277b17"/><lb ed="R111" n="0391b12"/>在施其功行也。是知中下根性。若无大乘般若之 <lb ed="X" n="0277b18"/><lb ed="R111" n="0391b13"/>种姓。不能入<persName>佛</persName>知见。其所为患者在于根境识三。 <lb ed="X" n="0277b19"/><lb ed="R111" n="0391b14"/>十八界法。故云根境法中虚捏怪也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277b20"/><lb ed="R111" n="0391b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277b2001">不见一法则<persName>如来</persName>。方得名为观自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277b21"/><lb ed="R111" n="0391b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277b2101">此一句乃永嘉尽力拽到门前。祇欠抬足入来也。 <lb ed="X" n="0277b22"/><lb ed="R111" n="0391b17"/>昔有宿德因看法花经。至诸法从本来。常自寂灭 <lb ed="X" n="0277b23"/><lb ed="R111" n="0391b18"/>相。自喜之。常留意体究。以至行住坐卧语默作做 <lb ed="X" n="0277b24"/><lb ed="R111" n="0392a01"/>擧动施为拈匙放箸无不体究。都无所得。至仲春 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0277c" n="0277c"/> <lb ed="X" n="0277c01"/><lb ed="R111" n="0392a02"/>之月。忽一日凭栏闲坐。闻树上莺声。瞥然悟入。省 <lb ed="X" n="0277c02"/><lb ed="R111" n="0392a03"/>前因缘。续前颂云。诸法从本来。常自寂灭相。春暖 <lb ed="X" n="0277c03"/><lb ed="R111" n="0392a04"/>百花红。黄莺啼柳上。以是观今古尊宿说话。洞晓 <lb ed="X" n="0277c04"/><lb ed="R111" n="0392a05"/>其旨。求师印可。凡所应用无有<g ref="#CB15145">罣</g>碍。所谓方得名 <lb ed="X" n="0277c05"/><lb ed="R111" n="0392a06"/>为观自在也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277c06"/><lb ed="R111" n="0392a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277c0601">了则业障本来空。未了还须偿夙债。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277c07"/><lb ed="R111" n="0392a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277c0701">了达罪福性空无有罣碍。若人发心皈源。十方世 <lb ed="X" n="0277c08"/><lb ed="R111" n="0392a09"/>界悉皆销殒。况罪福之相耶。所以肇师云。五阴身 <lb ed="X" n="0277c09"/><lb ed="R111" n="0392a10"/>非有。四大本来空。将头临白刃。一似斩春风。即业 <lb ed="X" n="0277c10"/><lb ed="R111" n="0392a11"/>障本来空也。若不了悟。执法不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0277001" n="0277001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0277001" n="0277001"/><anchor xml:id="beg0277001" n="0277001"/>忘<anchor xml:id="end0277001"/>。因果法如形与 <lb ed="X" n="0277c11"/><lb ed="R111" n="0392a12"/>影。假使百千劫所作业不忘。因缘会遇时果报还 <lb ed="X" n="0277c12"/><lb ed="R111" n="0392a13"/>自受。故云未了还须偿夙债也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277c13"/><lb ed="R111" n="0392a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277c1301">饥逢王膳不能餐。病遇医主争得瘥。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277c14"/><lb ed="R111" n="0392a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277c1401">四十九年开方便门。示真实相。所说种种法门。大 <lb ed="X" n="0277c15"/><lb ed="R111" n="0392a16"/>悲愿力接引众生。众生自是不能悟入。譬如世间 <lb ed="X" n="0277c16"/><lb ed="R111" n="0392a17"/>饥饿之人。遇王者之膳。食前方丈水陆毕备。种种 <lb ed="X" n="0277c17"/><lb ed="R111" n="0392a18"/>美味。见之即生怖畏之心而不敢食。又如久病之 <lb ed="X" n="0277c18"/><lb ed="R111" n="0392b01"/>人忽见卢医扁鹊医王。必生疑惑犹豫而于妙药 <lb ed="X" n="0277c19"/><lb ed="R111" n="0392b02"/>不能服食。则知病不可瘥。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277c20"/><lb ed="R111" n="0392b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277c2001">在欲行禅知见力。火中生莲终不壞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0277c21"/><lb ed="R111" n="0392b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277c2101">欲界而行禅那淸净者。以其有般若知见之力也。 <lb ed="X" n="0277c22"/><lb ed="R111" n="0392b05"/>僧问古德。欲界无禅。大德云何言有禅定。古德云。 <lb ed="X" n="0277c23"/><lb ed="R111" n="0392b06"/>阇梨。祇<anchor xml:id="nkr_note_add_0277c2301" n="0277c2301"/><anchor xml:id="beg0277c2301" n="0277c2301"/>知<anchor xml:id="end0277c2301"/>欲界无禅。自不知禅界无欲。欲知三界 <lb ed="X" n="0277c24"/><lb ed="R111" n="0392b07"/>皆因一心所有。经云。灭三毒。出三界。破魔网也。今 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0278a" n="0278a"/> <lb ed="X" n="0278a01"/><lb ed="R111" n="0392b08"/>文言知见力者。心既明见<persName>佛</persName>性。即一切处皆为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0278a02"/><lb ed="R111" n="0392b09"/>事也。何言至欲界。故云知见力也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278a03"/><lb ed="R111" n="0392b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278a0301">勇施犯重悟无生。早时成<persName>佛</persName>于今在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278a04"/><lb ed="R111" n="0392b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278a0401">过去久远有一比丘名勇施。忽于<persName>如来</persName>禁戒有所 <lb ed="X" n="0278a05"/><lb ed="R111" n="0392b12"/>缺犯。既犯四重根本之罪。欲自淸净。即将三衣挂 <lb ed="X" n="0278a06"/><lb ed="R111" n="0392b13"/>在锡上高声唱言。我犯重罪谁为我忏。如是唱言 <lb ed="X" n="0278a07"/><lb ed="R111" n="0392b14"/>至一精舍。遇一尊者名曰鼻鞠多罗雲。推罪性了 <lb ed="X" n="0278a08"/><lb ed="R111" n="0392b15"/>不可得。勇施比丘豁然大悟。十号具足。即往东方 <lb ed="X" n="0278a09"/><lb ed="R111" n="0392b16"/>世界成<persName>等正觉</persName>。号曰宝月<persName>如来</persName>。至于今。故曰早时 <lb ed="X" n="0278a10"/><lb ed="R111" n="0392b17"/>成<persName>佛</persName>于今在也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278a11"/><lb ed="R111" n="0392b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278a1101">狮子吼。无畏说。深嗟懵懂顽皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0278a1101" n="0278a1101"/><anchor xml:id="beg0278a1101" n="0278a1101"/>靼<anchor xml:id="end0278a1101"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278a12"/><lb ed="R111" n="0393a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278a1201">诸<persName>佛</persName>说法圆顿大乘自在无畏。犹如狮子吼时无 <lb ed="X" n="0278a13"/><lb ed="R111" n="0393a02"/>畏自在也。故云无畏说也。深嗟者。深歎之辞也。蒙 <lb ed="X" n="0278a14"/><lb ed="R111" n="0393a03"/>憧者。非聪慧也。顽皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0278a1401" n="0278a1401"/><anchor xml:id="beg0278a1401" n="0278a1401"/>靼<anchor xml:id="end0278a1401"/>者。即牛领极粗厚皮也。此 <lb ed="X" n="0278a15"/><lb ed="R111" n="0393a04"/>喩小乘钝根闻于大法不能悟。故发其歎伤之辞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278a16"/><lb ed="R111" n="0393a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278a1601">只知犯重障菩提。不见<persName>如来</persName>开秘诀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278a17"/><lb ed="R111" n="0393a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278a1701">祇知犯前四种重罪。障于无上涅槃妙心。不能了 <lb ed="X" n="0278a18"/><lb ed="R111" n="0393a07"/>罪性空也。然则生死界中不能出離者。以皆因婬 <lb ed="X" n="0278a19"/><lb ed="R111" n="0393a08"/>杀以为根本。沉沦无极。若有大乘种姓。虽遇前境。 <lb ed="X" n="0278a20"/><lb ed="R111" n="0393a09"/>发菩提心返妄归真。即能入道。如善财参见婆须 <lb ed="X" n="0278a21"/><lb ed="R111" n="0393a10"/>蜜女。告善财言。我得菩萨解脱名離贪欲际。随其 <lb ed="X" n="0278a22"/><lb ed="R111" n="0393a11"/>世乐而现其身。若有众生暂见于我。暂与我语。暂 <lb ed="X" n="0278a23"/><lb ed="R111" n="0393a12"/>执我手。则離贪欲。得遍往一切<persName>佛</persName>刹三昧。又如善 <lb ed="X" n="0278a24"/><lb ed="R111" n="0393a13"/>财参见<name role="" type="person">无厌足王</name>。无量猛卒执持器仗。无量众生 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0278b" n="0278b"/> <lb ed="X" n="0278b01"/><lb ed="R111" n="0393a14"/>各犯法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278001" n="0278001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278001" n="0278001"/><anchor xml:id="beg0278001" n="0278001"/>者<anchor xml:id="end0278001"/>。或斩其头或断其手。善财见<anchor xml:id="nkr_note_add_0278b0101" n="0278b0101"/><anchor xml:id="beg0278b0101" n="0278b0101"/>已<anchor xml:id="end0278b0101"/>而作是 <lb ed="X" n="0278b02"/><lb ed="R111" n="0393a15"/>言。云何于此而欲求法耶。王告善财。我得菩萨如 <lb ed="X" n="0278b03"/><lb ed="R111" n="0393a16"/>幻三昧。如我心者。寧于未来受无间苦恼。终不一 <lb ed="X" n="0278b04"/><lb ed="R111" n="0393a17"/>念与一蚊一蝼而作苦事。况复人耶。故知若有种 <lb ed="X" n="0278b05"/><lb ed="R111" n="0393a18"/>性。所遇前境即能返本。今此二乘与诸小機。滞于 <lb ed="X" n="0278b06"/><lb ed="R111" n="0393b01"/>持犯诸律仪事。专于事法。乃不见罪福性空。明见 <lb ed="X" n="0278b07"/><lb ed="R111" n="0393b02"/><persName>佛</persName>性。是不见<persName>如来</persName>开秘诀也。故下文特擧婬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278002" n="0278002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278002" n="0278002"/><anchor xml:id="beg0278002" n="0278002"/>杀<anchor xml:id="end0278002"/>之 <lb ed="X" n="0278b08"/><lb ed="R111" n="0393b03"/>相以明前事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278b09"/><lb ed="R111" n="0393b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278b0901">有二比丘犯婬杀。波離萤光增罪结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278b10"/><lb ed="R111" n="0393b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278b1001">犯婬杀者。皆根本重罪也。萤光者。小乘犹如萤光。 <lb ed="X" n="0278b11"/><lb ed="R111" n="0393b06"/>不能破暗也。昔有二比丘山中结庵修行。坚持净 <lb ed="X" n="0278b12"/><lb ed="R111" n="0393b07"/>戒无有缺犯。一日一比丘出。一比丘在庵中禅定。 <lb ed="X" n="0278b13"/><lb ed="R111" n="0393b08"/>忽坐睡。因而睡著。为一樵女偷犯净戒。乃内心不 <lb ed="X" n="0278b14"/><lb ed="R111" n="0393b09"/>悦。至同庵僧皈。具说上事。其僧怒即捉趁。樵女惊 <lb ed="X" n="0278b15"/><lb ed="R111" n="0393b10"/>怕堕入深坑而死。比丘转加烦恼。一人无心犯婬。 <lb ed="X" n="0278b16"/><lb ed="R111" n="0393b11"/>一人无心犯杀。此二比丘皆无心犯也。共往大德 <lb ed="X" n="0278b17"/><lb ed="R111" n="0393b12"/>优波離尊者处求乞忏悔。尊者以小乘结罪。时二 <lb ed="X" n="0278b18"/><lb ed="R111" n="0393b13"/>比丘心疑不决。转生疑惑。即往维摩居士处忏悔。 <lb ed="X" n="0278b19"/><lb ed="R111" n="0393b14"/>因陈上事。维摩诃云。不善观機说法。此二比丘久 <lb ed="X" n="0278b20"/><lb ed="R111" n="0393b15"/>修大乘。何得将大海比于牛迹。波離小乘犹如萤 <lb ed="X" n="0278b21"/><lb ed="R111" n="0393b16"/>火。光不能破暗。故云波離萤光增罪结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278b22"/><lb ed="R111" n="0393b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278b2201">维摩大士顿除疑。还同赫日消霜雪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278b23"/><lb ed="R111" n="0393b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278b2301">优波離尊者专以小乘事法忏。罪不可忏也。今维 <lb ed="X" n="0278b24"/><lb ed="R111" n="0394a01"/>摩大士而以理说性空无相法门。穷罪性了不可 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0278c" n="0278c"/> <lb ed="X" n="0278c01"/><lb ed="R111" n="0394a02"/>得。不在内不在外。不在中间内外。前际不去後际 <lb ed="X" n="0278c02"/><lb ed="R111" n="0394a03"/>不来中际不住。三际推求了不可得。时二比丘忽 <lb ed="X" n="0278c03"/><lb ed="R111" n="0394a04"/>然顿悟了罪性空寂。心得决然住无生忍。经云。若 <lb ed="X" n="0278c04"/><lb ed="R111" n="0394a05"/>欲忏悔者。端坐思实相。众罪如霜露。慧日能消除。 <lb ed="X" n="0278c05"/><lb ed="R111" n="0394a06"/>故云犹如赫日消霜雪也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278c06"/><lb ed="R111" n="0394a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278c0601">不思议。解脱力。妙用恒沙也无极。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278c07"/><lb ed="R111" n="0394a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278c0701">不思议者。不可以心思。不可以口议。口欲谈而辞 <lb ed="X" n="0278c08"/><lb ed="R111" n="0394a09"/>丧。心欲思而虑忘。经云。假使满世间如舍利弗。尽 <lb ed="X" n="0278c09"/><lb ed="R111" n="0394a10"/>思共度量。不能测<persName>佛</persName>智。到此须有悟心。方明解脱 <lb ed="X" n="0278c10"/><lb ed="R111" n="0394a11"/>一乘圆顿法门也。既证此法。即妙用恒沙之数亦 <lb ed="X" n="0278c11"/><lb ed="R111" n="0394a12"/>无尽也。故云妙用恒沙也无极也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278c12"/><lb ed="R111" n="0394a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278c1201">四事供养敢辞劳。万两黄金亦消得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278c13"/><lb ed="R111" n="0394a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278c1301">达法之人堪受人天廣大供养也。出家之士。身虽 <lb ed="X" n="0278c14"/><lb ed="R111" n="0394a15"/>出家心不染道。于诸经论尽说全阙<persName>应供</persName>。古德云。 <lb ed="X" n="0278c15"/><lb ed="R111" n="0394a16"/>道德不修。衣食斯费。即其谓也。所言四事者。一衣 <lb ed="X" n="0278c16"/><lb ed="R111" n="0394a17"/>服。二卧具。三饮食。四医药也。此之四事。于诸教中 <lb ed="X" n="0278c17"/><lb ed="R111" n="0394a18"/>皆须起惭愧之心也。堪受用之。今此道人岂止四 <lb ed="X" n="0278c18"/><lb ed="R111" n="0394b01"/>事而<anchor xml:id="nkr_note_add_0278c1801" n="0278c1801"/><anchor xml:id="beg0278c1801" n="0278c1801"/>已<anchor xml:id="end0278c1801"/>。假使万两黄金<anchor xml:id="nkr_note_add_0278c1802" n="0278c1802"/><anchor xml:id="beg0278c1802" n="0278c1802"/>亦<anchor xml:id="end0278c1802"/>可消得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278c19"/><lb ed="R111" n="0394b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278c1901">粉骨碎身未足酬。一句了然超百亿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0278c20"/><lb ed="R111" n="0394b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278c2001">粉骨者。如<name role="" type="person">常啼菩萨</name>于香城学般若时也。既得法 <lb ed="X" n="0278c21"/><lb ed="R111" n="0394b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0278c2101" n="0278c2101"/><anchor xml:id="beg0278c2101" n="0278c2101"/>已<anchor xml:id="end0278c2101"/>。自恨无物供养<persName>世尊</persName>。忽遇城中豪富长者不安。 <lb ed="X" n="0278c22"/><lb ed="R111" n="0394b05"/>欲人骨髓合药。即时敲骨出髓卖与长者。所得资 <lb ed="X" n="0278c23"/><lb ed="R111" n="0394b06"/>金其所有买种种花香供养于<persName>佛</persName>。其志诚则可知 <lb ed="X" n="0278c24"/><lb ed="R111" n="0394b07"/>矣。碎身者。如释迦因中捨全身求半偈也。我念过 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0279a" n="0279a"/> <lb ed="X" n="0279a01"/><lb ed="R111" n="0394b08"/>去作婆罗门。在雪山中修菩萨行。无<persName>佛</persName>出世。亦无 <lb ed="X" n="0279a02"/><lb ed="R111" n="0394b09"/>经法。时天帝释现可怖相而亲试验之。为罗刹形 <lb ed="X" n="0279a03"/><lb ed="R111" n="0394b10"/>而现于前。即说半偈。诸行无常。是生灭法。菩萨闻 <lb ed="X" n="0279a04"/><lb ed="R111" n="0394b11"/>偈心生欢喜。即从座起。顾视四方寂无所见。唯见 <lb ed="X" n="0279a05"/><lb ed="R111" n="0394b12"/>罗刹。即问。圣者从何得是半偈。此半偈者乃是三 <lb ed="X" n="0279a06"/><lb ed="R111" n="0394b13"/>世诸<persName>佛</persName>证道之法。罗刹答云。我不食来<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a0601" n="0279a0601"/><anchor xml:id="beg0279a0601" n="0279a0601"/>已<anchor xml:id="end0279a0601"/>经七日。 <lb ed="X" n="0279a07"/><lb ed="R111" n="0394b14"/>心谬言尔。时菩萨复语。圣者若为我足此偈者。我 <lb ed="X" n="0279a08"/><lb ed="R111" n="0394b15"/>当终身为汝弟子。罗刹答言。饥逼实不能说。菩萨 <lb ed="X" n="0279a09"/><lb ed="R111" n="0394b16"/>复语。圣者所食何物。我所食者唯食暖<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a0901" n="0279a0901"/><anchor xml:id="beg0279a0901" n="0279a0901"/>肉<anchor xml:id="end0279a0901"/>。我所饮 <lb ed="X" n="0279a10"/><lb ed="R111" n="0394b17"/>者唯饮新血。菩萨又语。圣者若能为我说是勝偈。 <lb ed="X" n="0279a11"/><lb ed="R111" n="0394b18"/>我当捨身供养圣者。是时罗刹即说偈言。生灭灭 <lb ed="X" n="0279a12"/><lb ed="R111" n="0395a01"/>灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a1201" n="0279a1201"/><anchor xml:id="beg0279a1201" n="0279a1201"/>已<anchor xml:id="end0279a1201"/>。寂灭为乐。菩萨闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a1202" n="0279a1202"/><anchor xml:id="beg0279a1202" n="0279a1202"/>已<anchor xml:id="end0279a1202"/>。即于道树石壁书此偈 <lb ed="X" n="0279a13"/><lb ed="R111" n="0395a02"/>竟。便上高树投身而下。下未至地。罗刹复帝释形。 <lb ed="X" n="0279a14"/><lb ed="R111" n="0395a03"/>于空接住。致于平地。惭愧赞歎。以是因缘超十二 <lb ed="X" n="0279a15"/><lb ed="R111" n="0395a04"/>劫。在弥勒前成无上道。故云一句了然超百亿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279a16"/><lb ed="R111" n="0395a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279a1601">法中王。最高勝。河沙<persName>如来</persName>同共证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279a17"/><lb ed="R111" n="0395a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279a1701">王中法王。位过百王之上。故云法中王也。高超三 <lb ed="X" n="0279a18"/><lb ed="R111" n="0395a07"/>界。独步大方。故云最高勝也。乃至过去未来现在 <lb ed="X" n="0279a19"/><lb ed="R111" n="0395a08"/>无量诸<persName>佛</persName>尽证此也。天下老宿尽证此也。无量法 <lb ed="X" n="0279a20"/><lb ed="R111" n="0395a09"/>聚一切義门不出于此。经云。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能知之。 <lb ed="X" n="0279a21"/><lb ed="R111" n="0395a10"/>唯<persName>佛</persName>者。唯释迦化主也。与<persName>佛</persName>者。与十方诸<persName>佛</persName>也。故 <lb ed="X" n="0279a22"/><lb ed="R111" n="0395a11"/>云唯。不一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>三四五<persName>佛</persName>。乃至十方诸<persName>佛</persName>同证 <lb ed="X" n="0279a23"/><lb ed="R111" n="0395a12"/>此法。故云十方<persName>如来</persName>同共证也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279a24"/><lb ed="R111" n="0395a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279a2401">我今解此如意珠。信受之者皆相应。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0279b" n="0279b"/> <lb ed="X" n="0279b01"/><lb ed="R111" n="0395a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279b0101">唯此心法如世间如意宝珠。具诸功用。无有穷尽 <lb ed="X" n="0279b02"/><lb ed="R111" n="0395a15"/>也。四祖谓牛头融禅师云。百千妙门同皈方寸。河 <lb ed="X" n="0279b03"/><lb ed="R111" n="0395a16"/>沙功德总在心源。一切定门。一切慧门。一切行门。 <lb ed="X" n="0279b04"/><lb ed="R111" n="0395a17"/>悉皆具足神通妙用。幷在你心。烦恼业障本来空 <lb ed="X" n="0279b05"/><lb ed="R111" n="0395a18"/>寂。一切果报皆如梦幻。无三界可出。无菩提可求。 <lb ed="X" n="0279b06"/><lb ed="R111" n="0395b01"/>人与非人性相平等。大道虚旷绝思绝虑。如是之 <lb ed="X" n="0279b07"/><lb ed="R111" n="0395b02"/>法你今<anchor xml:id="nkr_note_add_0279b0701" n="0279b0701"/><anchor xml:id="beg0279b0701" n="0279b0701"/>已<anchor xml:id="end0279b0701"/>得。更无欠少。与<persName>佛</persName>无殊。更无别法。但任 <lb ed="X" n="0279b08"/><lb ed="R111" n="0395b03"/>心自在。莫作观行亦莫停心。莫起贪愼莫怀愁虑。 <lb ed="X" n="0279b09"/><lb ed="R111" n="0395b04"/>荡荡无碍任意纵横。不作诸善不作诸恶。行住坐 <lb ed="X" n="0279b10"/><lb ed="R111" n="0395b05"/>卧触目遇缘皆是<persName>佛</persName>之妙用。故云信受之者皆相 <lb ed="X" n="0279b11"/><lb ed="R111" n="0395b06"/>应也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279b12"/><lb ed="R111" n="0395b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279b1201">了了见。无一物。亦无人。亦无<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279b13"/><lb ed="R111" n="0395b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279b1301">真如界内无生<persName>佛</persName>之假名。平等性中无自他之形 <lb ed="X" n="0279b14"/><lb ed="R111" n="0395b09"/>相。即无物无人无<persName>佛</persName>也。故般若经云。善现。空空淸 <lb ed="X" n="0279b15"/><lb ed="R111" n="0395b10"/>净故色淸净。色淸净故一切智淸净。何以故。若空 <lb ed="X" n="0279b16"/><lb ed="R111" n="0395b11"/>空淸净。若色淸净。若一切智淸净。无二无二分。无 <lb ed="X" n="0279b17"/><lb ed="R111" n="0395b12"/>别无断故。故云了了见无一物。亦无人亦无<persName>佛</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279b18"/><lb ed="R111" n="0395b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279b1801">大千沙界海中沤。一切圣贤如电拂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279b19"/><lb ed="R111" n="0395b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279b1901">三千大千世界在觉性之中。犹如水上一沤尔。岂 <lb ed="X" n="0279b20"/><lb ed="R111" n="0395b15"/>止大千沙界为水上一沤。尽十方世界在觉性之 <lb ed="X" n="0279b21"/><lb ed="R111" n="0395b16"/>中犹如水上一沤尔。如观音菩萨所证圆通云。迷 <lb ed="X" n="0279b22"/><lb ed="R111" n="0395b17"/>妄有虚空。依空立世界。想澄成国土。知见乃众生。 <lb ed="X" n="0279b23"/><lb ed="R111" n="0395b18"/>空生大觉中。如海一沤发。故云大千沙界海中沤 <lb ed="X" n="0279b24"/><lb ed="R111" n="0396a01"/>也。一切圣贤如电拂者。犹如电光石火。瞥尔无踪 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0279c" n="0279c"/> <lb ed="X" n="0279c01"/><lb ed="R111" n="0396a02"/>猝难摸索。故般若经云。内空淸净故。色界眼识界 <lb ed="X" n="0279c02"/><lb ed="R111" n="0396a03"/>眼触为缘所生诸受淸净。色界乃至眼触为缘所 <lb ed="X" n="0279c03"/><lb ed="R111" n="0396a04"/>生诸受淸净。故一切智智淸净。故云一切圣贤如 <lb ed="X" n="0279c04"/><lb ed="R111" n="0396a05"/>电拂也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279c05"/><lb ed="R111" n="0396a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279c0501">假使<g ref="#CB05033">铁</g>轮顶上旋。定慧圆明终不失。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279c06"/><lb ed="R111" n="0396a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279c0601">假使铁轮顶上旋者。传曰。二十八住菩萨所修行 <lb ed="X" n="0279c07"/><lb ed="R111" n="0396a08"/>力。有一魔王谓菩萨言。汝当退位。汝若不退。我当 <lb ed="X" n="0279c08"/><lb ed="R111" n="0396a09"/>飞热铁轮旋汝顶上。碎汝形体。犹如微尘。尔时菩 <lb ed="X" n="0279c09"/><lb ed="R111" n="0396a10"/>萨以定慧圆明不思议力故不失其位。时诸魔众 <lb ed="X" n="0279c10"/><lb ed="R111" n="0396a11"/>返自退失。菩萨定慧而愈增明故。曰定慧圆明终 <lb ed="X" n="0279c11"/><lb ed="R111" n="0396a12"/>不失也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279c12"/><lb ed="R111" n="0396a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279c1201">日可冷。月可热。众魔不能壞真说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279c13"/><lb ed="R111" n="0396a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279c1301">日性本热寧可说冷。月性本冷寧可说热。固知众 <lb ed="X" n="0279c14"/><lb ed="R111" n="0396a15"/>魔不可壞其真说也。<persName>如来</persName>说法。魔宫振动。邪黨皈 <lb ed="X" n="0279c15"/><lb ed="R111" n="0396a16"/>依。岂能毁壞圣言耶。所言日可令冷月可令热者。 <lb ed="X" n="0279c16"/><lb ed="R111" n="0396a17"/>大涅槃经云。时阿<g ref="#CB00145">㝹</g>娄驮白<persName>世尊</persName>言。月可令热。日 <lb ed="X" n="0279c17"/><lb ed="R111" n="0396a18"/>可令冷。<persName>佛</persName>说四谛。不可令异。今永嘉用此以明众 <lb ed="X" n="0279c18"/><lb ed="R111" n="0396b01"/>魔不能毁壞般若真说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279c19"/><lb ed="R111" n="0396b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279c1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0279c1901" n="0279c1901"/><anchor xml:id="beg0279c1901" n="0279c1901"/>象<anchor xml:id="end0279c1901"/>驾峥嵘谩进途。谁见螳螂能拒辙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0279c20"/><lb ed="R111" n="0396b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279c2001">菩萨所弘通大乘法门。众魔不能为其障碍。譬若 <lb ed="X" n="0279c21"/><lb ed="R111" n="0396b04"/>象驾峥嵘而进。岂螳螂小虫而可拒其车辙耶。昔 <lb ed="X" n="0279c22"/><lb ed="R111" n="0396b05"/>齐莊公出猎。有螳螂擧足将搏其轮。问其御者曰 <lb ed="X" n="0279c23"/><lb ed="R111" n="0396b06"/>此何虫也。对曰此是螳螂虫也。莊公曰。而以至微 <lb ed="X" n="0279c24"/><lb ed="R111" n="0396b07"/>之力而拒大车。不量其力也。今永嘉略涉世缘以 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0280a" n="0280a"/> <lb ed="X" n="0280a01"/><lb ed="R111" n="0396b08"/>证出世圣法。使<anchor xml:id="nkr_note_add_0280a0101" n="0280a0101"/><anchor xml:id="beg0280a0101" n="0280a0101"/>之<anchor xml:id="end0280a0101"/>易晓。而今法流沙界教满龙宫。时 <lb ed="X" n="0280a02"/><lb ed="R111" n="0396b09"/>诸小圣魔众岂能为障为碍。故曰谁见螳螂能拒 <lb ed="X" n="0280a03"/><lb ed="R111" n="0396b10"/>辙也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0280a04"/><lb ed="R111" n="0396b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0280a0401">大象不遊于兔径。大悟不拘于小节。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0280a05"/><lb ed="R111" n="0396b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0280a0501">大乘菩萨所历境界功德殊勝。非人天所知。二乘 <lb ed="X" n="0280a06"/><lb ed="R111" n="0396b13"/>所涉。法门优劣不同。欲其易明。即以世间象兔为 <lb ed="X" n="0280a07"/><lb ed="R111" n="0396b14"/>喩。大象所遊唯大路可容。非小兔微径可往。故云 <lb ed="X" n="0280a08"/><lb ed="R111" n="0396b15"/>大象不遊于兔径也。大悟不拘于小节者。见性之 <lb ed="X" n="0280a09"/><lb ed="R111" n="0396b16"/>人不可以事相检擧。不可以持犯戒律所拘。其作 <lb ed="X" n="0280a10"/><lb ed="R111" n="0396b17"/>用难以测度。如高沙弥不受戒。药山不看经等。故 <lb ed="X" n="0280a11"/><lb ed="R111" n="0396b18"/>云大悟不拘于小节也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0280a12"/><lb ed="R111" n="0397a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0280a1201">莫将管见谤苍苍。未了吾今为君决。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0280a13"/><lb ed="R111" n="0397a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0280a1301">无上般若唯接上根上器。中下之機猝难铭模。是 <lb ed="X" n="0280a14"/><lb ed="R111" n="0397a03"/>以三界浩浩六道茫茫。尽是<anchor xml:id="nkr_note_add_0280a1401" n="0280a1401"/><anchor xml:id="beg0280a1401" n="0280a1401"/>虚<anchor xml:id="end0280a1401"/>生浪死。经云。譬如 <lb ed="X" n="0280a15"/><lb ed="R111" n="0397a04"/>百千蚊<g ref="#CB01109">虻</g>在一器中。啾啾乱鸣鼓腹狂闹。不知太 <lb ed="X" n="0280a16"/><lb ed="R111" n="0397a05"/>虚之旷达。以明诸小根器不能发菩提之心。入大 <lb ed="X" n="0280a17"/><lb ed="R111" n="0397a06"/>乘境界。今永嘉窃恐世人信之不及谩生诽谤。犹 <lb ed="X" n="0280a18"/><lb ed="R111" n="0397a07"/>如愚人握管窥天。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0280a1801" n="0280a1801"/><anchor xml:id="beg0280a1801" n="0280a1801"/>己<anchor xml:id="end0280a1801"/>见之细微。谤苍苍之无际。 <lb ed="X" n="0280a19"/><lb ed="R111" n="0397a08"/>是谁之过欤。未了吾今为君决者。此之一句一大 <lb ed="X" n="0280a20"/><lb ed="R111" n="0397a09"/>藏教诠提不起。六代祖师赞歎有分。是知从上诸 <lb ed="X" n="0280a21"/><lb ed="R111" n="0397a10"/>圣开方便门。提携後进。放一线道。略露风规。末後 <lb ed="X" n="0280a22"/><lb ed="R111" n="0397a11"/>一言。莫教错擧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0280a23"/><lb ed="R111" n="0397a12"/> <lb ed="X" n="0280a24"/><lb ed="R111" n="0397a13"/><p xml:id="pX63p0280a2401">时嘉定<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0280a2401" n="0280a2401"/><anchor xml:id="beg0280a2401" n="0280a2401"/>己<anchor xml:id="end0280a2401"/>卯</note>建安虞八宣散位 刊行</p> <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0280b" n="0280b"/> <lb ed="X" n="0280b01"/><lb ed="R111" n="0397a15"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>舒州梵天珙和尙<note place="inline">註</note>永嘉证道歌<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> <lb ed="X" n="0280b02"/> <lb ed="X" n="0280b03"/> <lb ed="X" n="0280b04"/> <lb ed="X" n="0280b05"/> <lb ed="X" n="0280b06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-D 後序</cb:mulu><head>No. 1241-D <lb ed="X" n="0280b07"/><lb ed="R111" n="0397a17"/> 後序</head> <lb ed="X" n="0280b08"/> <lb ed="X" n="0280b09"/><lb ed="R111" n="0397a18"/><p xml:id="pX63p0280b0901">余元豐间与大学二三友至相国东林。会翰苑邓公 <lb ed="X" n="0280b10"/><lb ed="R111" n="0397b01"/>龙图子发浩然明甫诸公。始识师于座中。从容道论。 <lb ed="X" n="0280b11"/><lb ed="R111" n="0397b02"/>知师之所蕴也。次又闻师内殿赐衣服。因而致贺。再 <lb ed="X" n="0280b12"/><lb ed="R111" n="0397b03"/>见之。吐珠玑。示眼目。潇洒有古人风操。尤恨相得之 <lb ed="X" n="0280b13"/><lb ed="R111" n="0397b04"/>晚。世之学者尝患所守异趣。偏执一隅。不知大道之 <lb ed="X" n="0280b14"/><lb ed="R111" n="0397b05"/>不二。遂相诋轧者皆是也。师性谦和。于传法禅悦之 <lb ed="X" n="0280b15"/><lb ed="R111" n="0397b06"/>外。晓教源。喜文章。不以殊途二其志。良可尙矣。元祐 <lb ed="X" n="0280b16"/><lb ed="R111" n="0397b07"/>改元仲春过泗上。见圆明上人自<g ref="#CB05084">匡</g>庐至。得师所惠 <lb ed="X" n="0280b17"/><lb ed="R111" n="0397b08"/>歌颂。玩之洒然。则知师之所守高简。不混利名。逍遥 <lb ed="X" n="0280b18"/><lb ed="R111" n="0397b09"/>趋竞之外也。绍圣丙子解官单马赴吏部磨勘。至寿 <lb ed="X" n="0280b19"/><lb ed="R111" n="0397b10"/>春遇友人吴纯甫。出师所注永嘉证道歌。发辉<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0280b20"/><lb ed="R111" n="0397b11"/>大智慧海。利益四众。岂小缘哉。师浙人也。嗣法圆照 <lb ed="X" n="0280b21"/><lb ed="R111" n="0397b12"/>禅师。喜其故识。谨书于卷後。是岁孟夏朢日天倪叙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0280b22"/> <lb ed="X" n="0280b23"/> <lb ed="X" n="0280b24"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0280c" n="0280c"/> <lb ed="X" n="0280c01"/> <lb ed="X" n="0280c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-E 永嘉石<g ref="#CB15156">碑</g></cb:mulu><head>No. 1241-E <lb ed="X" n="0280c03"/><lb ed="R111" n="0397b14"/> 永嘉石<g ref="#CB15156">碑</g></head> <lb ed="X" n="0280c04"/> <lb ed="X" n="0280c05"/><lb ed="R111" n="0397b15"/><p xml:id="pX63p0280c0501">禅师每日陞座提纲正令。撮其法要。以示证道。默然 <lb ed="X" n="0280c06"/><lb ed="R111" n="0397b16"/>挥一下云。还会么。乃说伽陀。</p> <lb ed="X" n="0280c07"/><lb ed="R111" n="0397b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX63p0280c0701"><l>一击天地空</l><l>惊开死盲聋</l><l>灵光亘今古</l> <lb ed="X" n="0280c08"/><lb ed="R111" n="0397b18"/><l>遍含法界中</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0280c09"/> <lb ed="X" n="0280c10"/> <lb ed="X" n="0280c11"/> <lb ed="X" n="0280c12"/><lb ed="R111" n="0398a01"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">音释</cb:mulu><head>音释</head> <lb ed="X" n="0280c13"/><lb ed="R111" n="0398a02"/><p xml:id="pX63p0280c1301"> 拆。音析。先击反。分也。 调。去声。选也。 <lb ed="X" n="0280c14"/><lb ed="R111" n="0398a03"/> 悴。音悴。憔亦作憔。 吝。音吝。力刃反也。 <lb ed="X" n="0280c15"/><lb ed="R111" n="0398a04"/> 讪。所晏反。毁语谓之。 兰若。下尔者反。 <lb ed="X" n="0280c16"/><lb ed="R111" n="0398a05"/> 崟。音吟。高也。 <lb ed="X" n="0280c17"/><lb ed="R111" n="0398a06"/> 阒。音乞。苦壁古觅二反。静也。 <lb ed="X" n="0280c18"/><lb ed="R111" n="0398a07"/> 蹴。音足。七六子。六二反。蹈也。蹴同。 <lb ed="X" n="0280c19"/><lb ed="R111" n="0398a08"/> 豻。音寒。午旦午谏二切。胡狗。 <lb ed="X" n="0280c20"/><lb ed="R111" n="0398a09"/> 骇。语骇切。马行也。又无知也。 <lb ed="X" n="0280c21"/><lb ed="R111" n="0398a10"/> <anchor xml:id="nkr_note_add_0280c2101" n="0280c2101"/><anchor xml:id="beg0280c2101" n="0280c2101"/>靼<anchor xml:id="end0280c2101"/>。音怛。多达之别二切。柔革也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0280c22"/><lb ed="R111" n="0398a11"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">註中</cb:mulu><head>註中</head> <lb ed="X" n="0280c23"/><lb ed="R111" n="0398a12"/><p xml:id="pX63p0280c2301"> 煨。呼罗切。南人呼火也。 <lb ed="X" n="0280c24"/><lb ed="R111" n="0398a13"/> 炙。之亦切。热也。又之夜反。 <pb ed="X" xml:id="X63.1241.0281a" n="0281a"/> <lb ed="X" n="0281a01"/><lb ed="R111" n="0398a14"/> 啼。呼交反。虎声。又古伯反。 <lb ed="X" n="0281a02"/><lb ed="R111" n="0398a15"/> 嚯。音霍。 懈。居隘反。倦怠也。 <lb ed="X" n="0281a03"/><lb ed="R111" n="0398a16"/> 骊。音梨。千<anchor xml:id="nkr_note_add_0281a0301" n="0281a0301"/><anchor xml:id="beg0281a0301" n="0281a0301"/>里<anchor xml:id="end0281a0301"/>马。 <lb ed="X" n="0281a04"/><lb ed="R111" n="0398a17"/> 膱。之力反。油败也。又膱脡。 <lb ed="X" n="0281a05"/><lb ed="R111" n="0398a18"/> <g ref="#CB16391">𡰅</g>。胡骨反。膝<g ref="#CB16394">𤶳</g>也。 <lb ed="X" n="0281a06"/><lb ed="R111" n="0398b01"/> 餵。音畏。饲也。奴罗反。饥也。 <lb ed="X" n="0281a07"/><lb ed="R111" n="0398b02"/> 愦。古对反。心也。 绊。音半。羁也。 <lb ed="X" n="0281a08"/><lb ed="R111" n="0398b03"/> 挹。于入反。斟也帜。 睫。即涉切。目傍毛。 <lb ed="X" n="0281a09"/><lb ed="R111" n="0398b04"/> 瞤。如伦反。获。禾声。 幖。俾消反。帜。 <lb ed="X" n="0281a10"/><lb ed="R111" n="0398b05"/> 帜释志巾也。 铓。无方切。刀刃端也。 <lb ed="X" n="0281a11"/><lb ed="R111" n="0398b06"/> 挃。音皈。又竹栗反。获。禾声。 <lb ed="X" n="0281a12"/><lb ed="R111" n="0398b07"/> 𨎊。古混反。车毂齐等<g ref="#CB15032">貌</g>。 汾。扶云切。水出太源。 <lb ed="X" n="0281a13"/><lb ed="R111" n="0398b08"/> 胝。竹尼反。手腁足胝也。 腁。步田反。腁胝。 <lb ed="X" n="0281a14"/><lb ed="R111" n="0398b09"/> 抉。一决反。排也。 盰。公旦反。目白<g ref="#CB15032">貌</g>。 <lb ed="X" n="0281a15"/><lb ed="R111" n="0398b10"/> 竛。音零。行不正也。 竮。音平。 <lb ed="X" n="0281a16"/><lb ed="R111" n="0398b11"/> 蝼。音楼。蝼蛄。 搏。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0281001" n="0281001"/>徒官切。搏击也。 <lb ed="X" n="0281a17"/><lb ed="R111" n="0398b12"/> 拏。尼矛切。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0281002" n="0281002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0281002" n="0281002"/><anchor xml:id="beg0281002" n="0281002"/>手<anchor xml:id="end0281002"/>拏也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0281a18"/><lb ed="R111" n="0398b13"/> <lb ed="X" n="0281a19"/><lb ed="R111" n="0398b14"/><cb:div type="other"><p xml:id="pX63p0281a1901">证道歌<anchor xml:id="nkr_note_add_0281a1901" n="0281a1901"/><anchor xml:id="beg0281a1901" n="0281a1901"/>註<anchor xml:id="end0281a1901"/>卷<anchor xml:id="nkr_note_add_0281a1902" n="0281a1902"/><anchor xml:id="beg0281a1902" n="0281a1902"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0281a1902"/><note place="inline">终</note></p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0260a1701" to="#end0260a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260001" to="#end0260001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">镂</lem><rdg wit="#wit.orig">缕</rdg></app> <app from="#beg0260c2201" to="#end0260c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261a0101" to="#end0261a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261a0102" to="#end0261a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261c1101" to="#end0261c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262002" to="#end0262002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">领</lem><rdg wit="#wit.orig">颂</rdg></app> <app from="#beg0262c1101" to="#end0262c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0263a2301" to="#end0263a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">夜叉</lem><rdg wit="#wit.orig">落车</rdg></app> <app from="#beg0263b1201" to="#end0263b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">浙</lem><rdg wit="#wit.orig">淅</rdg></app> <app from="#beg0264a0901" to="#end0264a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">摩</lem><rdg wit="#wit.orig">魔</rdg></app> <app from="#beg0264a1801" to="#end0264a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">置</lem><rdg wit="#wit.orig">致</rdg></app> <app from="#beg0264b0601" to="#end0264b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">以</lem><rdg wit="#wit.orig">有</rdg></app> <app from="#beg0265b1801" to="#end0265b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">空</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0265b2301" to="#end0265b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">五</lem><rdg wit="#wit.orig">意六</rdg></app> <app from="#beg0265b2302" to="#end0265b2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">成所作智。转第六意识为</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0265001" to="#end0265001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">识</lem><rdg wit="#wit.orig">含</rdg></app> <app from="#beg0266a0101" to="#end0266a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0266a0102" to="#end0266a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0266a0601" to="#end0266a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">云</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0266a1101" to="#end0266a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0267001" to="#end0267001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">观</lem><rdg wit="#wit.orig">现</rdg></app> <app from="#beg0267b2001" to="#end0267b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0267c0801" to="#end0267c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">往</lem><rdg wit="#wit.orig">住</rdg></app> <app from="#beg0267c2201" to="#end0267c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0268a0101" to="#end0268a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0268001" to="#end0268001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">窦</lem><rdg wit="#wit.orig">豆</rdg></app> <app from="#beg0268b1801" to="#end0268b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0268003" to="#end0268003"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">座</lem><rdg wit="#wit.orig">官</rdg></app> <app from="#beg0269b1101" to="#end0269b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">盂</lem><rdg wit="#wit.orig">孟</rdg></app> <app from="#beg0269b1201" to="#end0269b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">各</lem><rdg wit="#wit.orig">名</rdg></app> <app from="#beg0270b0401" to="#end0270b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">凝</lem><rdg wit="#wit.orig">疑</rdg></app> <app from="#beg0270b0402" to="#end0270b0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">摄</lem><rdg wit="#wit.orig">接</rdg></app> <app from="#beg0270b0403" to="#end0270b0403"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">闭</lem><rdg wit="#wit.orig">闲</rdg></app> <app from="#beg0270b0501" to="#end0270b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">遏捺</lem><rdg wit="#wit.orig">揭擦</rdg></app> <app from="#beg0270001" to="#end0270001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">著</lem><rdg wit="#wit.orig">者</rdg></app> <app from="#beg0270c1501" to="#end0270c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">愁</lem><rdg wit="#wit.orig">然</rdg></app> <app from="#beg0271a0201" to="#end0271a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">能</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0271b0601" to="#end0271b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">盲</lem><rdg wit="#wit.orig">音</rdg></app> <app from="#beg0271c0501" to="#end0271c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">任</lem><rdg wit="#wit.orig">住</rdg></app> <app from="#beg0271c0502" to="#end0271c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">绝</lem><rdg wit="#wit.orig">然</rdg></app> <app from="#beg0271c0503" to="#end0271c0503"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">妨</lem><rdg wit="#wit.orig">方</rdg></app> <app from="#beg0271c2101" to="#end0271c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">舟</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0272a0901" to="#end0272a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">合</lem><rdg wit="#wit.orig">令</rdg></app> <app from="#beg0272b0701" to="#end0272b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">置</lem><rdg wit="#wit.orig">致</rdg></app> <app from="#beg0272c1801" to="#end0272c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">矣</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0272c1901" to="#end0272c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">适</lem><rdg wit="#wit.orig">通</rdg></app> <app from="#beg0273a0301" to="#end0273a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0273a0401" to="#end0273a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0273001" to="#end0273001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">中</lem><rdg wit="#wit.orig">十</rdg></app> <app from="#beg0273a2101" to="#end0273a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0273002" to="#end0273002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">设</lem><rdg wit="#wit.orig">说</rdg></app> <app from="#beg0273a2401" to="#end0273a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">吾</lem><rdg wit="#wit.orig">告</rdg></app> <app from="#beg0273c0901" to="#end0273c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0274a2101" to="#end0274a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0274a2201" to="#end0274a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0274b0301" to="#end0274b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0274b0401" to="#end0274b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0274b1901" to="#end0274b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0274b2001" to="#end0274b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">二</lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0274c0901" to="#end0274c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0275a1201" to="#end0275a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">亡</lem><rdg wit="#wit.orig">立</rdg></app> <app from="#beg0275b0801" to="#end0275b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">亦</lem><rdg wit="#wit.orig">必</rdg></app> <app from="#beg0275c1101" to="#end0275c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">之</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0275c1401" to="#end0275c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">衅</lem><rdg wit="#wit.orig">宜</rdg></app> <app from="#beg0275c1701" to="#end0275c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">沉</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0276a0901" to="#end0276a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">中</lem><rdg wit="#wit.orig">空</rdg></app> <app from="#beg0276a1301" to="#end0276a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">二</lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0276c0501" to="#end0276c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0276c2101" to="#end0276c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0277a0301" to="#end0277a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0277a1601" to="#end0277a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">进</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0277001" to="#end0277001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">忘</lem><rdg wit="#wit.orig">志</rdg></app> <app from="#beg0277c2301" to="#end0277c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">知</lem><rdg wit="#wit.orig">如</rdg></app> <app from="#beg0278a1101" to="#end0278a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app> <app from="#beg0278a1401" to="#end0278a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app> <app from="#beg0278001" to="#end0278001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">者</lem><rdg wit="#wit.orig">王</rdg></app> <app from="#beg0278b0101" to="#end0278b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0278002" to="#end0278002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">杀</lem><rdg wit="#wit.orig">教</rdg></app> <app from="#beg0278c1801" to="#end0278c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0278c1802" to="#end0278c1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">亦</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0278c2101" to="#end0278c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0279a0601" to="#end0279a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0279a0901" to="#end0279a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">肉</lem><rdg wit="#wit.orig">内</rdg></app> <app from="#beg0279a1201" to="#end0279a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0279a1202" to="#end0279a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0279b0701" to="#end0279b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0279c1901" to="#end0279c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">象</lem><rdg wit="#wit.orig">蒙</rdg></app> <app from="#beg0280a0101" to="#end0280a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">之</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0280a1401" to="#end0280a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">虚</lem><rdg wit="#wit.orig">空</rdg></app> <app from="#beg0280a1801" to="#end0280a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0280a2401" to="#end0280a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0280c2101" to="#end0280c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app> <app from="#beg0281a0301" to="#end0281a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">里</lem><rdg wit="#wit.orig">异</rdg></app> <app from="#beg0281002" to="#end0281002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">手</lem><rdg wit="#wit.orig">平</rdg></app> <app from="#beg0281a1901" to="#end0281a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="来函：观世心 (2021-12-22)">註<note type="cf1">X63n1241_p0260c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0281a1902" to="#end0281a1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="来函：观世心 (2021-12-22)"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">下</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0260001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0260001">镂【CB】，缕【卍续】，缕疑镂</note> <note n="0262002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0262002">领【CB】，颂【卍续】，颂疑领</note> <note n="0263001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0263001">夜叉【CB】，落车【卍续】，落车疑夜叉</note> <note n="0265001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0265001">识【CB】，含【卍续】，含字疑剩</note> <note n="0267001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0267001">观【CB】，现【卍续】，现疑观</note> <note n="0267002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0267002">已通以</note> <note n="0268001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0268001">窦【CB】，豆【卍续】，豆窦之略</note> <note n="0268003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0268003">座【CB】，官【卍续】，官疑座</note> <note n="0270001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0270001">著【CB】，者【卍续】，者疑著</note> <note n="0273001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0273001">中【CB】，十【卍续】，十当作中</note> <note n="0273002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0273002">设【CB】，说【卍续】，说疑设</note> <note n="0277001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0277001">忘【CB】，志【卍续】，志疑忘</note> <note n="0278001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278001">者【CB】，王【卍续】，王疑者</note> <note n="0278002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278002">杀【CB】，教【卍续】，教疑杀</note> <note n="0281002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0281002">手【CB】，平【卍续】，平疑手</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0260001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0260001">缕疑镂</note> <note n="0260002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0260002">（便宜上，表题ヲ附ス。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0262001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0262001">免字更勘</note> <note n="0262002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0262002">颂疑领</note> <note n="0263001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0263001">落车疑夜叉</note> <note n="0264001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264001">达等四字疑火远反欤更勘</note> <note n="0265001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0265001">含字疑剩</note> <note n="0266001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266001">靑当作淸</note> <note n="0267001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0267001">现疑观</note> <note n="0267002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0267002">巳通以</note> <note n="0268001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268001">豆窦之略</note> <note n="0268002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268002">挹通揖</note> <note n="0268003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268003">官疑座</note> <note n="0269001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269001">犹通由</note> <note n="0270001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0270001">者疑著</note> <note n="0273001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273001">十当作中</note> <note n="0273002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273002">说疑设</note> <note n="0273003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273003">引字疑剩</note> <note n="0277001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0277001">志疑忘</note> <note n="0278001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278001">王疑者</note> <note n="0278002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278002">教疑杀</note> <note n="0281001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0281001">徒官疑補各</note> <note n="0281002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0281002">平疑手</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0260a1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0260a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0260c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261a0102" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0261c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0262c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0263a2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0263a2301">夜叉【CB】，落车【卍续】</note> <note n="0263b1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0263b1201">浙【CB】，淅【卍续】</note> <note n="0264a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0264a0901">摩【CB】，魔【卍续】</note> <note n="0264a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0264a1801">置【CB】，致【卍续】</note> <note n="0264b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0264b0601">以【CB】，有【卍续】</note> <note n="0265b1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0265b1801">空【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0265b2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0265b2301">五【CB】，意六【卍续】</note> <note n="0265b2302" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0265b2302">成所作智转第六意识为【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0266a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0266a0101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0266a0102" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0266a0102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0266a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0266a0601">云【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0266a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0266a1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0267b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0267b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0267c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0267c0801">往【CB】，住【卍续】</note> <note n="0267c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0267c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0268a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0268a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0268b1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0268b1801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0269b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0269b1101">盂【CB】，孟【卍续】</note> <note n="0269b1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0269b1201">各【CB】，名【卍续】</note> <note n="0270b0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0401">凝【CB】，疑【卍续】</note> <note n="0270b0402" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0402">摄【CB】，接【卍续】</note> <note n="0270b0403" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0403">闭【CB】，闲【卍续】</note> <note n="0270b0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0501">遏捺【CB】，揭擦【卍续】</note> <note n="0270c1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270c1501">愁【CB】，然【卍续】</note> <note n="0271a0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271a0201">能【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0271b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271b0601">盲【CB】，音【卍续】</note> <note n="0271c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271c0501">任【CB】，住【卍续】</note> <note n="0271c0502" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271c0502">绝【CB】，然【卍续】</note> <note n="0271c0503" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271c0503">妨【CB】，方【卍续】</note> <note n="0271c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271c2101">舟【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0272a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0272a0901">合【CB】，令【卍续】</note> <note n="0272b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0272b0701">置【CB】，致【卍续】</note> <note n="0272c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0272c1801">矣【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0272c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0272c1901">适【CB】，通【卍续】</note> <note n="0273a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0273a0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0273a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0273a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273a2401">吾【CB】，告【卍续】</note> <note n="0273c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0274a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274a2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0274a2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0274b0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274b0301">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0274b0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0274b1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274b1901">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0274b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274b2001">二【CB】，一【卍续】</note> <note n="0274c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0275a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275a1201">亡【CB】，立【卍续】</note> <note n="0275b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275b0801">亦【CB】，必【卍续】</note> <note n="0275c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275c1101">之【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0275c1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275c1401">衅【CB】，宜【卍续】</note> <note n="0275c1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275c1701">沉【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0276a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0276a0901">中【CB】，空【卍续】</note> <note n="0276a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0276a1301">二【CB】，一【卍续】</note> <note n="0276c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0276c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0276c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0276c2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0277a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0277a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0277a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0277a1601">进【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0277c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0277c2301">知【CB】，如【卍续】</note> <note n="0278a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278a1101">靼【CB】，靻【卍续】</note> <note n="0278a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278a1401">靼【CB】，靻【卍续】</note> <note n="0278b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0278c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0278c1802" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278c1802">亦【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0278c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0279a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0279a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279a0901">肉【CB】，内【卍续】</note> <note n="0279a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0279a1202" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279a1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0279b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0279c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279c1901">象【CB】，蒙【卍续】</note> <note n="0280a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280a0101">之【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0280a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280a1401">虚【CB】，空【卍续】</note> <note n="0280a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280a1801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0280a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280a2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0280c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280c2101">靼【CB】，靻【卍续】</note> <note n="0281a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0281a0301">里【CB】，异【卍续】</note> <note n="0281a1901" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="X63.0281a19.04" target="#nkr_note_add_0281a1901">註【CB】，〔－〕【卍续】</note> <note n="0281a1902" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="X63.0281a19.06" target="#nkr_note_add_0281a1902">〔－〕【CB】，下【卍续】（CBETA 按：本部仅有一卷，今参考《新纂卍续藏》单卷卷末标题情况，略擧别部如 X26n0550_p0859b23、X57n0964_p0191b17、X58n1016_p0573b07，修订删除“下”字。）</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>